Siz Hiç Kara Lastik Giydiniz mi?

Kara lastiğe bizim Çamardı taraflarında çerkez lastiği denilirdi... Şair Yazar Mehmet BAŞ yazdı...

YORUM 04.06.2020, 22:48 tiyo
521
Siz Hiç Kara Lastik Giydiniz mi?
banner830

Zamanın hızla değiştiğine ve dönüştüğüne şahit oluyoruz.  Karşımıza çıkan hayat ihtiyaç algımızı yeniden oluşturuyor.   Düne ait çoğu şey artık hayatımızdan bir bir çıkıyor. İşte kara lastikte bazı kırsal bölgelerde hala giyiliyor olsa da hayatımızdan çıkan eşyalardan birisi olarak karşımızda durmakta.

İnsanlar eski çağlardan bu yana iklim şartlarına, kültürel ve sosyal durumlarına göre bot, çizme, mest, sandalet, nalın, takunya, terlik, çedik, potin, iskarpin gibi ayakkabı çeşitleri giymişlerdir. Ayakkabının günümüzdeki şeklini alıncaya kadar birçok aşamadan geçtiği görülür.  Geçmiş dönemlerde Anadolu köylüsü yazları çarık, çapula, yemeni, köşker ve benzeri deriden üretilmiş ayakkabıları, kışın ise mest ve lastik ayakkabıları giymişlerdir.  Tuzla terbiye edilerek gölgede kurutulan tek parça gönden yapılan çarık Osmanlıdan Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar köylünün giydiği en yaygın ve makbul ayakkabı olmuştur.

Millî mücadele yıllarında Anadolu halkı birçok mahrumiyetle beraber giyecek ayakkabı sıkıntısı da yaşamış ve kurtuluş savaşı Anadolu’nun bu zorlu şartlarında yapılmıştır. O yıllarda sivil halkla birlikte askerlerinde ayakkabı sorunu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gizli celselerde görüşülerek halledilmeye çalışılmıştır.

Bu yokluk zamanlarını anlatan bir kitapta geçen  “Orta Anadolu ayağı çıplak gezerdi. Köylü köyünden çıkıp şehre gideceği zaman çarığı eskimesin diye ancak şehre yaklaştığı zaman çarığını ayağına giyerdi”  cümlesi gerçekten insanın içini acıtıyor.  Hatta kıtlık ve savaş yıllarında açlıktan çarıklarını kızartıp yiyenlerden söz edilmektedir.

Çarıktan sonra Anadolu’yla en çok özdeşleşen ayakkabı türlerinden birisi kara lastiktir. Kara lastik Anadolu köylerinin alınyazısı gibidir.  Kara lastiği ilk üreten firma Gislaved firmasıdır.  Bu marka İsveç’te 1893’ten beri araba lastikleri üreten bir kauçuk firmasının ürettiği otomobil lastiğinin markasıdır. Daha sonraları “Arabaları lastikle yürütüyoruz da neden insanları da lastikle yürütmüyoruz?” düşüncesinden hareketle bir de Gislaved marka ayakkabı üretmişlerdir. Bu ayakkabı ülkemizde 1930’lardan günümüze kadar kullanılmaktadır. Kimi yerde cizlavet de kimi yerde ankara lastiği kimi yerde soğuk kuyu denir epeyce sağlamdır köy yerlerinin taşlı topraklı yollarında, dağlarında bayırlarında rahatça giyilir. Kara lastik köy çocuklarının üç numaraya vurulmuş saçlarıyla uyum içindedir .  Bu ayakkabıların tutuşu iyidir, kolay kolay ayağı kaydırmaz, çorapsız giyildiğinde ayakları vurur ve yara yapar ve de ayağı kokutur.  Bu ayakkabının bayanlara özgü versiyonu ise mavi renkli lastik ayakkabıdır.

Kara lastik ucuz olmasından dolayı tercih edilen bir ayakkabı türüdür. Yoksa maddi durumu iyi olanlar için ısmarlama ayakkabılar çizmeler ithal spor ayakkabılar her zaman için vardır. Genelde tarım ve hayvancılıkla uğraşan kırsal bölge insanlarının tercih ettiği fakir fukara dostu bir ayakkabı çeşididir. 

Kara lastiğe bizim Çamardı taraflarında çerkez lastiği denilirdi. Genelde iki marka satılırdı. Bu markalardan biri ermenek diğeri ise derby”di. Ermenek derby”e göre daha yumuşaktı. Çocukluğumuz bu ayakkabılarla geçti. Bağa bahçeye gidip gelirken ayaklarımızın değişmez aksesuarı bu ayakkabıydı. Birde bunun kışlık kara çizme versiyonu vardı.  Pırıl pırıl parlayan bu çizmeler ilk alındığında çocukların kalbinde tarifi imkânsız sevinçler doğururdu. Bayram geceleri yeni alınmış ayakkabılarını yere serilmiş döşeğinin yanına koyarak uyuyan çocukların kara gözlerindeki pırıltı belki de hiçbir yıldızda yoktu. O yıllarda insanın boğazında düğümlenen bir yoksulluk şarkısı kalbin kırık zamanların plağında dönüp dururdu.

Şimdi vakit suskun dudaklarımıza sessiz harfler gibi konarken, kara lastik giyerek büyüyen çocukların derdinden ışıklı posket giyerek büyüyen çocuklar ne kadar anlar bilmiyorum. Benim için kara lastik topraktan kopmamış zamanların, mahrumiyetlerin ve küçük şeylerle mutlu olunan zamanların hikâyesini içinde taşımaktadır. Kalbi toprağın kalbi gibi yumuşak olan insanların yerini kalbi şehrin beton kaldırımları kadar sert adamların yerine bıraktığı şu günlerde geriye dönüp arada bir nerden gelip nereye gittiğimize bakmak gerekiyor. Belki hala kara gözlerimizde o pırıltıyı bulabiliriz.

Kaynak: TİYO AJANS
banner697
Yorumlar (1)
Cengiz 10 ay önce
işlenen konular güzel
Teşekkürler
Son Yorumlar
18 yıldır çektirdiğiniz zulmün hesabını verin önce.Sarayın kuklaları.....
Güzel yazı.
Fezleke ne oldu ömer efendi, darb, ettin sonra laklak, dokunacaklar Sana, 1 mart 2021 yer Ankara Meclis, yok öyle millet vekili de dersini alacak
Niye başınmı açıldı? Okuldan, ordudan, memuriyetten mi atıldın? Fetoş 28 şubatçılara rahmet okuyordu. İçtihat diyordu.... Hayırdır?
Lütfen bu milletin inançlarından ellerinizi çekin artík insanlar akp ve sizlerin 28 Şubat zırvalíklarınızdan dolayı dinden soğudu insanlar deist ve ateist olmaya basladı
-2°
kapalı
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 01 Mart 2021
İmsak 05:46
Güneş 07:06
Öğle 12:59
İkindi 16:09
Akşam 18:41
Yatsı 19:56
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Ankara Keçiörengücü 24 39
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20

Gelişmelerden Haberdar Olun

@