Selim GÖKEL araştırdı, yorumladı yazdı.
...
Niğde’de geçmiş yıllarda da sel felaketi veya taşkınlar yaşandı. Bor’da Niğde’nin köy ve kasabalarında sık sık yaşanıyor. Bu yıl yağışların yoğun olduğu ve taşkınların bu nedenle oluştuğu düşüncesi yanlış.
En son Gümüşler Beldesinde meydana gelen sel felaketi ise ne yazık ki bir can aldı. Yine Koyunlu Barajı, Fertek Köyü, Bor Mehmetçik Mahallesi, Tepe Bağları, Yelatan Köyü, Bozköy, Ata Sanayi gibi bir çok yer sel ve taşkınlara sahne oldu.
Dere yatakları, mera alanları hep imara açıldı. İl Özel İdaresinin faaliyetlerine bakın yıllardır en büyük iş yükü! İmar planı üzerinedir. Önceki Tarım İl Müdürü Asım Baş’ın mera arazilerinin şaibeli dönüştürülme onaylarını incelemek gündeme getirmek lazım.
Niğde genelindeki mera arazilerinin imara açılması, hazine arazilerinin imarı, imar planları çalışmaları özellikle pandemiden sonra önüne geçilemez bir hal aldı. Adeta bir talan dönemi yaşanıyor.
Öyle konular iletiliyor ki, Koyunlu Barajının hala şahıslara ait olduğu, tapu şerhlerinin olmadığı vs.
Biraz gerilere gidelim.
DEVLET GENELGE İLE UYARMIŞ VE YAPILACAKLARI SIRALAMIŞ
Resmi Gazete’de 20 Şubat 2010 tarihinde 27499 sayılı yayımlanan “Akarsu ve Dere Yataklarının Islahı” konulu Başbakanlık Genelgesi şöyle başlıyor ve Recep Tayyip Erdoğan imzalı 10 maddelik talimat içeriyor. (Aşağıda görebilirsiniz)
Genelge; “Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak yağışların miktarında ve şiddetinde meydana gelen farklılıklar ile ülkemizde son yıllarda sıkça görülen sellerin doğurduğu taşkın felaketleri dikkate alınarak, bundan sonra yaşanması muhtemel taşkınlarla mücadele edebilmek amacıyla, akarsu ve dere yataklarının kısa sürede ıslah edilmesi gerekmektedir.
Bu amaçla, başta can kaybı olmak üzere, doğrudan ve dolaylı olarak meydana gelebilecek bütün taşkın zararlarının asgariye indirilebilmesi için daha önce yürürlüğe konulan Başbakanlık Genelgesine titizlikle uyulmaya devam edilerek, ilave olarak aşağıda belirtilen çalışmalar, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının işbirliğiyle yürütülecektir.” Deniliyor ve Valiliklerin, DSİ, İl Özel İdare, İl Genel Meclisi ve Belediyelerin yapması gereken 10 madde sıralanıyor.
9. madde diyor ki. “DSİ tarafından yapılacak akarsu ve dere yatağı ıslahlarının projesine göre yapılabilmesi için; bu alanlardan belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunanlar, ilgili belediyelerce DSİ’ye ihtilafsız olarak teslim edilecek, bu alanların dışında kalan yerlerin ise DSİ’ye tesliminin sağlanması hususunda gerekli çalışmalar valilerin koordinasyonunda yürütülecektir.”
"Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın Tensip ve Taktirleriyle… "diye söze başlayanlar genelgesine uymuyor.
Uymadığını genelgenin gereği konusunda bir şey yapılmadığını nereden biliyoruz. Yaşanan taşkın ve sellerden ve aşağıda verdiğimiz il genel meclisi oturumlarından.
İL GENEL MECLİSİNDE ARAŞTIRMA VE ÖNLEM ÖNERGESİ VERİLMİŞ
Niğde İl Genel Meclis Toplantısında CHP’li İl Genel Meclis Üyesi Esat Güney su baskınları konusunda araştırma ve önlem önergesi veriyor. Esat Güney önergesinde;
-Koyunlu Barajı taşkını nedeniyle Fertek ve Tepe Bağları bölgesinde yaşanan su baskınları hakkında araştırma ve önlem önergesi. Son günlerde etkili olan yağışların ardından Koyunlu Barajı'ndan taşan suların Fertek ve Tepe Bağları bölgesindeki konutlar ile tarım arazilerinde ciddi mağduriyetlere neden olduğu görülmüştür. Yaşanan bu durum; taşkın riskine karşı gerekli planlamaların yeterince yapılmadığını, altyapı ve tahliye kanallarının etkin şekilde işletilmediğini ve kurumlar arası koordinasyon eksikliğini açıkça ortaya koymuştur. Vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğini doğrudan ilgilendiren bu olay karşısında; İl Özel İdaresi, ilgili belediyeler ve Devlet Su İşleri'nin (DSİ) gerekli önleyici tedbirleri zamanında alıp almadığı kamuoyu tarafından sorgulanmaktadır. Her yağış sonrası benzer risklerin yaşanması, bölgede kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğini göstermektedir. Ders alınması için daha büyük mağduriyetlerin, hatta can kayıplarının yaşanması beklenmemelidir. Kamu kurumlarının asli görevi; afet meydana geldikten sonra müdahale etmek değil, afet risklerini önceden öngörerek gerekli tedbirleri almaktır.
Bu kapsamda;
1. Koyunlu Barajı çevresindeki taşkın tahliye sistemlerinin mevcut durumu hakkında İl Genel Meclisi'ne detaylı teknik rapor sunulması,
2. Fertek ve Tepe Bağları bölgesinde su baskınına neden olan altyapı eksikliklerinin tespit edilmesi,
3. DSİ, Il Özel İdaresi ve ilgili belediyeler arasında koordinasyon eksikliği bulunup bulunmadığının araştırılması
4. Bölgede zarar gören vatandaşların mağduriyetlerinin tespit edilerek gerekli desteklerin sağlanması,
5. Taşkın riskine karşı dere yatakları, su tahliye kanalları ve menfezlerin acilen gözden geçirilmesi ve temizlenmesi,
6. Benzer olayların tekrar yaşanmaması adına kısa, orta ve uzun vadeli taşkın önleme planının hazırlanarak İl Genel Meclisi ile paylaşılması hususlarında gerekli araştırma ve çalışmaların yapılarak meclisimize bilgi verilmesini arz ve talep ederiz.” dedi ve kayıtlara ve haberlerde yer aldı.
...
10 Maddelik Başbakanlık Genelgesi var,
6 Maddelik İl Genel Meclisine verilen Araştırma ve Önlem Soru Önergesi var.
Niğde Valiliğinin, DSİ’nin, Belediyelerin ve İl Özel İdarenin kanun ve genelgelerle belirtilmiş görevleri var.
Devlet Su İşleri Niğde 4. Bölge Müdürlüğünün görev ve yetkileri var.
...
MADDE 121 – (1) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:
a) Taşkın sular ve sellere karşı koruyucu tesisler meydana getirmek.
b) Sulama tesislerini kurmak, sulama sahalarında mevcut parsellerin tamamını veya aksamını gösterir harita ve planları yapmak veya yaptırmak ve icabı halinde kadastrosunu yaptırmak.
c) Sulak alanları ıslah etmek, erozyon ve rüsubat kontrolü ile ilgili etüt ve planlama işlerini yapmak veya yaptırmak, kendi tesislerini korumaya yönelik erozyon kontrolü maksatlı ağaçlandırma çalışmaları yapmak.
ç) (a) ve (b) bentlerindeki faaliyetlerle ilgili olmak şartıyla sudan ve zaruret halinde yardımcı diğer kaynaklardan enerji istihsal etmek.
d) Şehir ve kasabaların içme su ve kanalizasyon projelerini tetkik, tasdik ve murakabe etmek.
e) Köy içme suları için teknik organizasyon ve murakabeyi sağlamak ve bu iş için Bakanlık emrinde çalışacak lüzumlu bilgiye sahip elemanları yetiştirmek.
f) Akar sularda ıslahat yapmak ve icap edenleri seyrüsefere elverişli hale getirmek.
g) Bu maddede belirtilen tesislerin çalıştırma, bakım ve onarım dâhil işletmelerini yürütmek.
…
Hatırlatalım istedik.
