Görünen o ki, belediye bütçesinin “sessiz alanları” var.
Niğde Belediye Başkanı Emrah Özdemir’in ilk döneminde başlattığı belediye meclis toplantılarının internetten canlı yayınlanması önemli bir şeffaflık adımıdır. Bu uygulamayı başından beri takip eden biri olarak, tüm toplantıları izliyor, indiriyor ve arşivliyorum. Daha önce de söylediğim gibi; darısı Bor Belediyesi’nin, Borluların başına.
Programı ve teklifleri okuyan görevli bayanın, anlaşılmasın ya da “okunmuş olsun” diye çok hızlı okumasına rağmen, ben kayıtları -0,50 hızda dinliyorum. Sık sık sesin kesilmesi de dikkat çekiyor; açıkçası bunun bilinçli yapıldığı izlenimine kapılıyorum.
Niğde Belediye Meclisi toplantılarını izlerken bazen “Bu meclis neden var? Meclis üyeleri niçin var?” diye düşünmeden edemiyorum.
Özellikle AK Parti ve MHP meclis üyeleri ilginç bir tutum sergiliyor. Bir konu ya da teklif geliyor; üzerinde konuşulup oylanacak. Ancak AK Partili üyeler neredeyse hiç fikir belirtmiyor. Hatta büyük bir kısmının konudan haberdar olmadığını düşündüren bir tablo ortaya çıkıyor. Sanki meclis parti grup toplantılarında bu konular hiç konuşulmamış gibi.
Meclis var ses yok
Adeta AK Partili ve MHP’li üyelere “Sakın konuşmayın” talimatı verilmiş gibi bir görüntü var. İktidar partisinden söz alan yok denecek kadar az.
Meclis toplantılarında genelde şu oluyor: Teklif okunuyor, oylamaya geçiliyor. Yeni Partililer bazen ret, çoğunlukla evet… “AK Parti ve MHP oyları ile kabul edilmiştir.”
Karar var tartışma yok
Oysa orası Meclis! “Niğde neden tartışılmıyor?” demiyorum; çünkü konuşulmuyor bile.
Görevli hızlıca okuyor ve “Belediye Başkanı Emrah Özdemir’e yetki verilmesine…” diye devam ediliyor. Peki, bu yetkinin Niğde’ye ve bütçeye maliyeti nedir? Bunu soran yok.
Mecliste konuşulacak, tartışılacak, uzlaşılacak o kadar konu var ki…
AK Parti’nin Meclis Grup Sözcüsü var mı? Varsa kim?
Sadece muhalefetin değil, iktidar partisi AK Partili meclis üyelerinin de Niğde ile ilgili konularda ne düşündüğünü merak ediyoruz. Aynı şekilde ittifak ortağı MHP’li üyelerin, sürekli “evet” dedikleri konularla ilgili görüşlerini de duymak isteriz.
Unutulmamalı ki, Niğdelinin parası ile belediye yönetiliyor, yön veriliyor.
…
Dikkatimi çeken bir başka konu ise:
Belediye Bütçesinde Sessiz Alan
Neredeyse her toplantıda rutin hâline gelmiş bir durum var. Belediye meclisi gündemlerinde, hayır amacı taşıyan vakıf ve derneklere yönelik ayni destek kararları düzenli olarak yer alıyor.
Hemen her toplantıda bu teklifler geliyor ve sorgulanmadan, tartışılmadan kabul ediliyor. Belediyeler nakdi yardım yapamadığı için ayni yardımlar ön plana çıkıyor. Ancak bu ayni yardımların toplamda ciddi bir bütçe büyüklüğüne ulaştığını düşünüyorum.
Bu durum, yer yer popülizm kokan bir tablo ortaya çıkarıyor.
Burada temel bir soru ortaya çıkıyor: Belediyelerin asli görevleri nedir?
Toplantıların kamuya açık yayınlanması şeffaflıktır; ancak asıl şeffaflık çoğu zaman gözden kaçırılıyor.
Bu destekler hangi bütçe kaleminden karşılanmaktadır? Toplam maliyeti ne kadardır? Aynı kaynaklar farklı alanlara yönlendirilebilir mi?
Dernek ve vakıfların bina, ibadethane vb. projeleri için yapılan bu desteklerde şu soru da akla geliyor: Bu kurumlar, gruplar işi başlatmadan önce tamamlayacak bir planlama yapıyor mu? Yoksa belediye desteğine güvenerek mi yola çıkılıyor?
Oysa bu yapıların bağlı olduğu, bütçelerini oluşturan ve denetleyen resmi kurumlar da var.
Üzerinde düşünülmesi gereken asıl konu şu: Yapılanlar bir “tamamlama” mı, yoksa bir “görev kayması” mı?
Şeffaflık var konuşan yok
Dikkat çeken bir diğer husus ise bu kararların çoğunlukla oy birliğiyle geçmesidir. Çünkü konu “hayır ve hasenat” olunca sağlıklı bir bütçe tartışması yapılamıyor. Herkes sessiz.
Elbette ayni yardımlar yapılsın. Ancak “Ne kadar?”, “Kime?”, “Hangi kriterle?”, “Neden bu kadar çok?” ya da “Neden az?” gibi sorular sorulmadan kararlar alınmamalıdır.
Oysa belediye meclisleri tam da bu soruların sorulması için vardır.
Niğde’nin altyapı, su, çevre ve sosyal destek gibi öncelikli ihtiyaçları varken, bütçe önceliklerinin nasıl belirlendiği de doğal olarak merak konusu oluyor. Bu öncelikler neden açıkça tartışılmıyor?
Görünen o ki, belediye bütçesinin “sessiz alanları” var.
Her konuyu konuşun.
Asıl şeffaflık budur.
...
