Siz Hiç Kara Lastik Giydiniz mi?

Kara lastiğe bizim Çamardı taraflarında çerkez lastiği denilirdi... Şair Yazar Mehmet BAŞ yazdı...

YORUM 04.06.2020, 22:48 tiyo
406
Siz Hiç Kara Lastik Giydiniz mi?
banner830

Zamanın hızla değiştiğine ve dönüştüğüne şahit oluyoruz.  Karşımıza çıkan hayat ihtiyaç algımızı yeniden oluşturuyor.   Düne ait çoğu şey artık hayatımızdan bir bir çıkıyor. İşte kara lastikte bazı kırsal bölgelerde hala giyiliyor olsa da hayatımızdan çıkan eşyalardan birisi olarak karşımızda durmakta.

İnsanlar eski çağlardan bu yana iklim şartlarına, kültürel ve sosyal durumlarına göre bot, çizme, mest, sandalet, nalın, takunya, terlik, çedik, potin, iskarpin gibi ayakkabı çeşitleri giymişlerdir. Ayakkabının günümüzdeki şeklini alıncaya kadar birçok aşamadan geçtiği görülür.  Geçmiş dönemlerde Anadolu köylüsü yazları çarık, çapula, yemeni, köşker ve benzeri deriden üretilmiş ayakkabıları, kışın ise mest ve lastik ayakkabıları giymişlerdir.  Tuzla terbiye edilerek gölgede kurutulan tek parça gönden yapılan çarık Osmanlıdan Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar köylünün giydiği en yaygın ve makbul ayakkabı olmuştur.

Millî mücadele yıllarında Anadolu halkı birçok mahrumiyetle beraber giyecek ayakkabı sıkıntısı da yaşamış ve kurtuluş savaşı Anadolu’nun bu zorlu şartlarında yapılmıştır. O yıllarda sivil halkla birlikte askerlerinde ayakkabı sorunu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gizli celselerde görüşülerek halledilmeye çalışılmıştır.

Bu yokluk zamanlarını anlatan bir kitapta geçen  “Orta Anadolu ayağı çıplak gezerdi. Köylü köyünden çıkıp şehre gideceği zaman çarığı eskimesin diye ancak şehre yaklaştığı zaman çarığını ayağına giyerdi”  cümlesi gerçekten insanın içini acıtıyor.  Hatta kıtlık ve savaş yıllarında açlıktan çarıklarını kızartıp yiyenlerden söz edilmektedir.

Çarıktan sonra Anadolu’yla en çok özdeşleşen ayakkabı türlerinden birisi kara lastiktir. Kara lastik Anadolu köylerinin alınyazısı gibidir.  Kara lastiği ilk üreten firma Gislaved firmasıdır.  Bu marka İsveç’te 1893’ten beri araba lastikleri üreten bir kauçuk firmasının ürettiği otomobil lastiğinin markasıdır. Daha sonraları “Arabaları lastikle yürütüyoruz da neden insanları da lastikle yürütmüyoruz?” düşüncesinden hareketle bir de Gislaved marka ayakkabı üretmişlerdir. Bu ayakkabı ülkemizde 1930’lardan günümüze kadar kullanılmaktadır. Kimi yerde cizlavet de kimi yerde ankara lastiği kimi yerde soğuk kuyu denir epeyce sağlamdır köy yerlerinin taşlı topraklı yollarında, dağlarında bayırlarında rahatça giyilir. Kara lastik köy çocuklarının üç numaraya vurulmuş saçlarıyla uyum içindedir .  Bu ayakkabıların tutuşu iyidir, kolay kolay ayağı kaydırmaz, çorapsız giyildiğinde ayakları vurur ve yara yapar ve de ayağı kokutur.  Bu ayakkabının bayanlara özgü versiyonu ise mavi renkli lastik ayakkabıdır.

Kara lastik ucuz olmasından dolayı tercih edilen bir ayakkabı türüdür. Yoksa maddi durumu iyi olanlar için ısmarlama ayakkabılar çizmeler ithal spor ayakkabılar her zaman için vardır. Genelde tarım ve hayvancılıkla uğraşan kırsal bölge insanlarının tercih ettiği fakir fukara dostu bir ayakkabı çeşididir. 

Kara lastiğe bizim Çamardı taraflarında çerkez lastiği denilirdi. Genelde iki marka satılırdı. Bu markalardan biri ermenek diğeri ise derby”di. Ermenek derby”e göre daha yumuşaktı. Çocukluğumuz bu ayakkabılarla geçti. Bağa bahçeye gidip gelirken ayaklarımızın değişmez aksesuarı bu ayakkabıydı. Birde bunun kışlık kara çizme versiyonu vardı.  Pırıl pırıl parlayan bu çizmeler ilk alındığında çocukların kalbinde tarifi imkânsız sevinçler doğururdu. Bayram geceleri yeni alınmış ayakkabılarını yere serilmiş döşeğinin yanına koyarak uyuyan çocukların kara gözlerindeki pırıltı belki de hiçbir yıldızda yoktu. O yıllarda insanın boğazında düğümlenen bir yoksulluk şarkısı kalbin kırık zamanların plağında dönüp dururdu.

Şimdi vakit suskun dudaklarımıza sessiz harfler gibi konarken, kara lastik giyerek büyüyen çocukların derdinden ışıklı posket giyerek büyüyen çocuklar ne kadar anlar bilmiyorum. Benim için kara lastik topraktan kopmamış zamanların, mahrumiyetlerin ve küçük şeylerle mutlu olunan zamanların hikâyesini içinde taşımaktadır. Kalbi toprağın kalbi gibi yumuşak olan insanların yerini kalbi şehrin beton kaldırımları kadar sert adamların yerine bıraktığı şu günlerde geriye dönüp arada bir nerden gelip nereye gittiğimize bakmak gerekiyor. Belki hala kara gözlerimizde o pırıltıyı bulabiliriz.

Kaynak: TİYO AJANS
banner697
Yorumlar (1)
Cengiz 2 ay önce
işlenen konular güzel
Teşekkürler
Son Yorumlar
bunlarda kişi başı 12.000 dolar milli gelir ile doymayan çocuklar.
hiç alakası yokk
Allah rahmet eylesin..Mekanın cennet olsun inşaALLAH..
Bir tek baş komutan var. O da. Gazi Mustafa Kemal Atatürk. Gafil olma.
Bizde ne mucitler varmış haberimiz yok
16°
açık
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 13 Ağustos 2020
İmsak 04:16
Güneş 05:48
Öğle 12:51
İkindi 16:38
Akşam 19:45
Yatsı 21:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25

Gelişmelerden Haberdar Olun

@