Gürer; “Patates üreticisi borçlarını ödeyemiyor”

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında, Niğde Patates Araştırma Enstitüsünün geliştirdiği tescilli yerli patatesleri keserek basın mensuplarına tanıttı.

EKONOMİ 31.10.2019, 19:41 tiyo
136
Gürer; “Patates üreticisi borçlarını ödeyemiyor”
banner830

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında, Niğde Patates Araştırma Enstitüsünün geliştirdiği tescilli yerli patatesleri keserek basın mensuplarına tanıttı.

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında, Niğde Patates Araştırma Enstitüsünün geliştirdiği tescilli yerli patatesleri keserek basın mensuplarına tanıttı. Gürer, “Niğde'de 1 milyon ton patates üretiliyor ama patates işleme tesisi yok. Niğde-Nevşehir arasına bir cips fabrikası ya da işleme tesisi kurulabilir. Milli serveti elimizde çürütüyoruz” dedi.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer patates çuvalları ile geldiği Türkiye Büyük Millet Meclisinde düzenlediği basın toplantısında patates üreticisinin sorunlarını anlattı. Tarlada kalan, depolanan patates için Büyük Şehir Belediye Başkanlarına çağrıda bulunan Gürer, “Büyük kentlerde izin verin, patates üreticileri ürününü aracısız tüketiciyle buluşturabilsin” dedi.

Dünyada en çok patates üreten ülkeler içinde Niğde’nin 14. Sırada yer aldığını hatırlatan CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ülkemizde patates, 170 yılı aşkın bir zamandır üretilmektedir. Üretimi, sanayisi, pazarlaması ve tüketimi ile önemli tarımsal ürünlerden biridir. Dondurulmuş patates ve cips, püre, un, nişasta, alkol ve türevlerinin üretiminde önemli bir endüstri hammaddesidir. Ülkemizde ana ürün, turfanda ve ikinci ürün olmak üzere her bölgede yetişmektedir. Buğday, şekerpancarı, arpa ve domatesten sonra en çok yetiştirdiğimiz beşinci bitkidir” dedi.

2003 yılında ülkemizde dikim alanı 1 milyon dokuz yüz elli bin dekar iken üretiminin beş milyon 300 bin ton olduğunu, 2018 yılında ise 1 milyon dört yüz bin dekar dikim alanından 4 milyon beş yüz elli bin ton patates üretiminin gerçekleştirildiğini anımsatan CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “2018 yılında bir önceki yıla göre ekim alanı % 4.86 azalmış iken bu yıl ekim alanı artmış ve 2018 yılına göre % 15 üzerinde bir artış olduğu ifade edilmektedir. Üretimde TUİK verilerine göre % 7.7 artış ile 4 milyon dokuz yüz bin ton üretim beklenmektedir. Bu yıl iklim şartlarının uygun gitmesi ile mildiyö hastalığının etkisinin düşük kalması verimde artış beklentisi yaratmıştır” diye konuştu.

Ülkemizde kişi başına patates tüketim miktarının 50 kg civarında olup dünyada kişi başına düşen tüketimin ise 34 kg civarında olduğunu ifade eden CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ülkemizde üretilen patatesin % 56’sı yemeklik, % 11’i sanayi, % 11’i tohumluk, %5’i hayvan yemi, % 2’si ihracat olarak değerlendirilirken, % 15’lerde bir oran depoda çürümektedir. 2018 yılında 71 ilimizde patates üretimi gerçekleştirilmiş ve en fazla üretim yapan iller; Niğde, Konya, Afyon, İzmir, Kayseri, Nevşehir, Adana, Aksaray, Sivas ve Bolu illeri olmuştur. 2017 yılında Niğde ilinde 234 bin 590 dekarda 835.200 ton üretim gerçekleşmiş, ikinci sırada olan Konya’da 138 bin 269 dekarda 567 bin 76 ton patates üretilmiştir. 2018 yılında Niğde’deki ekim alanlarında daralma olmuş ve 202.990 dekar alanda 732 bin 188 ton üretim sağlanırken Konya’da 148 bin 133 dekarda 611 bin 957 ton üretim elde edilmiştir.

Kullanılan tohumluk yumruların iriliği ve dikim sıklığına bağlı olarak dekara düşen tohum, 250-600 kg arasında değişmektedir. Tohumluk patateste tamamen yurt dışına bağlı durumdayız. Son sekiz yılda ortalama 20.810 ton toplamda ise 166.476 ton patates ithaline 125 milyon 64 bin dolar döviz ödenmiştir. En çok tohumluk Hollanda, Almanya, Fransa, Lüksemburg, Belçika, Danimarka ve İngiltere’den den ithal edilmektedir. Ticari faaliyette patates tohumunun tamamı ithal edilmiş, bu yıl tohumun tonu 1150 ile 1500 Euro’dan alınmıştır. İthal edilen tohumlardan elde edilen ürünlerin bir kısmı sertifikalandırılmaması nedeni ile sertifikalı tohum dağıtımı ve kullanımı da düşüktür.

2018 yılında sertifikalı patates tohum verilerine göre; 135.973 hektar dikili alanda 407 bin 909 ton tohumluk patates kullanılmıştır. Ülkemizde 3 milyon ton yemeklik ve tohum ile 900 bin ton sanayilik patates hasadı beklenmektedir. Sanayilik için sözleşmeli üretimde kilosu 1 TL’den den sözleşmlie üretim yapılsa da sanayi üretiminde kullanılan patatesin satışı 95 kuruş olarak gerçekleşmiştir. Sanayilik üretimde en çok tercih edilenler ise; innavotor, challanger, colombodur.

Yemeklik patates üretiminin maliyeti ise 90 kuruştur. İlk turfanda ürün maliyetine satılsa da tüccar fiyatı hızla aşağı düşürerek 50-60 kuruşa kadar çekmiştir. Halen ürün önemli ölçüde depolanmaktadır, tohum, ekim, arazi, hazırlama, kira, su bedeli, su işçiliği, elektrik, mazot, yer altından su çıkarılarak sulama yapılması ve yüksek maliyetler üreticiyi bir hayli zora sokmaktadır. En iyimser rakamlarla ülkemizde üretilen tohumun tonu 1150 – 1500 Euro’dan, gübrenin tonu 2500-3000 liradan, mazotun tonu 1600-3000 liradan, en düşük elektrik faturası 6500 TL olarak hesaplandığında patatesin tonu üreticiye 10.000 TL’ye mal olmuştur. Geçtiğimiz yıl stokçu diye üreticinin deposunu basan Ticaret Bakanlığı, bu yıl ortalarda yok. Tarım Bakanlığı ise çözüm üretmemektedir. Üretici borçları nedeni ile ürününü tarlada tüccara satmaya çalışmaktadır, ürün üreticide iken yurt dışı için teşvik sağlanmalıdır. Irak başta olmak üzere yurt dışı satış için çalışma yapılmalıdır. Geçmiş dönemlerde Suriye, Gürcistan, Arabistan, Dubai, Tunus vb. ülkelere satış yapılmıştır. 3 adet cips fabrikasının ülkemizden patates aldığı hesap edilirse bu yurt dışı satışta olumlu etki yapmaktadır. Avrupa’da 2. kuraklık yılı patates üretiminde gerileme yaratmıştır, Fransa, Almanya, Hollanda kuraklığın etkisi ile ihracatında daralmaya gitmiştir. Patates kilo fiyatında Avrupa’da artış görülmektedir. Bu pazar izlenmelidir.

En çok patates üretimi yapılan Niğde’de bir tane bile patates entegre tesisi bulunmamaktadır.

Üreticinin doğrudan büyük kentlerde satış yapması, bu dönem için tüketicinin ucuz ürün almasının yolu açılmalıdır. Bu yıl Niğde’ de 840 bin ton üretim beklenmektedir. Kayıt dışı ile bu rakamın bir milyona ulaşması mümkündür. Niğde bölgesinde madalayn- jelli (kızartma), marabel(erkenci), melodi(kızartma) gibi çeşitler yoğun ekilmektedir.

Patateste tek iyi giden patates tohumu konusunda Niğde patates enstitüsünün başarılı çalışmalarıdır. Ülkemizde 172 tescilli patates tohumu bulunmaktadır. Yerli üretim için, 10 çeşit Niğde patates enstitüsünün, 7 çeşit özel sektörün tescilli yaptırdığı tohum bulunmaktadır.

Onaran 2015, Fatih 2015, Nahita 2016, Ünlenen 2016, Nam 2016, Çağlı 2016, Levent bey 2017, Murat bey 2017, Niğde sarısı 2019, Saruhan 2019 isimli çeşitlerin tescillenmiş ve deneme üretimi başlamış olup, 2021 sonrasında ilk yerli tohumların ortaya çıkması hedeflenmektedir.

Ülkemizde bir tohumculuk üretim sisteminin oluşturulması, tohum üretimine yönelik alanlar belirlenip bu alanların üretime kapatılması, tohumluk üretim alanlarında hastalık ve zararlılarla ilgili tahmini ve uyarı sisteminin geliştirilmesi ve laboratuvar alt yapısı oluşturulması da önem arz etmektedir” dedi.

Kaynak: TİYO AJANS
banner697
Yorumlar (2)
Pateyizciyik 2 yıl önce
Pateyiz bu sene para itmedi
Tyanali 2 yıl önce
Mekan kapatmasınlar hacı abi
Son Yorumlar
AKP nin 2023 de her cemaate bir camii hedefi var. hızla bu yolda ilerliyorlar. camiler boş, imamlar bomboş
En büyük ihtiyacımız cami daha çok cami açlıktan öleceğiz haberimiz yok
gezin efendiler yiyin efendiler dünya sizede kalmaz
Sn.Başkan Ordaki dükkanlara biçilen değerlerden haberiniz varmı. Yoksa bir sorun bakalım ne kadar değer biçmişler.Milletin malını yok pahasına gasp ediyosunuz. Piyasa değerinin dörtte birine alırsan al almazsan başının çaresine bak havasında belediye. Kamulaştırma mağduriyet demektir ancak bu kadarıda olmaz yazıktır ... Ayrıca her tarafı yıkıpta eski belediyenin neyinden vazgeçemediniz orda hatırını kıramıyacağınız insanlarmı vardı orayı bıçak gibi kesmişiniz. Cumhurbaşkanının ilk onayladığı projeye bir bakın nereleri kapsıyordu. Bu maduriyette kimin vebali varsa hakkım asla helal olmayacak.
Ne yaptı memlekete?
24°
parçalı az bulutlu
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 24 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:13
Öğle 12:49
İkindi 16:42
Akşam 20:15
Yatsı 21:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30

Gelişmelerden Haberdar Olun

@