Necip Fazıl’ı nasıl değerlendiriyorsunuz?

“Türk Dili” dil ve edebiyat dergisi, Mayıs 2013'te yayımlanan 737. sayısında yazar, şair ve Defterk.com Yazıişleri Müdürü Murat Soyak'la bir röportaj gerçekleştirdi.

KÜLTÜR 24.05.2013, 16:10 28.05.2013, 13:33
520
Necip Fazıl’ı nasıl değerlendiriyorsunuz?
banner830


“Türk Dili” dil ve edebiyat dergisi, Mayıs 2013'te yayımlanan 737. sayısında yazar, şair ve Defterk.com Yazıişleri Müdürü Murat Soyak'la bir röportaj gerçekleştirdi.




Murat Soyak:  "Necip Fazıl, şiirleriyle görkemli bir dağ. Ve dağın çağrısı hep devam edecek."


 mayis2013k

 Necip Fazıl Kısakürek ve Eserleri Hakkında

Necip Fazıl’ın yazı hayatı boyunca ortaya koyduğu nesir, nazım ve şiirlerinde, dilde “özleşme”ye hep olumsuz baktığını biliyoruz. Bu hususta neler söylemek istersiniz?

Necip Fazıl eserlerinde geçmişten bugüne Türkçenin köklü birikimini esas alır. Kesintiye uğramış ve “özleşme” uğruna kayıplar veren bir dil anlayışı karşısında eserleri ile kadim lûgate işaret eder. “Çile” kitabındaki şiirler toplamı bunun bir göstergesidir. Yaşayan Türkçe eserlerine kaynaklık eder. Anlamak, anlatmak için bir vasıta olan dile müdahale etmenin sakıncaları, zararları hususunda daima hassastır. Türkçe, geçmişten bugüne bütün söz varlığı ile anlamlıdır. Zira asırların yoğurduğu Türkçe kazandığı kelimeler ile güçlüdür.  “Özleşme” adına yapılan yanlış uygulamalara karşı Necip Fazıl’ın şiirleri, hikâyeleri, fikir yazıları, tiyatro eserleri birer cevap hükmündedir. 



Necip Fazıl’ın düzyazılarındaki dil tasarrufunu, cümle kurgusunu, üslubunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Üslubu ile benzersiz bir edip, okuyucu üzerinde müessir bir mütefekkir Necip Fazıl. Eserlerinde meseleleri derinden kavrayan, kuşatıcı, etkili bir anlatımın özelliklerini görmekteyiz. Yazılarında üslubu yer yer meydan konuşmasına bürünse de dil ve anlatım cephesinde sağlam çizgisini koruyan, sürdüren bir tutum içindedir. Sert, yüksek sesli bir üslup içinde duyguların ve düşüncelerin incelikle işlenişi görülür. Bir yönüyle ‘telkin’ özelliği taşıyan cümle yapısında Türkçenin zenginliğini, ince işçiliği ve derin kavrayışı okumaktayız. Dil hususunda şunu özellikle belirtmek gerekir: Türkçenin imkânlarını bilme ve dili etkili kullanma bakımından eserleri birer kıymetli kaynaktır. Necip Fazıl, o devirde, doğrudan bir dil tartışmasına, kavgasına girmek yerine kurduğu cümleler ile söylediği şiirler ile yazdığı fikir yazıları ile güzel örnek olmuştur. Yani nitelikli, sağlam eserleri ile Türkçenin gücüne, zenginliğine işaret etmiştir. 



Necip Fazıl’ın bir şair olarak, bugün gerektiği gibi okunup anlaşıldığını, Türk şiir tarihinde olması gereken yerde durduğunu düşünüyor musunuz?

Necip Fazıl’ın bir dönem iyi okunduğunu, kitapları üzerine güzel bir dikkatin oluştuğunu biliyoruz. Necip Fazıl’ın eserleri ile gerçek anlamda okuma-yazma dünyasına dahil olanlarımız hiç de az değil. Bu yönüyle Üstadın, ‘okudum-yazdım’ diyenlerin üzerinde büyük hakkı vardır diye düşünüyorum. Özellikle şiirleri ve fikir yazıları yoğun bir şekilde okundu. Yalnız son yıllarda Necip Fazıl’ın eserlerinin okunduğuna, takip edildiğine dair işaretler azaldı. Okumak eyleminin yerini adeta başka meşgaleler işgal etti. Yani Necip Fazıl’ın eserleri üzerindeki okuyucu dikkati –maalesef- dağıldı. Yaşanan sosyal-ekonomik değişimlerin, modaya kapılmış yeni algıların, sığ popüler tutumların olumsuz sonuçları yaşanıyor.

Necip Fazıl ismi anılmadan yeni edebiyatın, yeni şiirin tarihi yazılamaz. Son devir edebiyat ve düşünce tarihimizde belirleyici bir yeri var. Geleneksel hece ölçüsünü modern şiirde ustaca kullanmak suretiyle zirveye taşımıştır. Özgün benzetmeleri, ironik dili, öteleri anlatma çabası, manayı derin bir şuur ile dillendirmesi şiirimiz adına birer büyük kazanımdır. Necip Fazıl’ın şiiri ve poetikası üzerine yapılan kıymetli çalışmalar mevcut ama yeni araştırmaların, gayretlerin olması gerekiyor.

Necip Fazıl, şiirleriyle görkemli bir dağ. Ve dağın çağrısı hep devam edecek.

Bir tiyatro yazarı olarak Necip Fazıl’ı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Tiyatro eserleri geniş kitleler tarafından kabul görmüştür. “Tokum”, “Bir Adam Yaratmak”, “Reis Bey”, “Siyah Pelerinli Adam”, “Sabır Taşı”, “Ahşap Konak” isimli tiyatro eserlerini özellikle anmalıyız. Necip Fazıl şiir ile başladığı edebî yolculuğuna tiyatro türünü de eklemiştir. 1935 yılında tanıştığı Muhsin Ertuğrul’un bu yönelişte etkisi olmuştur. Bu dönemde ilk tiyatro eseri “Tohum”u yazmış ve bu oyun Muhsin Ertuğrul tarafından sahnelenmiştir. Çok beğenilen, takdir edilen bu çalışmadan sonra diğer tiyatro eserlerini de kaleme almıştır. Necip Fazıl tiyatro hakkındaki bazı tespitleri şöyledir: “Her sanatkâra imparatorluk tacı tiyatrodur. Hele yeni insanla beraber cemiyet yoğurucusu, fikirci ve aksiyoncu sanatkâr, o pınardan başka hiçbir kaynakta susuzluğunu gideremez. Tez’in laf olmaktan çıkıp büyü olduğu yer, işte o esrarlı dört köşe.” Necip Fazıl, yaşanan medeniyet buhranını, toplumun hallerini, insanın varoluş çilesini tiyatro eserlerinde işlemiştir. Ezeli bir mücadele alanı olan iyilik-kötülük düşüncesi Üstadın tiyatro eserlerinde sıkça karşımıza çıkar. “Tiyatro benim için içtimai davada en büyük vaaz kürsüsüdür” der. Bu yönüyle tiyatro eserlerinde davayı esas alan bir çabayı görmekteyiz. Edebiyat-sanat eseri solmaz hakikate ulaşmak için bir vasıtadır.   

Necip Fazıl’ın tiyatrolarına yansıyan “politik söylem”in ve bunun metnin estetik dokusuna yansımasının boyutlarını değerlendirir misiniz?

Necip Fazıl zor olanı ustalıkla başarıyor. Sözünü estetik bir duyuş ve sahici bir yöneliş ile ifade ediyor. Olup bitenler karşısındaki muhalif duruşunu tiyatro eserlerinde açık ve net bir dille duyuruyor.  Yazarın bu tercihi estetik dokuyu zedelemiyor. Yani ruh-beden misali bir bütünlük içinde eser. Oyuna müdahil olup akışı kesmek yerine; oyunun tabii akışı içinde hayata, insana, sisteme, hakikate dair sözünü ustaca söyleyen bir yazar. Estetik duyuş ile hakikat bilgisi güzelce harmanlanmış. Eserdeki estetik doku ziyan edilmeden sağlanan bu başarı önemlidir.  

 

(Kaynak: “Türk Dili” dil ve edebiyat dergisi, Mayıs 2013, Sayı:737)




Yorumlar (0)
Son Yorumlar
LEBALEB KONGRELER LEBALEB VİRÜSLER. OH NE GUZEL DURMAK YOK YOLA DEVAM....
Yorumları Zamanında Aktive etmek katılıma ve haberlere ilgiyi çogaltacaktır. Siteye ilgi artacaktır.
Başarılar dilerim.
Ben yeni okudum çok beyendim tek kelimeyle harika bana ilham verdin teşekkürler
TEŞEKKÜRLER SAYIN VALİM.
kapalı
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak 05:43
Güneş 07:03
Öğle 12:58
İkindi 16:10
Akşam 18:43
Yatsı 19:58
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20

Gelişmelerden Haberdar Olun

@