Niğde’nin Senkronizasyon Sorunu

Niğde'de sosyal hayatın değişimini düğünler üzerinden tahlil edebiliriz.

YORUM 15.09.2021, 01:04 15.09.2021, 01:21 Faruk
521
Niğde’nin Senkronizasyon Sorunu

Niğde'de sosyal hayatın değişimini düğünler üzerinden tahlil edebiliriz. Modernizm rüzgârı ile mahalle konseptinin değişmesi, ilimizde yeni mekânların ve sosyal alanların doğmasına yol açtı.

Tescil edilip koruma altına alınması gerekirken yerle yeksan olan Sungurbey Sosyal salonuna ilâveten, yetmişli yılların başında apartmanlaşma furyasının hızlanmasıyla, müteahhit İbrahim Giray’ın yaptırdığı blokların bodrum katında, Giray Düğün Salonu hizmet vermeye başladı. Zira nüfus kalabalıklaştıkça Halkevi binası düğün dernek taleplerine yetişemiyordu. 

Giray apartmanının pasajından girilen salonun merdivenlerinden inerken davetlileri helâ-rutubet-sigara karışımı bir koku karşılardı.  Balon ve krapon kağıtlarıyla süslü salonda havalandırma hak getireydi. Tavana kadar istif edilen Niğde Gazosu kasalarının arasından süzülüp salona giren davetliler, boş buldukları sandalyelere otururlardı.

Orkestranın bulunduğu sahnenin önündeki pistin mozaik zemini üzerinde tepinen, halay çeken ve dans edenler;  “toz mu yuttuk, ter mi soluduk” diye düşünmeksizin adeta transa geçer, oyun havaları hızlanıp coşku tavan yaptığında esrik bir derviş gibi sağa sola savrulurlardı.

O dönemler, sıkça yaşanan elektrik kesintileri düğünlere sekte vurur, eğlencenin tam ortasında  ortalık bir anda karanlığa gömülürdü. Derhal çakmak ve kibritler yakılır, alevler sönene kadar pisttekiler tahta sandalyelerine oturmuş olurlardı. Kesinti uzadıkça homurtular artar, aile büyükleri, gelinin yanına gelip “amandiim gızım takılara mukayyet ol” kabilinden uyarıda bulunurlardı. Salonun birkaç yerine lüks lambaları asılınca çocuklara eğlence çıkar, gölge oyunlarıyla ortamın tadını çıkarırlardı. Gergin bekleyiş sürüp giderken kimi davetliler de ufaktan salondan ayrılmaya başlarlardı.

İncelemekte olduğum Osman Üçer arşivinde bulunan 1972 yılının “Niğdenin Sesi” gazetelerinden birinde şöyle bir haber dikkatimi çekti: “Düğün Sahipleri Davetsiz Misafirlerden Şikayet Ediyor.” Haber metni;  son günlerde düğünlere dadanan davetsiz misafirlerin niyetinin gazoz, dondurma gibi ikramlardan nasiplenmek değil oynayanları seyretmek olduğunu bildirip bu konuda ilgililerin dikkatini çekiyordu. Niğde’deki tüm düğün salonlarına dadanıp, göze hoş görünen hanımları seyretmeye çalışan ayak takımı, birkaç kez uyarılır; laftan anlamazlarsa, düğün sahipleri tarafından yaka paça salondan atılırlardı. O seneler, kavgasız düğün hatırlamıyorum…

Kırk elli sene öncesinde Balo ve yemekli düğünler sadece Aile Çay Bahçesinin köşesindeki Cumhuriyet Restaurant ile Çimento Fabrikasının lokalinde tertip edilirdi. Fabrikanın sosyal tesisleri dâhilinde bulunan yüzme havuzu, yaz aylarında Niğde’nin kalburüstü gençlerine hizmet verirdi.

Şehrin en elit lokantası olan Cumhuriyet Restaurant, düğün, nişan, Tıp Balosu, resmi bayram akşamında verilen balolar, resepsiyonlar, hayır cemiyetlerinin yemekleri ve sünnetlere ev sahipliği yapar, kimi zaman konserler tertip edilirdi.  Balolarda açılış dansını Vali bey ile eşleri hanımefendi icra eder, daha sonra diğer davetliler dansa kalkardı. Protokolün salondan ayrılmasıyla oyun havaları başlar, eğlence/çoşku tavan yapardı. 

Seksenlerde ise Bor Şeker Fabrikası tesislerinde kalantor Niğdelilerin nişan ve düğünleri olur,

eski Sakarya İlkokulunda -şimdiki Öğretmenevi- kına geceleri tertip edilirdi.  

Şimdilerde tadilatı bitmek üzere olan Belediyemizin altındaki düğün salonu ile Hüdavent Hatun Sosyal Salonu, doksanlı yıllar boyunca hizmet vermiştir. 2005 senesinde açılan Grand Otel’in balo salonu, yaklaşık on yıl boyunca Niğde’nin favori cemiyet mekânı olmuşsa da hiçbiri, ince sazlı program yapılan, Kayardı Bağları açık hava düğünleri kadar coşkulu olmamış, iz bırakmamıştır.  

Yakın geçmişte davetli sayısı beş yüzlerde, binlerde olan zengin düğünleri için Nevşehir’deki beş yıldızlı oteller tercih edilmekteydi. Ama artık Niğdemizin geniş açıkhava mekânları, düğün sarayları, dört yıldızlı otelleri var. Sabahtan akşama, akşamdan sabaha Abdal ağzı türkü ve bozlakların çalınıp okunduğu meşhur Karanlıkdere düğünleri ise başlı başına bir tez konusudur. 

Düğünlerimizin bir Balkan düğünü gibi, bir Süryanî düğünü gibi, bir Karadeniz düğünü gibi görsel şölen olmaktan uzak olması bir yana, günden güne yöresellikten uzaklaşıp tekdüze hale geliyor, ritm duygusu zayıflıyor, en basit halayda bile kimi sağa kimi sola gidiyor, ayaklar karışıyor. Buradan, birlik ve beraberliğimizde sorun olduğu ortaya çıkıyor.

Düğünlerin sonuna doğru çalınan Kasap Havası unutuldu, Lorke halayı çekilir oldu, Niğde Bağları dışındaki Niğde türküleri buhar oldu. İnsanı hopur hopur oynatan, 150 metronomda icra edilen aşırı hızlı Naciye, Amanin Kelle Hop Kelle, Bahçe Duvarından Aştım, Erik Dalı ile sınırlı bir repertuvar icra edilirken Niğde’de daha önce muhacir düğünleri haricinde hiç duyulmayan ve muhteşem bir Balkan ezgisi olan Damat Halayı her düğünün sonunda marş gibi çalınır oldu.    

Niğdeliler olarak düzgün bir oyun, özgün bir halay ortaya koyamadığımız sürece, eğlencede birlik olamayız. Ne zaman ki herkesin adımlarının senkronize olduğu, müziğe uygun bir oyun, bir halay ortaya koyarız, o zaman şehrimizin her yönüyle kalkınıp, Anadolu’nun diğer şehirleriyle yarışır hale gelmesi beklenir. Oluşacak bu birliktelik ve düzen, tabiatıyla diğer alanlara da yansıyacaktır.

Kaynak: TİYO AJANS
Son Yorumlar
Özetle diyor ki oy lazım oy, hadi bi el atında çalıştıralım.
ihvan rabia diye diye ekonomi de bitti bizde bittik
Adının başında Türk olan sendika mıdır nedir Suriyeli cümlesi kuramaz. Çünkü Suriyeliler birinci sınıf vatandaş. Eğer Suriye uyruklu yabancı derse sahibi kızar.
3,5 cu sendika açıklama yapabilecek mi suriyeli kardeşlerine laf edebilecekler mi
manşet çok güzel KARDEŞLERİMİZ
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 19 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 21 42
3. Beşiktaş 22 35
4. Hatayspor 21 35
5. Başakşehir 20 34
6. Adana Demirspor 22 34
7. Fenerbahçe 21 33
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 22 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 21 27
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@