Necip Fazıl’ı nasıl değerlendiriyorsunuz?

“Türk Dili” dil ve edebiyat dergisi, Mayıs 2013'te yayımlanan 737. sayısında yazar, şair ve Defterk.com Yazıişleri Müdürü Murat Soyak'la bir röportaj gerçekleştirdi.

KÜLTÜR 24.05.2013, 16:10 28.05.2013, 13:33
508
Necip Fazıl’ı nasıl değerlendiriyorsunuz?
banner830


“Türk Dili” dil ve edebiyat dergisi, Mayıs 2013'te yayımlanan 737. sayısında yazar, şair ve Defterk.com Yazıişleri Müdürü Murat Soyak'la bir röportaj gerçekleştirdi.




Murat Soyak:  "Necip Fazıl, şiirleriyle görkemli bir dağ. Ve dağın çağrısı hep devam edecek."


 mayis2013k

 Necip Fazıl Kısakürek ve Eserleri Hakkında

Necip Fazıl’ın yazı hayatı boyunca ortaya koyduğu nesir, nazım ve şiirlerinde, dilde “özleşme”ye hep olumsuz baktığını biliyoruz. Bu hususta neler söylemek istersiniz?

Necip Fazıl eserlerinde geçmişten bugüne Türkçenin köklü birikimini esas alır. Kesintiye uğramış ve “özleşme” uğruna kayıplar veren bir dil anlayışı karşısında eserleri ile kadim lûgate işaret eder. “Çile” kitabındaki şiirler toplamı bunun bir göstergesidir. Yaşayan Türkçe eserlerine kaynaklık eder. Anlamak, anlatmak için bir vasıta olan dile müdahale etmenin sakıncaları, zararları hususunda daima hassastır. Türkçe, geçmişten bugüne bütün söz varlığı ile anlamlıdır. Zira asırların yoğurduğu Türkçe kazandığı kelimeler ile güçlüdür.  “Özleşme” adına yapılan yanlış uygulamalara karşı Necip Fazıl’ın şiirleri, hikâyeleri, fikir yazıları, tiyatro eserleri birer cevap hükmündedir. 



Necip Fazıl’ın düzyazılarındaki dil tasarrufunu, cümle kurgusunu, üslubunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Üslubu ile benzersiz bir edip, okuyucu üzerinde müessir bir mütefekkir Necip Fazıl. Eserlerinde meseleleri derinden kavrayan, kuşatıcı, etkili bir anlatımın özelliklerini görmekteyiz. Yazılarında üslubu yer yer meydan konuşmasına bürünse de dil ve anlatım cephesinde sağlam çizgisini koruyan, sürdüren bir tutum içindedir. Sert, yüksek sesli bir üslup içinde duyguların ve düşüncelerin incelikle işlenişi görülür. Bir yönüyle ‘telkin’ özelliği taşıyan cümle yapısında Türkçenin zenginliğini, ince işçiliği ve derin kavrayışı okumaktayız. Dil hususunda şunu özellikle belirtmek gerekir: Türkçenin imkânlarını bilme ve dili etkili kullanma bakımından eserleri birer kıymetli kaynaktır. Necip Fazıl, o devirde, doğrudan bir dil tartışmasına, kavgasına girmek yerine kurduğu cümleler ile söylediği şiirler ile yazdığı fikir yazıları ile güzel örnek olmuştur. Yani nitelikli, sağlam eserleri ile Türkçenin gücüne, zenginliğine işaret etmiştir. 



Necip Fazıl’ın bir şair olarak, bugün gerektiği gibi okunup anlaşıldığını, Türk şiir tarihinde olması gereken yerde durduğunu düşünüyor musunuz?

Necip Fazıl’ın bir dönem iyi okunduğunu, kitapları üzerine güzel bir dikkatin oluştuğunu biliyoruz. Necip Fazıl’ın eserleri ile gerçek anlamda okuma-yazma dünyasına dahil olanlarımız hiç de az değil. Bu yönüyle Üstadın, ‘okudum-yazdım’ diyenlerin üzerinde büyük hakkı vardır diye düşünüyorum. Özellikle şiirleri ve fikir yazıları yoğun bir şekilde okundu. Yalnız son yıllarda Necip Fazıl’ın eserlerinin okunduğuna, takip edildiğine dair işaretler azaldı. Okumak eyleminin yerini adeta başka meşgaleler işgal etti. Yani Necip Fazıl’ın eserleri üzerindeki okuyucu dikkati –maalesef- dağıldı. Yaşanan sosyal-ekonomik değişimlerin, modaya kapılmış yeni algıların, sığ popüler tutumların olumsuz sonuçları yaşanıyor.

Necip Fazıl ismi anılmadan yeni edebiyatın, yeni şiirin tarihi yazılamaz. Son devir edebiyat ve düşünce tarihimizde belirleyici bir yeri var. Geleneksel hece ölçüsünü modern şiirde ustaca kullanmak suretiyle zirveye taşımıştır. Özgün benzetmeleri, ironik dili, öteleri anlatma çabası, manayı derin bir şuur ile dillendirmesi şiirimiz adına birer büyük kazanımdır. Necip Fazıl’ın şiiri ve poetikası üzerine yapılan kıymetli çalışmalar mevcut ama yeni araştırmaların, gayretlerin olması gerekiyor.

Necip Fazıl, şiirleriyle görkemli bir dağ. Ve dağın çağrısı hep devam edecek.

Bir tiyatro yazarı olarak Necip Fazıl’ı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Tiyatro eserleri geniş kitleler tarafından kabul görmüştür. “Tokum”, “Bir Adam Yaratmak”, “Reis Bey”, “Siyah Pelerinli Adam”, “Sabır Taşı”, “Ahşap Konak” isimli tiyatro eserlerini özellikle anmalıyız. Necip Fazıl şiir ile başladığı edebî yolculuğuna tiyatro türünü de eklemiştir. 1935 yılında tanıştığı Muhsin Ertuğrul’un bu yönelişte etkisi olmuştur. Bu dönemde ilk tiyatro eseri “Tohum”u yazmış ve bu oyun Muhsin Ertuğrul tarafından sahnelenmiştir. Çok beğenilen, takdir edilen bu çalışmadan sonra diğer tiyatro eserlerini de kaleme almıştır. Necip Fazıl tiyatro hakkındaki bazı tespitleri şöyledir: “Her sanatkâra imparatorluk tacı tiyatrodur. Hele yeni insanla beraber cemiyet yoğurucusu, fikirci ve aksiyoncu sanatkâr, o pınardan başka hiçbir kaynakta susuzluğunu gideremez. Tez’in laf olmaktan çıkıp büyü olduğu yer, işte o esrarlı dört köşe.” Necip Fazıl, yaşanan medeniyet buhranını, toplumun hallerini, insanın varoluş çilesini tiyatro eserlerinde işlemiştir. Ezeli bir mücadele alanı olan iyilik-kötülük düşüncesi Üstadın tiyatro eserlerinde sıkça karşımıza çıkar. “Tiyatro benim için içtimai davada en büyük vaaz kürsüsüdür” der. Bu yönüyle tiyatro eserlerinde davayı esas alan bir çabayı görmekteyiz. Edebiyat-sanat eseri solmaz hakikate ulaşmak için bir vasıtadır.   

Necip Fazıl’ın tiyatrolarına yansıyan “politik söylem”in ve bunun metnin estetik dokusuna yansımasının boyutlarını değerlendirir misiniz?

Necip Fazıl zor olanı ustalıkla başarıyor. Sözünü estetik bir duyuş ve sahici bir yöneliş ile ifade ediyor. Olup bitenler karşısındaki muhalif duruşunu tiyatro eserlerinde açık ve net bir dille duyuruyor.  Yazarın bu tercihi estetik dokuyu zedelemiyor. Yani ruh-beden misali bir bütünlük içinde eser. Oyuna müdahil olup akışı kesmek yerine; oyunun tabii akışı içinde hayata, insana, sisteme, hakikate dair sözünü ustaca söyleyen bir yazar. Estetik duyuş ile hakikat bilgisi güzelce harmanlanmış. Eserdeki estetik doku ziyan edilmeden sağlanan bu başarı önemlidir.  

 

(Kaynak: “Türk Dili” dil ve edebiyat dergisi, Mayıs 2013, Sayı:737)




Yorumlar (0)
Son Yorumlar
Aman ..SOVdan baska hicsin Once partini sorgula..SIZIN SU HDP ortakliginiz ne oldu.. onun hesabini bi ver bakalim..òyle atmayla tutmayla..olmuyor..unutmadik.
Aradan yıllar geçsede, görevde olmasada milletvekili olduğu ili yakından takip eden, sesi ni duyuran kaç vekil veya bakan vardır. Tebrikler Sayın Akın Gönen
SAYIN VEKİLİM BORA ACEMİ BİRLİĞİ GELMESİ KONUSUNDA EN AZ SİZ KADAR İSTERİZ MUTLU OLURUZ. ANCAK BU BORA YAPILAN CİDDİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ YATIRIMLARINDAN NİĞDE ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ NEDEN YARARLANAMIYOR MERAK EDİYORUM. NİĞDE ORGANİZE SANAYİ YATIRIMCILARA GEREKLİ YARDIMI GÖSTERMİYORMU...........
"Devlet eski bakanı" denmez. "Eski devlet bakanı" denir. Lütfen Türkçeyi doğru kullanalım.
Yeşilburç vadisi turizme açılması gerekir.
18°
açık
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 13 Temmuz 2020
İmsak 03:38
Güneş 05:23
Öğle 12:52
İkindi 16:44
Akşam 20:12
Yatsı 21:48
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 32 66
2. Trabzonspor 32 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 32 56
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Denizlispor 32 35
14. Konyaspor 32 33
15. Malatyaspor 32 32
16. Çaykur Rizespor 32 32
17. Kayserispor 32 32
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 36 57
6. Getafe 36 54
7. Real Sociedad 36 54
8. Athletic Bilbao 36 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 36 36
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@