Çukurkuyu Yayla Kültürü Zamana Direniyor

Niğde’de yayla kültürünün yaşatılması adına verilen mücadeleye tanık olduk.

KÜLTÜR 09.06.2013, 17:10 13.06.2013, 18:43


 Borhaber.net olarak günümüzde artık çok nadir olarak görünen nerdeyse yok olma noktasına gelen Niğde’de yayla kültürünün yaşatılması adına verilen mücadeleye tanık olduk.


 Haber : Selim GÖKEL - Fatma TAN



Bor ilçesinde nerdeyse yok olma noktasına gelen bu kültürü yaşatmak adına büyük çaba harcanıyor. Çukurkuyu Kasabasında yaşayan ve küçükbaş hayvan yetiştiren kasaba halkı yılda 45 gün sırf bu kültür yaşasın diye yaylaya çıkıyor. Bu konuda Çukurkuyu Belediye Başkanı RüstemTümen’in de büyük gayreti söz konusu. Sadece yaylacılık konusunda bile  belediyecilik olarak  yaptıkları takdirlik ki bunu da vatandaşlarla konuşunca daha iyi anlıyoruz.

 

Yaylacıların takip ettikleri şose yolu aynen takip ediyoruz, yolda geçmişten kalan yayla yoluna düşenlerin faydalanabilmesi  için tarihi su sarnıçları var.

 

RÜSTEM BAŞKAN ; OSMANLININ FERMANI VAR, BU YAYLACILIK KÜLTÜRÜNÜ YAŞATMAK İÇİN HERŞEYİ YAPIYORUZ, YAPACAĞIZ 

 

Osmanlı İmparatorluğu   Çukurkuyu’nun yaylacılığı ve yer tahsisi için ferman bile yayınlamış. Fermanın aslı Belediye Başkanlığı makamında duvarda hala asılı.  Osmanlı’dan beri yüzyıllardır sürdürülen yayla geleneğinin yaşaması için Çukurkuyu Belediye Başkanı Rüstem Tümen büyük çabalar harcıyor. Kasabada küçük baş hayvanı olan herkese yayla da yer tahsis edilmiş. Belediye yaylaya gidiş geliş için bedava otobüs tahsis etmiş, her türlü ihtiyaçları karşılanıyor.   hatta teşvik için her obalara jeneratör verilmiş ancak Yayla kültürüne şık düşmediğinden yaylacılar kullanmamış. Belediye Yaylacılığı teşvik için ne gerekiyorsa yapıyor, Belediye görevlileri ve bekçilerinin kaldığı kendi çadırları da mevcut.

 BU KÜLTÜR YAŞATILMALI, DESTEKLENMELİ 

Bundan yaklaşık 30-40  yıl öncesine kadar, develer süslenerek çevre yaylalalara, obalara da misafir olarak şölen yapılarak binlerce küçük hayvan ile yaylaya çıkılırmış. Ancak şimdi böylesi şölenler yok ama her şeye rağmen, Çukurkuyulular ve Belediye Başkanı Rüstem Tümen’in ısrarlı  teşviği ile 45 – 60 gün de olsa Yaylaya çıkılıyor.

 

Yayla Hasan Dağı, Altunhisar, Çiftlik, Aksaray’ın Niğde’ye yakın köyleri arasında bulunuyor. Altunhisar – Çiftlik yolu üzerinden gidiliyor. Melendiz’in en tepesinde bir tarafta Altunhisar Ovası, bir tarafta Çiftlik ovasını kuş bakışı seyretmek mümkün.

 

Geçmişte 40 bini aşan  küçük baş hayvan olmasına rağmen  zamanla düşmüş ama Niğde’nin yine en çok hayvancılık yapılan yeri Çukurkuyu’da şuan 12 binin üzerinde küçük hayvan yetiştiriliyor. Çukurkuyu’da günlük 20 ton süt üretiliyor. Büyük firmalar süt toplama merkezlerini kurmuş düzenli olarak süt topluyor. 

 

Çiftlik İlçesi ve Altunhisar ilçesinin sınırlarında bulunan ve Çukurkuyulu vatandaşların yayla olarak kullandığı Çiçekli yaylası Kemerli - Başkurt Deresi denilen mevkideyiz. Öbek öbek kurulmuş obalardan birine misafir oluyoruz. 

 

Temiz hava, hoyratça akan pınarlar, çobanlar, sütü işleyen Çukurkuyulu kadınlar, teknojiden uzak kendi oyuncak ve oyunlarını üreten çocuklar… En önemlisi şunu fark ettik insanlar mutlu ve çok bilinçli…

 

OSMANLI FARK ETMİŞ, FERMAN YAYINLAMIŞ AMA BİZ BU KÜLTÜRÜ BİLMİYORUZ BİLE… 

Yaylaya çıkınca anlıyoruz ki…  Bırakın bu yayla kültürünün  tamamını, sadece gaz lambalı yayla çadırında geçen bir gece bile belgesel değerinde olduğunu fark ediyoruz. Hatta içtiğimiz ayran üzerine bile bir çok makale yazılabilir.

 

 

Yaylacılar ile konuşuyoruz, 60 sağılan koyunu olduğunu söylüyor yaylacı teyze, birde yanında çocuk getiriyor annesi babası İstanbul’da çek fotoğrafını da görsünler diyor. Ayran ikram edip misafir ediyorlar bize. Buz gibi esen bir hava ve mis gibi ayranı tadarken yaylada bulunan teyzeleri dinliyoruz. Bir torunum var diyerek söze başlıyor “Öksüz bakıyorum evlat” diyerek iç geçiriyor. Bu yaşta belli ki zor geliyor ama öksüzlerine bakmak için mecbur kalmış görünüyor.  Yaylaya obalar halinde çıkıyor Çukurkuyulular, her obada 5-6 aile oluyor. Bulunduğumuz obanın yakınındaki dağın tepesinden manzarayı seyrediyoruz. Sol tarafımız Çiftlik İlçesi sağ tarafımız Altunhisar ve buz gibi esen rüzgâr.

 

Sürüyü güden çobanla konuşuyoruz “Kurt var buralarda biraz ondan korkuyoruz. Hayvancılık güzel iş ama artık insanlar yaylaya çıkmayı pek istemiyorlar. Yayla ile kasaba arasında bağlar kopmuyor. Haftada iki gün buraya araç geliyor yaylacıların peynirini yağını Bor pazarına götürüp satması için başkanın bu konuda desteği büyük” diyor.

 

Sabah erken kalkarız 6’da diyor, Narin Karaca “Koyun sağıyoruz. Sağdığımız koyunun südünü çekiyor peynir ve yağ yapıyoruz. Bu bucağımız olur. Bucak buzdolabı gibi yağ, peynir fazla gelen meyvaların hepsini buraya koyuyoruz.  Akşam oldumu komşular toplanır çay içip sohbet ederiz sonra da yatarız. Erken yatarız ve erken kalkarız burada zamanı böyle geçiririz” diye konuştu.

  “DÜNYADAN HABERSİSİZ… GÜN DOĞUYOR KALKIYOR.. GÜN BATIYOR YATIYORUZ”

  

Biraz ileride peynir yapan teyzeler görüyoruz kameramızı yöneltiyoruz.  Teyzelerden biri bir yanda peynir yapıp bir yandan da bize laf atarak bizi götürüp televizyona verecene bir ağrı kesici getirsen olmaz mıydı? diye latife ediyor. Büyük bir titizlikle yaptıkları peynirin suyunu sızması için sarıp sarmalayıp üzerini tahta ve taşlarla kapatarak bırakıyorlar. Sonrada sohbetimize yaylaya nasıl yerleştiklerini anlatarak devam ediyorlar. Türkü ağıt bilmez misiniz? diyoruz. Bilmiyoruz diyerek geçiştiriyorlar.


Meryem Durukan, “İki kara taş iki kara avrat düştük peş peşine geldik. 45 gün kalıyoruz yaylada. Çocuklar Ankara’da Adana’da” diyor belli ki özlem dolu. Meryem Teyze yaylaya nasıl çıktıklarını da şu şekilde anlatıyor. “Yaylada kavgalar oldu, sürüler ve adamlar öldü. Bu yaylayı alana kadar neler çektik. De şu köylere indik ordan hayvanlarla yaylaya çıktık. Sırtımızda çocuklarla eşyalar hayvanlarda eşyalar yüklü neler çektik akızım. Jandarmayla geldik Aşmışa yıkıldık şoo aşmışa. Aşmışta kavga oldu Ortaköylülerle göçümüz geri döndü Niğde üstü giri ordan buraya geldik sonrada bu yaylaya geldik. Neler çektik. Şimdi arabalara binip geliyoruz. Eskiden neler çektik şimdikiler ırahat akızım. Medeniyetten elektrikten sudan uzağız ama bu gelenek yaşasın diye bu sıkıntılara katlanıyoruz. Dünyadan bir haber yaşıyoruz. Telefon yok iletişim yok. Gün doğuyor kalkıyoruz gün batıyor yatıyoruz” diye sözlerini tamamlıyor.

7 ailelik bir oba burası. Her ailenin bir çadırı var. Ayrıca sohbet ettikleri bir çadır, süt çektikleri bir çadırda bulunuyor.  Bu şekilde yaylaya dağılmış 12 ayrı oba mevcut. 

Çukurkuyuluların bu yayla kültürü, sadece Çukurkuyululara, Çukurkuyu Belediyesine, Başkan Rüstem Tümen'in çabalarına bırakılmayacak kadar önemli olduğunu düşünüyor burada sadece hayvancılık yapıldığını hiç düşünmüyoruz.

Umarız fark edilir...

  




 




















Kaynak: Selim GÖKEL
banner697
Yorumlar (6)
niğdeli 10 yıl önce
niğdenin böyle haberlerini görmek çok hoşumuza gitti. borhaber.net i tebrik ediyorum. iyi ki varsınız. sizler çok önemli işler yapıyorsunuz sadece bu haber için dremiyorum aralıksız izliyorum niğdenin yıldızı oldunuz. kimin aklına gelir yayla haberi yapmak umarım böyle devam edersiniz. lüften başka kasabalara da gidin çok şeyler oluyor ama niğdenin tanıtımı yok. hatta basını yok
başkan 9 yıl önce
sayın başkan neden bordan veya diğer yerlerden insanları davet etmiyorsunuz arkadaş yayla kültürü ve dağcılık kampçılık için şehir dışından gezmeye gelecek çok insan varrdır bence tanıtım eksik kalmış biraz oysaki memleketimizin ne güzellikleri var.
çukurkuyulu rahim 10 yıl önce
rüstem hoca çukurkuyu için bir şans elleri kolları daha önceden oluşan borç yüzünden bağlı ama ona rağmen bu işlerin altından da çıkıyor.
FATİH ÇELİK 9 yıl önce
eskiden bizde giderdik oraya çok güzeldi eskiler çok güzel haber olmuş teşekkür edi̇yoruz haber iiçi̇n
FATİH ÇELİK 9 yıl önce
eskiden bizde giderdik oraya çok güzeldi eskiler çok güzel haber olmuş teşekkür edi̇yoruz haber iiçi̇n
mehmet bilgi 9 yıl önce
süper bir haber olmuş türkmen lerin bir yayla yaşamı inşallah elektiriğinde olduğu günler gelir değer verilecek bir yer yayla herşeyi ile doğal çok bedel ödemiş eskilerin hatırası ama takasla bazı yerler gitmiş otlağın çoğu hala başka köylerin istilasına uğrasada köylülerimiz sabırla bekliyor selametle
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 08 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4

Gelişmelerden Haberdar Olun

@