12.07.2015, 01:36 331

Nerede O Eski Bayramlar?

 Öncelikle bayramınız kutlu olsun. Aileniz, sevdikleriniz, dostlarınızla nice bayramlara ermenizi dilerim. Bayram sevinci ile dolu günleriniz olsun. Son yıllarda bayramlar ile sıkça söylenen bir söz örtüşür oldu.”Nerede o eski bayramlar” deyişi çok kişinin dilinde. Genelde eskiye özlem belirli bir yaşa erenler için geçerli. Çünkü ülkemizde nerede ise 30 yıldır bayramların benzer biçimde kutlandığı bir gerçek. Serbest piyasa ekonomisi yaklaşımına erdiğimizden beri ülkemizde yapısal değişimler yaşandı. “Bırakınız yapsınlar bırakınız geçsinler” anlayışı egemen oldu.

     Çok değişimin içinde bayramlar da var. Ondan öncesinde ise yaşam zordu ama tadı vardı. Üretiyorduk, çalışıyorduk, sevgi ile  bakışımız ,değerlerimize olan saygımız vardı. Olanaklar daha sınırlı idi. Erişimi zordu ama elde edilenin  tadı  başka idi. Televizyon her ve de yoktu. TRT radyosu en önemli dinlenen kanaldı. Haber büyükler için vazgeçilmez olandı. Bayram öncesi gurbettekilere bayram kartları atılırdı. O kartları seçmek için satış noktalarında dakikalarca kart beğenmek dahi bir telaştı.

     Cep telefonu değil evlerde manyetolu telefon dahi sınırlı idi. Ankara İstanbul’a bağlanmak bir günü alırdı. Ayakkabı, elbise bayramdan bayrama görülendi. Elbiseler fabrikasyon değil terzi elinden çıkardı. Kumaşı seçmek, dikecek ustayı belirlemek, modeli beğenmek ve birden çok prova ile elbise dikilmesi ayrı bir heyecan idi. Çocuklar için ayakkabı bayram sabahı başucuna konan bir ödül gibi idi. El öpüldüğünde bayram harçlıkları beş kuruş on kuruş iken yirmibeş kuruş verenin kapısı çocuklarla dolardı. Para yerine mendil, çorap hazırlayanda olurdu. Şeker torbası elinde çocuklar kapı kapı gezerdi. Tanısın tanımasın evlere gidilirdi.

 Bayram telaşı en az on beş gün önce başlar bayramdan bayrama kapısı açılan misafir odaları havalandırılır elden geçirilir ev temizliği yapılırdı. Bayram için erkekler saç traşı olurdu. Bayram öncesi hamamlara gidilirdi. Bayramda memlekete gitmek büyüklerin elini öpmek istekdi. Burunlu otobüsler ile saatler süren yolculuğun dışında tren tercih edilendi. Araç her kişinin olmadığı gibi kamyon yolculuğu olağandı.    Bayram sabahı bayram namazı sonrası mezarlık ziyaret edilirdi. Bayram sabahı önce aile içi bayramlaşılırdı. Çocuklara harçlık ve hediyeleri verilirdi.

 Giyecek telaşı yanında şekerlerin lokumun ve birde tepsi ile gelen sigaraların adı vardı. Şeker yerel olarak yapılanın yanında çikolata lüks idi. Kırmızı ve beyaz lokum yanında bayramlık sigara “yaka” olurdu. Onun dışında “birinci” içilir, “Yenice” dahi lüks sayılırdı.   Bayramlık giysiler, bayram için düzenlenen ev ve bayram için yapılan tatlılarla gün boyu gel git arasında gün dolu geçerdi. Yolda sokakta bayramlaşmaların ötesinde ev ziyaretlerinde yoğunluk olurdu.  Bayram adı gibi bir bayramın yaşanmasına vesile olan süreçti.

Dargınlar barışır ziyaretler gece yarısına değin sürer ve sabah erkenden tekrar ziyaretler başlardı. İş yerleri kapalı olduğu için ekmek dahi ilk gün bulmak sorundu gerçi o yıllarda ev ekmeği yapıldığı için her evde stokta  yufka ekmek vardı. Olanaklar azdı. O nedenle Bayramlarda yaşanan süreç çekici ve etkileyici idi. Bayramlarda luna parkların kurulması da ayrıca anlamlı olurdu. Büyükler bayramlarda çok daha hoşgörülü yaklaşım sergilerlerdi. Sanki birden bire insanlarda bir dokunma ve değişim hissedilirdi. Giysisinden esprisine bayramın adı, bayramın tadı vardı . O dönemde herkesin aracı yoktu atlayıp  tatile gitsin o dönemde   dilediğini giyemez dilediğini alamazdın  “ayağını yorganına göre uzat” yaklaşımı vardı. Parası olsun olmasın yaşamın bir disiplini vardı evde yemek varken kimse gidip dışarıda yemek yemeği düşünmezdi. Aile bir arada bir yaşam içinde idi kat kat apartmanlara doluşmamış bahçesi avlusu olan evlerde yaşam akardı evlerde tavuk, inek, merkep, köpek gibi hayvanların varlığı olağandı kısacası yaşam böylesine hızlı akmıyordu. Çalışma yaşamında yoğunluk böyle değildi.

 Genelde ev erkeği çalışan kadın evi işi yapandı. Şimdilerde aile bütün fertleri ile çalışma yaşamı içinde. Dinlenecek zaman arıyor. Bayramlar onlar için bir can simidi bir tatil süreci oluyor. Otomobiline atladığı gibi yoğunluğu içinden adeta birkaç günlüğüne kaçıyor. Bayram onun için özellikleri ile yaşamak yerine eş dost akraba bayramda mesaj atarak geçirilen güne dönüyor. Dünde her alanda Bir şeyi elde etmek sahip olmak değerli idi. Onların kolayca tükenmesi kabullenilemezdi. Disiplini, düzeni, ahlakı, duruşu, tavrı davranışı ile dün bugünden ayrıldığını söyleyen doğru söyler hatta en çok değişen insanın hakça ve adil paylaşım duygusu derlerse olabilir derim. “ Ben” diyen “benim olsun” diyen “her şeye sahip olayım” diyen yerine “herkesin olsun birlikte yaşayalım” diyenlerin varlığı dünde daha çoktu diye de düşünmek  doğru olabilir.

Mahallenin büyüğüne, okulun öğretmenine, bilgisi olana saygı da daha anlamlı ve yoğundu denirse ona da itirazım yok. Tabii ki Dünkü bayramlara göre bugun her alanda olanaklar arttı. Belki de esasta aradığımız o dünde kalan insani sıcaklık, içtenlik, güzellikler. Yoksa bayramdan bayrama alınan giysiler ya da kıt kanaat sağlanan gelir ile hazırlanan masalar değil. O sevgi o güler yüz, o adil yaklaşım, o dostça sıcaklığını hissetmeyi özlüyoruz. İçten el sıkmayı, sorunlarda birbirimize yardımcı olmayı, sevgi ile kucaklaşmayı unutur gibi olduk. Belki de ondandır eski bayramları özlediğimizi mi sanıyoruz. Onları bugünün olanakları ile fazlasını yaşamamız olası da yaşamın baş döndürücü sorunlar sarmalımı acaba bizi esir mi aldı?  Sormaya değmezmi?

Bir bayramı daha ailenizle güzellikler dolu kutlamanızı dilerim.

 

 

Yorumlar (1)
pirveli oğlu 5 yıl önce
yazarı tebrik ederim bizim zamanımızda luna park falan yoktu aşağı parkta zincirli iki adet salıncak vardı kim erken giderse o sallanırdı bide kilisede şan sineması vardı 25 krş.bayramda toladığımız parayla sinemaya giderdik çemberden başka süreceğimiz bir vasıtamız yoktu maşAllah şimdi borda arabayı park edecek yer bulunmuyor nerden nereye bu vesile ile bende borlu bütün hemşerilerimin bayramını kutluyor İstanbul maletepeden selam ve sevgilerimi yolluyorum.
banner833
kapalı
banner832
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 18 40
2. Başakşehir 18 36
3. Trabzonspor 18 35
4. Fenerbahçe 18 34
5. Alanyaspor 18 32
6. Galatasaray 18 30
7. Beşiktaş 18 30
8. Göztepe 18 26
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 18 24
11. Denizlispor 18 22
12. Çaykur Rizespor 17 20
13. Gençlerbirliği 17 18
14. Konyaspor 18 18
15. Kasımpaşa 18 15
16. Antalyaspor 18 14
17. Ankaragücü 18 12
18. Kayserispor 18 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 18 37
2. Erzurum BB 18 31
3. Bursaspor 18 30
4. Akhisar Bld.Spor 18 28
5. Keçiörengücü 18 28
6. Ümraniye 18 28
7. Menemen Belediyespor 18 28
8. Adana Demirspor 18 27
9. Altay 18 24
10. Balıkesirspor 18 24
11. Giresunspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 18 23
13. İstanbulspor 18 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 18 16
16. Adanaspor 18 13
17. Boluspor 18 13
18. Eskişehirspor 18 9
Takımlar O P
1. Liverpool 22 64
2. Man City 23 48
3. Leicester City 23 45
4. Chelsea 23 39
5. M. United 23 34
6. Wolverhampton 23 34
7. Sheffield United 23 33
8. Tottenham 23 31
9. Crystal Palace 23 30
10. Arsenal 23 29
11. Everton 23 29
12. Newcastle 23 29
13. Southampton 23 28
14. Burnley 23 27
15. Brighton 23 25
16. West Ham 22 23
17. Watford 23 23
18. Aston Villa 23 22
19. Bournemouth 23 20
20. Norwich City 23 17
Takımlar O P
1. Barcelona 20 43
2. Real Madrid 20 43
3. Atletico Madrid 20 35
4. Sevilla 20 35
5. Getafe 20 33
6. Real Sociedad 20 31
7. Valencia 20 31
8. Athletic Bilbao 20 30
9. Villarreal 20 28
10. Granada 20 27
11. Real Betis 20 27
12. Levante 20 26
13. Osasuna 20 25
14. Deportivo Alaves 20 23
15. Real Valladolid 20 22
16. Eibar 20 22
17. Mallorca 20 18
18. Celta de Vigo 20 16
19. Leganés 20 14
20. Espanyol 20 14
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@