24.09.2013, 16:53 134

Türkiye’nin kısa vadeli dış borcu dağ gibi büyüyor

 http://www.21yyte.org//’ da yayınlanan fakat daha da geniş çevrelere ulaşmasını istediğim yazılarımı ve Enstitü uzmanlarının yazılarını bu köşeye taşıyorum. Bugün kesip cüzdanınızda taşımanızı önereceğim bir yazıyı köşeme taşıyorum. Enstitü’nün Ekonomik Araştırmalar Merkezitarafından hazırlanan bu yazı önümüzdeki dönemde siyaseti anlamak açısından da çok önemli:“Türkiye’nin önümüzdeki bir sene içindeki dış fonlama ihtiyacı yaklaşık 210 milyar doları buluyor. Bu rakam 2013 için öngörülen milli gelirin yani ülkede bir yılda üretilecek ürün ve servislerin toplamının dörtte birine denk geliyor. Basitçe söylersek önümüzdeki 12 ay, ülkede üretilen her 100 liranın, 25 lirası dış borcu fonlamakta kullanılacak.
Standard Bank gelişen piyasalar ekonomisti Timothy Ash, müşterilerine 15 Ağustos’ta yolladığı araştırma notunda, Türkiye’nin ödemesi gereken kısa vadeli dış borcun 160 milyar dolar olduğunu söylerken, buna 53,6 milyar dolarlık cari açık eklendiğinde, kısa vadede ülkenin 213,6 milyar dolarlık dış kaynak bulmak zorunda olduğunun altını çiziyordu. IMF’nin öngörülerine göre Türkiye’nin milli gelirinin 2013’te 851 milyar dolar olması bekleniyor. Ash’in hesapladığı dış fonlama ihtiyacı, IMF öngörüsünün yüzde 25’i, yani dörtte birine denk geliyor.
Türkiye dönemsel olarak fonlama ve nakit sıkıntısı yaşasa da, ülkenin dış borcu hiçbir dönemde, AK Parti dönemindeki kadar çok artmamıştır. Merkez Bankası (MB) verilerine göre Türkiye’nin kısa vadeli borç stoku 2003’ten bu yana yaklaşık 6,5 katına çıkmış, sayıyla da yaklaşık 100 milyar dolar artmıştır. 2003’ten önceki 10 yılda ise kısa vadeli dış borç sadece 6 milyar dolar artarak 18 milyar dolara yükselmiştir.
İki 10 yıl arasında kısa vadeli borcun artış hızı arasındaki fark, üzerinde düşünülmesi gereken bir konudur. Kısa vadeli borcun artış hızının bu kadar yüksek olması, sürdürülemeyecek bir durumdur. Bir bireyin ay sonunda ödemesi gereken kredi kartı borcunu kapatmak için, başka bir kredi kartını kullanmasına benzeyen bu döngü, kartların limitleri dolduğunda acı bir sonla bitecektir. Eğer Türkiye de kısa vadeli borcu için kaynak bulamazsa ciddi ekonomik bir krizle karşılaşabilir. Bu krizin yaklaşmakta olduğunun da ilk sinyali doların, psikolojik sınır olan 2 doların üstüne çıkmasıdır.
Kısa vadeli dış borcun nasıl fonlandığı da ülke ekonomisinin istikrarı açısından önemlidir. Türkiye’ye gelen net doğrudan yabancı yatırımlar Temmuz ayında 1,4 milyar olurken son bir yılda 5,5 milyar dolar olmuştur. Eğer bu hızla devam ederse dışarıdan gelen yatırımlar kısa vadeli dış finansman ihtiyacının sadece 50’de 1’ini karşılayabilir.
Borsa’da yaşanan çalkantılar ve MB Para Politikaları ile TL’nin tarihin en değersiz seviyesine inmesi nedeniyle de son bir ayda hisse senedi, tahvil ve repo piyasasından 990 milyon dolarlık çıkış olmuştur. Türkiye’de son 1 yılda para piyasalarına net 17 milyar dolar giriş sağlamıştır. Eğer bu büyüklükteki bir giriş (hem de Türk sermaye piyasaları varlıklarının rekor fiyatlara ulaştığı yılda) kısa vadeli fonlama ihtiyacının ancak ufak bir bölümünü karşılayabilecektir.
Türkiye’nin dış ticaret açığı da yılın ilk 7 ayında 60,4 milyar dolar oldu. Ticaret dengesi de kısa vadeli fonlamaya yardımcı olmaktan çok uzakta, dış fonlama ihtiyacını artıran bir etkendir.
MB’nin 137 milyar dolarlık rezervlerinin çoğu bankaların zorunlu karşılıkları döviz olarak göstermesini sağlayan Rezerv Opsiyon Katsayısı, ROK sisteminden gelmektedir. MB’nin müdahale edebileceği uluslararası rezervlerin 40-50 milyar arası olduğu tahmin edilmektedir. MB rezervleri de dış fonlama ihtiyacını karşılayamayacak seviyededir.
Verilerin gösterdiği üzere kısa vadeli dış borcun, kaliteli bir şekilde fonlanamaması ülke ekonomisini kırılgan kılmaktadır. Türk lirası, dolar karşısında son 5 ayda yüzde 20’nin üzerinde değer kaybederek de facto bir devalüasyon yaşamıştır.
Şimdilik MB’nin kısa vadeli fonlama ihtiyacını çözmekteki stratejisi Türk Lirası’nın daha da değer kaybetmesine izin vererek, ihracatı artırmak, ithalatı kısmaktadır. Ancak bunun yüksek enflasyon yaratacağına kesin gözüyle bakılırken cari açığa ne kadar çare olabileceğini de zaman gösterecektir. Merkez Bankası’nın politikalarında, yaklaşan yerel ve gelecek yılki genel seçimler öncesi büyüme hızının düşmemesini isteyen hükümetin yaptığı baskılar da göz ardı edilemez.
Ancak halkın ekonomi politikaları hakkındaki memnuniyetsizliği giderek artmaktadır. ABD’li araştırma şirketi German Marshall Fonu’nun Türkiye’de yaptığı ankete göre ekonomi politikalarını beğenme oranı son 10 yılın en düşük seviyesi olan yüzde 43’e gerilemiştir.
Yürütülen ekonomi politikaları yanında, Suriye’de yaşanan gelişmeler, FED’in parasal sıkılaştırmaya gitmesiyle Türkiye’nin de içinde olduğu gelişen piyasalardan çıkan sermaye ve yaklaşan seçimler nedeniyle MB’nin kararlarının daha da politikleşmesi, ekonomiyi daha da kırılganlaştırarak durumu çok daha tehlikeli hale getirmektedir.”
Yorumlar (0)
Son Yorumlar
Bu sendikanin en büyük sendika olmasinin nedeni insanların işsizlik korkusu. Baskıyla tehtidle korkutmayla üye yapılan işçilerle büyüdüğünü zanneden hükümet yandaşı sendika. Peki işçinin lehine ne yapıyorsunuz ve ne yaptınız onuda anlatın bilelim? Büyük olmak üyelerinin hakkını savunmaktır hükümetin sermayenin değil. Siz işçiler üzerinden kazandığınız paraları , bu paraları toplantı ayağına hangi 5 yıldızlı otellerde, kuzu cevirmelerde, hangi lüks lokantalarda harcadığınız yazın da bilelim.
çivimi çaktınız şu memleketede yatırımdan söz edip dalga geçiyorsunuz
her halde pandemiden sonra işe başlayan memeur işçilerden bahsediyorlar nerede açılmış o kadar iş yeri fab işletme de 1606 kişi işe başlamış.işçi alan yerleşen kurum ve işlerini açıklasızda tebrik etsek
bu yıl son bir ayda niğde piyasa ve marketlerinde satılan erken ve tam tadını rengini almadan olgulaşamdan toplanan yerli karpuzlar yüzünden karpuzdan halk sogudu her aldıgında nefred derecesine geldi verdiği para boşa gitti ne rengi ne tadı var çiftçi kazansın ama halkında parsı boşa gitti çöpe atılıyor herkes yerli deyince uzaklaşıyor şok a101 migrostan gibi yerden adana karpuzu alıyor
Şehrin kuzeyi plansız. Bazı işlek yollar kadastro yolu. TMO' nun yanındaki dere yapılmadı. Yeni Valilik binasının yeri uygun değil. Daha trafiğin rahat olan yere yapılabilirdi. Oradaki binalar daha uygun kullanılabilirlerdi. Yık yap olduk.
32°
açık
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 07 Ağustos 2020
İmsak 04:09
Güneş 05:43
Öğle 12:52
İkindi 16:40
Akşam 19:52
Yatsı 21:19
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25

Gelişmelerden Haberdar Olun

@