Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi’nde hazırlanan doktora teziyle Altunköprü’nün 16. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar uzanan tarihî, sosyal ve kültürel geçmişi Osmanlı arşiv belgeleri ışığında kapsamlı şekilde ele alındı.
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü doktora öğrencisi Eshraf Sadun Taha ORUG, Altunköprü’nün tarihî geçmişine ilişkin önemli bilgiler ortaya koyan “Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Altunköprü” başlıklı doktora tezini başarıyla tamamladı.
Osmanlı arşiv belgeleri temel alınarak hazırlanan çalışmada, 16. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar geçen süreçte Altunköprü ve çevresinin tarihî gelişimi incelendi.
OSMANLI ARŞİVLERİNDEN ÖNEMLİ VERİLER
Araştırmada başta Kerkük Mufassal Tahrir Defteri olmak üzere tahrir defterleri, mühimme defterleri, temettuat kayıtları, vakıf belgeleri ve çeşitli idarî yazışmalardan yararlanıldı.
Çalışmada Altunköprü adının kökeni ve tarihî gelişiminin yanı sıra bölgenin sosyolojik yapısı, coğrafi ve iklim özellikleri, mimari unsurları, idarî taksimatı ile köy, mahalle ve mevki adları ayrıntılı şekilde ele alındı.
Arşiv belgeleri üzerinden yer adlarının tarihsel sürekliliği ve yerel kullanım biçimleri ortaya konulurken, Altunköprü’nün Osmanlı taşra coğrafyasındaki konumuna ilişkin yeni bilgiler sunuldu.
1535 IRAKEYN SEFERİNE İLİŞKİN TESPİTLER
Tezde Altunköprü’nün Osmanlı hâkimiyetine girişi ve tarihî süreç içerisindeki gelişiminin yanı sıra 1535 tarihli Irakeyn Seferi sırasında Osmanlı ordusunun bölgeden geçen güzergâhı da incelendi.
Kanuni Sultan Süleyman dönemindeki sefer sırasında Ordu-yı Hümayun’un Kerkük Sancağı içerisindeki çeşitli menzillerin ardından Gök Tepe ve Altun-köprü güzergâhını takip ederek Tebriz yönüne ilerlediği yönündeki tarihî kayıtlara yer verildi.
MUSUL MESELESİ DE İNCELENDİ
Çalışmada ayrıca I. Dünya Savaşı sonrasında Musul, Kerkük ve Süleymaniye bölgesinin yaşadığı tarihî süreç de değerlendirildi.
Osmanlı hâkimiyetinin sona ermesinin ardından bölgede meydana gelen değişimler, Musul meselesinin uluslararası boyut kazanması ve 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması sonrasında Musul vilayetinin Irak’a bırakılması süreci de tez kapsamında ele alındı.
ÜÇ BÖLÜMDEN OLUŞUYOR
Üç bölümden oluşan doktora tezinin ilk bölümünde Altunköprü’nün tarihî ve coğrafi özellikleri ile idarî, sosyal ve kültürel yapısı incelendi.
İkinci bölümde Osmanlı arşiv belgeleri değerlendirilirken, üçüncü bölümde ise arşiv belgelerinin konu özetleri ve çevriyazılı metinlerine yer verildi.
REKTÖR USLU’DAN TEBRİK
Prof. Dr. Hasan Uslu, çalışmanın tarihî kaynakların akademik araştırmalarla gün yüzüne çıkarılması ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması açısından önemli olduğunu belirtti.
Rektör Uslu, “Üniversitemizde gerçekleştirilen bu nitelikli akademik çalışmalar, tarihî ve kültürel mirasımızın bilimsel yöntemlerle araştırılmasına önemli katkılar sunmaktadır. Eshraf Sadun Taha ORUG’u başarılı çalışmasından dolayı tebrik ediyor, akademik hayatında başarılarının devamını diliyorum.” ifadelerini kullandı.
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi tarafından yapılan açıklamada ise doktora tezini başarıyla tamamlayan Eshraf Sadun Taha ORUG tebrik edilerek akademik çalışmalarında başarılarının devamı dilendi.
