28.03.2021, 12:51 359

Mahalle Çevresinde

Bir zamanlar mahalle vardı. Rengi, kokusu, iklimi ve ruhu ile başka biçimde. Kendine özgü ama aykırı değil, iğreti değil.

  Mahalle sakinleri birbirlerini tanırdı, bilirdi. Komşuluk vardı. Yakınlık, samimiyet vardı. Mahalle sakinleri düşenin dostu, darda kalanın yardımcısı idi. Şimdi öyle mi ?

   Mahalledeki düğün ile şen, mahalledeki ölüm ile kederli. Acı ve sevinç paylaşılırdı. Böylelikle sıkıntılar, zorluklar aşılırdı.

   Mahalleli olmak, bir yerde olmak, ait olmak anlamlarına da gelirdi. Aynı mahallenin çocukları dışarıdan gelecek tehlikelere karşı bir ve beraberdi.

   Mahallenin büyükleri hep hürmet ile anılırdı. Onların sözü, sohbeti yol gösterirdi çocuklara, gençlere. Biz vardık, şimdi o “biz” nerede?

    Yeni hayat, yeni yapılar huzursuzluğu çoğaltıyor. Heyhat, tel koptu ve ahenk bozuldu!

    Mahalle demek, gelenek demekti. Süreklilik esastı. Bu yönüyle oturmuş, köklü bir yapı mahalle. Hatırası var, tarihi var. Değişse de zaman, ana renkler solmuyor. Yeraltı suları derinde, ta derinde… Şehrin gürültüsü bastırmasın iç sesi.

    Mahallemiz denildiğinde saygı ve sevgi ile hatırladığım insanlar var. Daha dün gibi gözleri, sözleri... Bal akardı dillerinden. Hikâyeler, masallar, kıssalar anlatılırdı. Hakikate açılan bir kapı idi sohbet. Biz can kulağı ile dinlerdik. Anlatılanlar hiç bitmesin isterdik. Zaman nasıl geçerdi bilmezdik. “Eski toprak” diye tabir edilen o güzel insanlar bir bir göçtüler. Şimdi yerleri nasıl da belli! Arıyoruz onları daima. Ah efendim, mahalle, eski mahalle değil!

    Yitik zamanın peşinde koşarken bugünü gözden kaçırmayalım derim. Çeşmeler susturuldu. Çeşmeler mahallenin can gözü idi. Hayat kaynağı çeşmeler yeniden kurulmalı. Çeşme kültürü, almadan vermenin güzel işareti. Medeniyetimizin yüz akı çeşmeler onarılmalı. Mahalle ile söyleşir çeşme. Aralarındaki bağ kuvvetli. Mahalle ve çeşme ayrılmaz iki sevgili gibi.

    Mahalle kültürü, mahalle yaşantısı üzerine düşünmek ve yazmak; kendimize yakından bakmanın bir çabasıdır. Unuttuğumuzu hatırlama ve hatırlatma uğraşı bu. Evet, yeni yerleşim alanları, yeni yapılar insanı boğuyor. Aksayan bir şey var. Bir yerde yanlış yapılıyor. Işığa, toprağa, suya, insana doğru bir çıkış yolu gerek şart. Yoksa dayanılır gibi değil.

    Mahalle hayatını, mahalle içinde olup bitenleri eserlerine taşıyan yazarları daha bir sevdim. Ahmet Rasim’i hatırlıyorum. Onun eserlerinde çok sesli, çok renkli mahalleler anlatılır. Bir devir kelimelerin gücü ile kayıt altına alınmıştır.

    Mahalle camiisi… Bir anlam etrafında toplanmak ve Hakk’a yöneliş. Cem oluş, cemaat rahmeti. Ezan sesi ile çağrılan insan, ezan sesi ile bereketli zaman.

    Mahalle kahvesi de var elbet. Mehmet Âkif, “Safahat” isimli eserinde mahalle kahvesini eleştirir. Zira orada tembellik, boş vermişlik vardır. Oysa çalışmak, üretmek varken gayesiz bir şekilde oturmak kişiyi ve toplumu felakete sürükler. “Mahalle kahvesi hâlâ niçin kapanmalı? / Kapansın, elverir artık bu perde pek kanlı!” der Mehmet Âkif. Şiirin bütününde mahalle kahvesi olumsuz yönleri ile karşımıza çıkar. “Mahalle kahvesi Şark’ın harîm-i katîlidir; / Tamam o eski batakhâneler mukâbilidir./ Zavallı ümmet-i merhûme ölmeden gömülür; / Söner bu hufrede idrâki, sonra kendi ölür…”

    Bir zamanlar mahalle kabadayıları vardı. Bu hal, kendi akarında, gizlisi olmayan bir tavırdı. Bilinirdi. Bazen Köroğlu misali halk ile beraber, halkın yanında; bazen de yoldan çıkmış, berduş, serseri… Mahalleli nihayetinde bir olur kötüleri hizaya getirirdi. Ev içi anlaşmazlıklar, kavgalar gibi kendi içinde parlar ve sönerdi. Delikanlılar bir vakit sonra “deli” olmaktan yorgun düşerlerdi. Allah korusun, mahallenin delisi olmak da vardı.

     Herkes birbirini tanır burada. Kim hasta, kim sağ; kim yoksul, kim varlıklı; kim kimsesiz, kim kimseli; malumatımız vardır efendim. Mahalle dediğin geniş bir aile…

     Mahalle ruhu bizi diri tutan bir ruh. Kör bağlılık değil bu, bir yere ait oluş. Ortak kültür, ortak dil ve birlikte yaşanan acılar, sevinçler… Mahalleli birbirinden haberli, birbirine yakın bir topluluk Şimdi en çok aradığımız da bu değil mi? Apartmanlarda, sitelerde tadı yok yaşamanın. Kimse kimseyi duymuyor, kimse kimseyi tanımıyor. Ne çok kimse, ne çok kimsesizlik!

      Mahalle dağılınca, mahalle kültürü yok olunca elde kalan nedir? Hüzün ve ıssızlık.

      Bir kelimede buluşan cümle; yeniden güzellikler, iyilikler sunabilir insanlığa. Umut ve gayret ile kör karanlık aşılacak elbet. Gün ışıyacak!

 

Yorumlar (4)
ido 1 ay önce
Aslında çok çok uzak bir zamanı anlatmiyorsunuz hocam. Ne zaman bu milenyum denilen 21. yy'a girdik bizim ülkemizde hayat tersine döndü. Bu şehirdeki mahalle hayatını anlatiyor. Artık koylerimizde bile imece ruhu sıfıra indi hocam. Hocam 60-70 yıl sürecek bir ömür de insanların bu kadar maddilesmelerinin sebebini bi sosyologlar ve psikologlar ciddi ciddi çalışmalı. Ayrıca siyasilerin bu topluma verdiği zararı düşman bile vermez hocam. Hocam Kanuni ki o bir cihan padişahıdır o bile ölmüş be. Bu neyin mucadelesi...
Duman 1 ay önce
Ah ahh mahallem
Kenan evren mahallesi ne günlerim geçti,çocukluğum geldi gözümün önüne.Mahalle de çocuklarla toplanıp,fesleğene yüzmeye mi gitmedik.Kayabaşına bağ aralarına çağla yemeye mi gitmedik.Akşam ezanına kadar yolun ortasında top oynardık.Annelerimiz bağırırdı ezan okununca;hadi yemek hazır,baban kızıyor bak diye.Doğru düzgün araba geçmezdi yoldan.Şimdi karşıdan karşıya geçmek için mahallemin yolunda İstanbul trafiği var!
Şentürk APAYDIN 1 ay önce
Muhterem hocam, dilinize sağlık. Şehirleşme, modernleşme, maddi gelişme insanı da değiştirdi. Rahat yaşantı, insanı bencilleştirdi ve kültüründen, geçmişinden, tarihinden, mahallesinden kopardı. İnsan bozulunca, herşey bozuldu. Önce insanı düzeltmek lazım. Kaleminize kuvvet.
ido 1 ay önce
Aslında çok çok uzak bir zamanı anlatmiyorsunuz hocam. Ne zaman bu milenyum denilen 21. yy'a girdik bizim ülkemizde hayat tersine döndü. Bu şehirdeki mahalle hayatını anlatiyor. Artık koylerimizde bile imece ruhu sıfıra indi hocam. Hocam 60-70 yıl sürecek bir ömür de insanların bu kadar maddilesmelerinin sebebini bi sosyologlar ve psikologlar ciddi ciddi çalışmalı. Ayrıca siyasilerin bu topluma verdiği zararı düşman bile vermez hocam. Hocam Kanuni ki o bir cihan padişahıdır o bile ölmüş be. Bu neyin mucadelesi...
Son Yorumlar
BU ÇOK BÜYÜK BİR HAMLE......HALK BU HAREKETE TAM DESTEK VERMESİ GEREKİR..KÜRESEL GÜÇLERLE ANCAK BÜYÜK HALK DESTEKLERİYLE MÜCADELE EDİLEBİLİR.YOKSA SADECE HALK KAYBEDER...BUNUN ALT YAPISI BU ŞEKİLDE OLUŞTURULMASI ÇOK YANLIŞ.KİM NE YAPMAK İSTİYOR NET DEĞİL. BURADA ÖNEMLİ OLAN HALKIN BİLİNCLENDİRİLMESİDİR. HAYDI HAYIRLISI..BEKLENMEDİK GELİŞMELER YAŞANABİLİR.
vaaaay bakana bak hele niğde diye bir il olduğunu biliyormuş vay anasına sayın cumhurbaşkanısız cümle kuramıyor kendi iradesi ipotek altında sonra hizmetten hizmetkarlıktan sözediyor kibirinizden yanınıza varılmıyor burnunuzdan kıl aldırmıyorsunuz hikaye anlatmayın artık
Başkan ben Osman Korkmaz İsmail ko4kmazin babası 8 yıldır pazarda kıyıda köşede bir şeyler satıyorum biliyorsun ama oda kaydım yok kaydı olmayan pazarcı esnafı yarın pazara cikabilecekmi lütfen acil olarak cevapla telefonunu bilmadigim için buradan yazdım saygilar
Başkan ben Osman Korkmaz İsmail ko4kmazin babası 8 yıldır pazarda kıyıda köşede bir şeyler satıyorum biliyorsun ama oda kaydım yok kaydı olmayan pazarcı esnafı yarın pazara cikabilecekmi lütfen acil olarak cevapla telefonunu bilmadigim için buradan yazdım saygilar
Anlaşılan o bölgede arazin var.
26°
kapalı
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 08 Mayıs 2021
İmsak 03:56
Güneş 05:31
Öğle 12:43
İkindi 16:32
Akşam 19:45
Yatsı 21:13
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 35 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Newcastle 35 39
14. Crystal Palace 33 38
15. Brighton 34 37
16. Southampton 33 37
17. Burnley 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 35 56
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 34 26

Gelişmelerden Haberdar Olun

@