Niğde’de yazın ikinci yarısıyla birlikte geleneksel kış hazırlıkları başladı. Yüzyıllardır süregelen tarhana yapımı, bu yıl da kadınların maharetli ellerinde hayat bulurken, artan gıda ve üretim maliyetleri nedeniyle hazırlıklar önceki yıllara göre daha sınırlı yapılıyor.
Niğde mutfağının kış aylarındaki en önemli lezzetlerinden biri olan tarhana, hem çorba olarak hem de kızartılarak tüketiliyor. Her yıl imece usulüyle büyük kazanlarda hazırlanan tarhana, bu yıl ekonomik zorluklar nedeniyle eskisi kadar bol üretilemiyor.
Bahçeli’de Tarhana Mesaisi Başladı
Bor ilçesine bağlı Bahçeli Kasabası’nda kışlık hazırlıklara başlayan kadınlar, yıllardır süren geleneği devam ettirmeye çalıştıklarını ancak artan maliyetlerin üretimi ciddi şekilde etkilediğini söyledi.
Kadınlar, “Eskiden bol bol yapar, hem yer hem de satardık. Şimdi kendi yiyeceğimizi ancak çıkarabiliyoruz. Hayat pahalılığı her şeyi etkiledi” sözleriyle yaşanan değişimi anlattı.
Büyük kazanlarda yoğurt, aşlık buğdayı ve çeşitli yöresel malzemelerle hazırlanan tarhana, kurutulduktan sonra kış boyunca ailelerin sofralarında yer alıyor.
Süt ve Buğday Fiyatları Üretimi Zorluyor
Tarhananın temel malzemelerinden biri olan yoğurdun maliyeti, süt fiyatlarındaki artış nedeniyle önemli ölçüde yükseldi. Üreticiler, bir kazan tarhana için büyük miktarda yoğurt gerektiğini, ancak süt maliyetlerinin bu yıl bütçeleri zorladığını ifade etti.
Tarhana yapımında kullanılan aşlık buğdayı fiyatlarındaki artış da üretim maliyetlerini artıran bir diğer unsur olarak öne çıkıyor.
Salça ve Kurutmalık Hazırlıkları da Azaldı
Ekonomik zorluklar yalnızca tarhanayı değil, Niğde’nin geleneksel kışlık ürünlerinin tamamını etkiliyor. Salça, kurutmalık sebze, reçel ve benzeri ürünlerin hazırlanması da bu yıl daha sınırlı yapılıyor.
Özellikle ilkbaharda yaşanan don olayları nedeniyle meyve ve sebzede meydana gelen rekolte kaybı, pazarlardaki ürün miktarını azaltırken fiyatların da yükselmesine neden oldu.
Vatandaşlar, “Pazarda bile meyve-sebze az. Fiyatlar el yakıyor. Salçalık domates almak bile çok zorlaştı” diyerek kışlık hazırlıkların önceki yıllara göre daha düşük seviyede kalacağını belirtti.
İmece Kültürü Zayıflıyor
Niğde’de her yıl komşuluk ve dayanışma ruhuyla yapılan kışlık hazırlıkların, bu yıl artan gıda fiyatları ve düşük alım gücü nedeniyle belirgin şekilde azaldığı gözleniyor.
Uzmanlar, tarhana, salça ve kurutmalık gibi ürünlerin üretimindeki düşüşün yalnızca geleneksel bir alışkanlığın azalması değil, aynı zamanda gıda enflasyonunun hane halkı üzerindeki doğrudan etkisini gösterdiğini belirtiyor.
Sofralara Yansıyan Ekonomik Gerçeklik
Niğde’de başlayan tarhana mesaisi, bir yandan Anadolu’nun köklü mutfak kültürünü yaşatırken, diğer yandan ekonomik koşulların vatandaşın günlük yaşamına nasıl yansıdığını da ortaya koyuyor.
Yıllardır aynı avlularda, aynı kazanların başında sürdürülen kışlık hazırlıkların bu yıl daha küçük ölçekte yapılması, Niğde’de yalnızca bir üretim geleneğinin değil, aynı zamanda değişen ekonomik şartların da dikkat çekici bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.