11.05.2022, 01:27

Seçim Yasası değişiklikleri

İktidarlar, koltuklarının tehlikeye girdiğini anladıkları an hemen Seçim Yasası’nda kendi lehlerine olacak değişikliklere giderler. Bu süreç Mustafa Kemal’in Meclis’e girmesini engellemek için üç muhalif milletvekilinin seçim yasasında değişiklik önergesi vermesi ile başlamıştır. Olayı kısaca hatırlayalım:

1 Kasım 1922’de iki başlılığa son verilmiş, önce saltanat (siyaset) makamı halifelik (hilafet) makamından ayrılmış, 3 Kasım 1922’de de saltanat tamamen kaldırılmıştır. Padişah’ın, tüm Müslüman milletlere önderlik etme görevine de son verilmiştir. Cumhuriyet ilan edileceği açıkça anlaşılmaktadır. Osmanlı’ya yakınlık duyanlar büyük bir hayal kırıklığı yaşarlar. Onlara göre kurtuluştan sonra hanedanlık devam etmeli, Halife yine tüm İslam âlemine hükmetmelidir. Ne yapıp edip bu Mustafa Kemal’den kurtulmaları gerekmektedir. Şeytanın bile aklına gelmeyecek bir plan yaparlar.

2 Aralık 1922’de Meclis’te Anayasa değişiklikleri görüşülmektedir. Üç muhalif milletvekili; Erzurum Milletvekili Süleyman Necati Bey, Mersin Milletvekili Salahattin Bey ve Samsun Milletvekili Emin Bey, seçim kanununun değiştirilmesi yolunda bir önerge verirler. Önergede Meclis üyeliği için, “o zamanki sınırlar içerisindeki yerlerde doğmak ya da en az beş yıl ikamet etmek” şartı aranacaktır. Bunun anlamı şudur: Mustafa Kemal Paşa’nın milletvekili seçilmesini olanaksız kılmak.

Mustafa Kemal Paşa, Selanik doğumludur. Aynı zamanda da askerdir ve çeşitli cephelerde bulunması nedeniyle beş yıl süreyle aynı yerde ikamet etmesi mümkün değildir. Söz konusu önergenin kendisini hedef aldığını gören Mustafa Kemal söz alır ve bir konuşma yapar. Konuşmanın bazı bölümlerini kısaca verelim:

“Ne yazık ki doğduğum yer, bugünkü sınırlar dışında kalmış bulunuyor. Herhangi bir seçim bölgesinde beş yıl olsun oturup kalmış da değilim. Doğum yerim bugünkü sınırlar dışında kalmıştır ama bunda benim ne eksiğim, ne suçum var!.. Eğer düşmanlar amaçlarına tam ulaşmış olsalardı, Tanrı korusun, bu tasarıya imzasını koyan bayların memleketleri de sınır dışında kalabilirdi.”

Ve devam eder Mustafa Kemal; “ …Ben sanıyordum ki, bu yararlılıklarımdan dolayı ulusumun sevgisini, saygısını kazandım ve belki bütün İslâm dünyasının da gözüne girmiş bulunuyorum. Bütün bu sevgilere karşılık, yurttaşlık haklarımın elimden alınmak isteneceğini hiç düşünemezdim. Tasarlıyordum ki yabancı düşmanlar canıma kıymak yoluyla bu yönden yararlı olmaktan beni alıkoymaya çabalayacaklardır. Ama hiçbir zaman aklımın köşesinden geçmezdi ki yüce Meclis’te bunlarla bir düşünen iki üç kişi olsun çıkabilecek!”

Dünyada; kurtarıcısına, devletinin kurucusuna bu kadar nankörlük içinde olan insanların barındığı başka bir ülke var mıdır acaba?

Günümüze gelelim…

20 yıldır iktidar koltuğundan inmeyen AKP, ülkeyi soktuğu ekonomik çıkmaz nedeniyle halk nezdinde kan kaybetmeye başladı. Ülke insanı, tarihinde hiç görülmeyen dipsiz bir yoksulluğa doğru savruldu. Açlık sınırında yaşayan insanların tepkisi anketlere yansıdı ve AKP’nin oyları muhalefet karşısında düşmeye başladı. İktidarın minik ortağı MHP’nin ise oyları yerlerde gezdiğinden, %10 barajının altında kalma ve TBMM’ ye girememe tehlikesi belirdi.

Öte yandan Millet İttifakı (CHP-İYİ Parti, DP, SP, DEVA ve GP)’nın oyları her geçen gün biraz daha yükselerek AKP-MHP oylarının üzerine çıktı. 

Tehlike çanlarının çalmaya başladığını gören iktidar hem seçim barajını indirmek hem de Millet İttifakı’nı parçalamak (!) için Seçim Yasası’nı değiştirdi. Seçim barajı %7’ye indirilerek MHP şimdilik güvence altına alındı; tabi oyları %7’nin altına düşmezse…

Diğer ve en önemli değişiklik ise 34. maddenin 3. fıkrasından “ittifak” kelimesi tamamıyla çıkarılarak milletvekili dağılım hesabında sadece siyasi partiler ve bağımsız adayların oylarının dikkate alınması sağlandı. Bunun anlamı; oy oranı düşük partilerin ittifak içerisinde yer alması halinde milletvekili çıkarabilmesinin imkânsız hale getirilmesidir. Kısaca, ortak oylarla milletvekili çıkarma durumu tarihe karıştı. Küçük partiler, büyük partilerin sırtından Meclis’e milletvekili sokamayacak; yani herkes kendi başının çaresine bakacak.

Hal böyle olunca Millet İttifakı’nın ortağı DEVA Partisi, seçimlere kendi listesi ile gireceğini ancak Millet İttifakı’ndan kopmayacağını açıkladı.

Tarih tekerrür edermiş. Şimdi filmi biraz geriye saralım ve Demokrat Parti (DP) Adnan Menderes iktidarında neler olmuş bir hatırlayalım:

1957 seçimleri yaklaşmaktadır. Ülkede ekonomik gidişat hiç de iyi değildir. Kaynamayan tencereler, halkın DP’ye bakışını değiştirmiştir. Menderes’in koltuğu tehlikededir. Aldığı tüm önlemler ve özellikle de İstiklâl Savaşı’nın komutanı İsmet İnönü’ye yapılan sözlü ve fizikî saldırılar, ters tepmektedir. Demokrat Parti’de gerginlik hâkimdir. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Cumhuriyetçi Millet Partisi (CMP) ve diğer muhaliflerin ittifakı söz konusudur. Eğer böyle bir durum gerçekleşirse DP’nin seçimde ağır bir yenilgiye uğraması işten bile değildir.

Tehlike çok büyüktür ve ittifakı parçalamak için derhal bir şeyler yapılması gerekmektedir. Çözüm bulunur; Milletvekili Seçim Kanunu’nda değişikliğe gidilecektir. Buradaki amaç, muhalefetin seçimlere, iktidara karşı ortak bir liste ile girmesini, hatta birleşerek yeni bir siyasal parti kurmasını önlemektir.

Seçim Kanunu değiştirilir ve Resmi Gazete’de yayınlanır. Yeni Kanun’a göre; muhalefetin ittifak halinde seçime girmesi engellenmektedir. Çünkü seçime katılacak olan siyasi partilerin il ya da ilçe teşkilatları tüm seçim çevreleri için aday göstermek zorundadır. Bu durumda muhalefet partileri ya tüm ülkede CHP çatısı altında seçime girecektir ya da bölünerek büyük bir hezimet yaşayacaktır.

Çoğunluğu DP’den ayrılan isimlerin yer aldığı muhalefet partilerinin seçmenlerinin CHP’ye oy vermeyeceği belliydi; muhalifler CHP çatısında seçime girmeyi reddetti. CMP yaptığı resmi bir açıklama ile “CHP çatısı altında seçime girmeyeceğini ama seçimde yardımlaşacağını” duyurdu. Tıpkı bugün DEVA Partisi Başkanı Ali Babacan’ın ki -kendisi AKP’den ayrılmadır- dediği gibi. Ne demişti DEVA Lideri:

“Bu kararımızın herhangi bir yanlış anlaşılmaya sebep olmamasını arzu ederim, altılı masada verdiğimiz bütün sözlerin arkasındayız.”

Göreceğiz…

CMP’nin yaptığı açıklama tam da Menderes’in beklediği açıklamaydı; karşısındaki muhalefet bloğunu dağıtmış oldu ve 1957 seçimlerini kazanarak 3. iktidarını kurdu.

Mustafa Kemal Atatürk’ün sözünü ettiği o “iki üç kişi” nin uzantıları Atatürk’ten sonra ve günümüzde de “görev” lerini yapmaya devam etmektedir. AKP-MHP koalisyonu, Millet İttifakı’nı parçalayıp, etkisiz hale getirmek ve ülkede kargaşa ve karışıklık yaratmak için her yolu deneyecektir; çünkü “kaybetme lüksleri” yoktur… Nitekim İçişleri Bakanı’nın sarf ettiği sözler bu düşüncemizin işaretlerini taşımaktadır. Ne demişti Bakan; “… 15 Temmuz’da tamamlayamadığımız işi tamamlayacağız.”

Umarız, seçimlere kadar can yakıcı olaylar yaşamayız.

Herkese, her yöne adalet diyecek, herkesi sevgiyle kucaklayacak, hiç kimseyi ötekileştirmeyecek, insanların arasına kin ve nefret tohumları ekip birbirine düşman etmeyecek; dürüst, şeffaf ve güvenilir bir iktidarın yönetiminde buluşmak dileğiyle…

Tülay Hergünlü

İstanbul, 6 Mayıs 2022
 

Yararlanılan kaynaklar:

-Tülay Hergünlü, “İngiliz Sicimi’nden Amerikan Bezi’ne- Türkiye’nin Hafızası-1914-1980” Klaros Yayınları, genişletilmiş yeni baskı. Mart 2022

-https://www.indyturk.com/node/485466/siyaset/menderes-1957de-se%C3%A7im-kanununda-de%C4%9Fi%C5%9Fiklik-yapmasa-chp-iktidar-olabilirdi

Yorumlar (0)
15
açık
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 18 Mayıs 2022
İmsak 03:43
Güneş 05:22
Öğle 12:43
İkindi 16:34
Akşam 19:54
Yatsı 21:26
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@