10.06.2021, 22:52 121

Musa Eroğlu’nun bağlaması

Usta sanatçı Musa Eroğlu, koronavirüs kısıtlamaları nedeniyle zor günler geçiren müzisyenler için bağlamasını satışa çıkarmış. Sanatçı Haluk Levent’in sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım sonucunda, bağlamanın satılmasına gönlü elvermeyen bir hayırsever kırk bin lira vererek bağlamanın satılmasını engellemiş. Büyük ustanın bağlaması için şimdilik yolun sonu görünmüyor. Musa Eroğlu, bugün Türk Halk Müziği’nin yeri doldurulamayacak ustalarından biridir. Yaşayan bir kültür efsanesidir. Böyle bir halk ozanının bağlamasını satışa çıkarması ülkemiz için sanata ve sanatçıya verilen değer adına büyük bir utançtır.

Pandemi’nin vurduğu eğlence yerlerinin kapalı olması nedeniyle aylardır sahne alamayan müzisyenler açlıkla boğuşuyor. Kimi çalgı âletini satıyor, kimi sokaklarda çalıp söylüyor, kimi fabrikaya işçi olarak giriyor, kimi de intihar ediyor. İktidar, müzisyenlerin yaşadığı bu büyük drama, kulağını kapatmış görünüyor.

Kısıtlamalar bir hayli gevşetilse de eğlence sektörü âdeta unutulmuş durumda… Belki de gözden çıkarıldı demek daha doğru bir tespit olacak. Müzisyenler, çalışmalarına izin vermeyen hükümetten tek bir kuruş destek de alamıyorlar.

Ülkemizde sanat ve sanatçıya verilen değer her geçen gün biraz daha azalmaktadır. Bunda elbette -İstanbul ve Ankara belediyelerini ele geçirdikleri 1994 yılını başlangıç kabul edersek-mevcut iktidarın koltuğa tek başına oturduğu 2002 yılından günümüze kadar geçen 27 yıldaki uygulamaları da belirleyici olmaktadır.

Erdoğan’ın, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı (İBBB) seçilmesinin ardından başlattığı sanat karşıtlığı hamleleri hafızalarda hâlâ tazeliğini korumaktadır. Özellikle bale sanatı için o günlerde söyledikleri sözler, 27 yıllık iktidarlarında yapacaklarının teminatı olmuştu. Ne demişti Erdoğan, bazı satırları verelim:

“…Çünkü bir balerinin neler yaptığı, neler ortaya koyduğu ve nereye hitap ettiği ortada… Çok açık ve net söylüyorum, bu noktada duyarlılığını belden aşağı indirmeyeceği her şeyde varım…”

Kısaca Erdoğan bale sanatı için “belden aşağı” ifadesini kullanmıştı. Sonraki yıllarda gerçekleştirilen icraatlarından bazılarını da kısaca hatırlayalım:

RP’nin İstanbul ve Ankara belediyelerini ele geçirir geçirmez, Ankara belediye Başkanı İ. Melih Gökçek’in ilk icraatı “sanatın içine tükürmek” oldu. Gökçek, Heykeltıraş Mehmet Aksoy’un, Altınpark’ta bulunan “Periler Ülkesinde” adlı eserini, “Böyle sanatın içine tüküreyim, ahlaksızlığın adını sanat koymuşlar,” diyerek, parçalatıp kaldırttı. Aynı Gökçek’in sanat anlayışının ne olduğu yıllar sonra Ankara’nın göbeğine diktiği ucube dinazor heykelleri ki, daha sonra hurdaya çıkarıldılar ve yine Ankara’nın belirli noktalarına taktığı kol saati heykellerinden anlaşıldı.

Yine dönemin başbakanı Erdoğan, Kars ziyaretinde, heykeltıraş Mehmet Aksoy’a ait “İnsanlık Anıtı” heykelini “ucube” diyerek yıktırttı. Anlaşılan o ki bu iktidarın heykel karşıtlığı heykeltıraş Mehmet Aksoy’da hayat buluyordu.

Dünyaca ünlü piyanistimiz, ülkemizin gururu İdil Biret’in Topkapı Sarayı’nda verdiği konser, bir şarap firmasının sponsorluğunu yaptığı gerekçesiyle Alperen Ocakları mensubu bir grup tarafından tekbir getirerek basıldı.

Dönemin RTÜK’ten de sorumlu Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’ın, “Behzat Ç” dizisinde oyucunun “sık sık elini kadehe sürmesinden ve içki ile arkadaş olmasından” rahatsızlık duyması ve yarattığı baskı neticesinde diziye RTÜK tarafından uyarı ve para cezası kesildi.

Muhteşem Yüzyıl dizisi, bizzat dönemin başbakanı Erdoğan tarafından “…O dizilerin yönetmenlerini de o televizyonun sahiplerini de milletimizin huzurunda kınıyorum. Ve bu konuda da ilgilileri uyarmamıza rağmen yargının da gerekli kararı vermesini bekliyorum,” diyerek hedef gösterildi. Ayrıca Erdoğan, saray kadınlarının giyim kuşamını “dekolte” bulduğu için, daha sonra çekilen bölümlerde kadın oyuncuların dekolteleri kapatıldı. Senaristi Meral Okay’ın ölümü üzerine yandaş gazetenin manşeti “O kadın öldü” olarak atıldı.

2017 yılında alınan bir karar gereği, Devlet Tiyatroları’nın özelleştirilmesi, devlet, şehir ve belediye tiyatrolarının, özel tiyatrolara benzetilmesi ve idari anlamda özerkleştirilmesi çalışmaları devam ediyor. Tiyatroların ödenekleri beş yıllık süre içinde her yıl yüzde 20 oranında kısıtlanacak. Alınan karardan, Devlet tiyatrolarına 2023 yılından itibaren ödenek verilmeyeceği anlaşılıyor. Yine aynı karara göre, sahne sanatları repertuarlarında yerli ve yabancı eser dengesi, “milli değerler” gözetilerek sağlanacak. Devlet orkestralarının performansları denetlenecek. Ödeneklerinde de bu kurumlar, “devlet teşviki ve özel iyileştirmelerle” sivilleştirilecek. Bu kurumlarda çalışan çoğu sanatçı, emeklilik için teşvik edilecek. Kısaca, 2023 yılından itibaren Devlet Tiyatroları diye bir kurum kalmayacak. Hepsi özelleştirilecek. Nitekim uygulamalara başlandı; “Devlet eliyle tiyatro yapılmaz!” gerekçesiyle, İstanbul Şehir Tiyatroları Yönetmeliği’nin değiştirilmesi sonucunda yönetime AKP bürokratları getirildi.

Halk oyunları kursları yasaklandı!
Bu iktidar döneminde, hiç dikkatlerinizi çekiyor mu? Artık TRT ekranlarında Türk Folklor grupları yer almıyor… Çünkü 2017 yılında, Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, halk oyunları kurslarını yasakladı. Yılbaşlarında dansöz çıkacak mı çıkmayacak mı diye heyecanla beklerken bırakın dansözü, yıllardır Anadolu’muzun halk oyunlarını izlemekten yoksunuz…

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Mart 2021’de aldığı bir kararla Devlet Koroları ve Halk Dansları Topluluğunda isim değiştirme, kapatma, birleştirilme ve taşınma gibi değişikliklerle kadim kültürel yapılar değiştirilmeye, âdeta içleri boşaltılmaya başlandı.

Devlet Halk dansları Topluluğu Ankara’dan İstanbul’a taşınacak!
1975 yılında, devlet eliyle kurulan ilk profesyonel halk dansı grubu olan Devlet Halk Dansları Topluluğu Müdürlüğü, İstanbul’a taşınacak. Hal böyle olunca da insanın aklına ister istemez, topluluk, zamanla devlet statüsünden çıkartılıp, ticarileştirilecek mi sorusu geliyor.

İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu devredildi!
İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu Müdürlüğü, Cumhurbaşkanlığı Klasik Türk Müziği Korosu’na devredilerek kapatılacak, yani tarih olacak.

İstanbul Devlet Modern Folk Müzik Topluluğu’nun adı değiştirildi!
İstanbul Devlet Modern Folk Müzik Topluluğu’nun adı, İstanbul Halk Müziği Araştırma ve Uygulama Korosu Müdürlüğü olarak değiştirilecek. İstanbul Halk Müziği Korosu kapatılacak. İstanbul Halk Müziği Araştırma ve Uygulama Korosu Müdürlüğü yapısına alınacak.

İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu Müdürlüğü kapatılacak!
İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu Müdürlüğü, Cumhurbaşkanlığı Klasik Türk Müziği Korosu’na devredilip, kapatılacak.

Bu iktidarın “Türk” kelimesine tahammül edemediğini dünya âlem biliyor. İşte bu tahammülsüzlük müzik korolarının isimlerinde de kendisini gösterdi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Elazığ, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Edirne’deki Türk Müziği koro ve topluluklarının isimlerinden Türk kelimesini çıkartma girişiminde bulundu. Tepkiler üzerine geri adım atıldı. Tabii, şimdilik…

Ben, her zaman güzellik (Miss Turkey) ve mankenlik (Best Model of Turkey) yarışmalarına karşı çıkmışımdır. Bu etkinliklere harcanan paraların çok daha önemli işlerde kullanılabileceğini düşünürdüm. Artık öyle düşünmüyorum. Çünkü güzellik ve mankenlik yarışmaları da hayatımızın ayrı bir tadı tuzuymuş. Yarışmalar devam ediyor ancak televizyon ekranlarından canlı olarak yayınlanmıyor. Bunda elbette “kayınvalidesinin diz kapağından işkillenen” zihniyetin katkısı çok büyük olmalı…

2009 yılından itibaren Eurovision Şarkı Yarışması’na da katılmıyoruz… Evet, yıllarca hep sonlarda yer aldığımız için sinir olduk… O medeni (!) sandığımız ülkelerin yaptığı puanlama haksızlıklarına karşı çıktık ama yine de ekranların karşısında kilitlenmekten geri kalmadık. Yıllar sonra bir kez birincilik elde ettik. Sonrasında da hep ilk sıralarda yer aldık. Buna rağmen yarışmadan çekilmenin gerekçesini tam olarak anlayabilmiş değiliz. Eurovision da hayatımızda ayrı bir tatmış.

İstanbullu sanatseverler, on üç yıldır doğru düzgün bir tiyatro-opera-bale sahnesinden mahrumlar. İlk defa 1969 yılında dünyanın dördüncü büyük sanat merkezi olarak hizmete giren Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Türkiye’de Cumhuriyet döneminin simge yapılarından biriydi. Kültür Merkezi, 2008’den 2018’e kadar siyasete malzeme yapılarak kapatıldı ve sonrasında da yıkıldı. Şubat 2019’da yeniden yapımına başlandı. Ne zaman bitecek Allah bilir.

Gelelim iktidarın diyanetine;

Müzik konusunda Kur’an’da tek bir kelime geçmemesine rağmen, bu ülkenin Diyaneti, “İslam dini müzik konusunda ayrıntılı ve özel hüküm koymak yerine genel ilke ve amaçları belirlemekle yetinmiştir. Buna göre İslam’ın ilke ve esaslarına aykırı, günaha sevk eden, haramı teşvik eden müzikleri yapmak ve dinlemek günahtır. Dinimizin temel inanç, amel ve ahlak ilkelerine aykırı olmayan, haramların işlenmesine sebep olmayan müzik türlerini dinlemekte ise dinen bir sakınca yoktur.” diyerek fetva verdi. Buradan sormak istiyoruz: Hangi müzik türü helal, hangisi haram bir açıklasanız da bilsek. Mesela, oyun havaları haram, ilahiler helal olabilir mi? Bu ayrımınız Kur’an’ın hangi ayetinden onay alıyor?

Cevabı Kur’an versin:
“Yalan düzerek Allah’a iftira etmek için, dillerinizin uydurma nitelendirmeleriyle ‘Şu helaldir, şu da haramdır!’ demeyin. Yalan düzerek Allah’a iftira edenler kurtulamazlar.”*
***
Bu Devlet’in kurucusu Mustafa Kemal Atatürk de şöyle demişti: “Sanatsız kalan bir milletin, hayat damarlarından biri kopmuş demektir.”

Tülay Hergünlü

8 Haziran 2021

*Nahl/Bal Arısı Suresi, 116

Yorumlar (0)
Son Yorumlar
Bizimde parkımız olacak insAllah bir gün arabalarimiz zarar görmeyecek çocuklarımız doyasiya eğlenecek
Köylere bile olan yolcu indirme rampası Niğde Garında yok Niğde'mize yakışan bir yolcu indirme rampasının yapılmasını rica ediyoruz.
Gösteri nereden yönetilecek...
bölgenin anasını ağlatacaklar
Şahinali mahallesinin kuzeyi plansız
20°
açık
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 20 Haziran 2021
İmsak 03:23
Güneş 05:12
Öğle 12:48
İkindi 16:41
Akşam 20:14
Yatsı 21:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30

Gelişmelerden Haberdar Olun

@