23.02.2021, 23:00 1957

Manisa Tarzanı Niğde'de

Asıl adı Ahmeddin Carlak olan Manisa Tarzanı, 1899 yılında Bağdat'ta doğmuştur. Kurtuluş Savaşı sırasında Antep ve Kilis cephelerinde savaşmış olup, İstiklal Madalyası sahibidir. Harpten sonra yaşamını Spil Dağı eteklerindeki küçük bir kulübede sürdüren Manisa Tarzanı, tüm yaşamını doğa ve ağaç sevgisine adamıştır. Onun 1923 yılında başlayan çalışmalarıyla Manisa, birkaç yıl içinde yemyeşil olmuştur.

Manisa Tarzanı’na “Dünya’nın İlk Çevrecisi” ünvanı atfedilir... Dünya’nın ilk çevrecisi Aristo’dur, El Biruni’dir, İbn-i Haldun’dur. “Halikarnas Balıkçısı” Cevat Şakir ile Manisa Tarzanı için “Türkiye’nin ilk aktivist çevrecileri” sıfatı daha uygun olur.  

Manisa Tarzanı, fazlalıklarla çevrili olduğumuz, insanoğlunun kendi yarattığı dünyasının kölesi olduğunu biliyordu. Kurtuluş Savaşı sonrası harap olan Manisa ve çevresini “Buraları yeşillendirmek için soyunuyorum” diyerek  Cumhuriyet döneminin ilk yeşillendirme projesini başlatmıştır.  Tarzan iç özgürlüğünü elde etmiş, çağının çok ötesinde bir özgür ruhun tekrar bedenlenmiş hali gibidir.  Günümüz insanının böylesi bir münzevi bir hayat yaşaması beklenemez ama onun verdiği mesajlardan ders alması gerekir. Dağa taşa kurda kuşa börtü böceğe uzaklaştıkça huzursuzlanan insanoğlu, maddi ve manevi arayış içine düşmüştür.

Manisa Tarzanı, eski mistiklerin geleneği ile John Muir/ Thoreau tarzı çevreciliği harmanlayan isimdir, tabiatı koruma şuuru olan kişidir. Hayatın safralarını attığı için gerçek mutluluğu yakalamıştır. Hayat tarzını bu şekilde sürdürürken kendini toplumdan soyutlamamış, sık sık şehre inip kendine saygıda kusur etmeyen halkla hemhal olmuş, onlara öğütler vermiş,  türlü aktivitelere önayak olup dağcılığı ve doğayı sevdirmiştir. Manisa Dağcılık Kulübü’nün kurulmasında öncülük eden Tarzan, şehre gelen turne sanatçıları ve zamanın meşhur isimleriyle de tanışmış, gönüllerini fethetmiştir. 

Araştırmacı Radi Dikici;  Müzeyyen Senar’ın anılarını kaleme aldığı kitabında Tarzan ve Senar ile ilgili ilginç bir anıyı aktarır:

Müzeyyen Senar, şaşaalı günlerinde İzmir Fuarı’nın ardından Manisa’ya konsere gelir. Konser sonunda kendine çiçek gönderen hayranı  Manisa Tarzanı’yla tanışır. Tarzan, Senar’ı yaşadığı yere davet eder. Senar tereddüt etmeden Manisa’lıların şaşkın bakışları arasında çarşının içinden geçerek  Tarzan’la beraber ormandaki kulübesine gider.  Derme çatma kulübe, gazete ve posterlerle kaplıdır. Burada Tarzan Müzeyyen Senar’a evlenme teklif eder.

Tarzan’a dair pek çok anekdot anlatılır: Bunlardan birisini de Manisa’nın değerli eğitimcilerinden Arsal Hoca’dan duymuştum:

Manisa’da pek çok kişiyi yetiştiren, onlara doğa ve dağcılık sevdası aşılayan bir eğitimci olan Arsal Kasımoğlu Manisa Dağcılık Kulübüyle yurt sathında çeşitli faaliyetlere katılmıştır. Babasının, Manisa’nın tanınmış doktorlarından olduğunu söyleyen hocamız, Manisa Tarzanı’nın ömrünün son günlerinde hastaneye yattığını, enjeksiyon yapmak istediklerinde hemşirelerin zorlandıklarını, zira soğuktan korunmak için vücuduna sürdüğü karışımın sertleşip kalın bir tabaka haline geldiğini, iğnenin bu yüzden vücuduna işlemediğini anlatmıştır.

Manisa Tarzanı’nın Niğde’ye gelip Aladağlara tırmandığını da pek hatırlayan da kalmamıştır  günümüzde...

Uğur Soylu, Türkiye’nin ilk dağcı şehidi Engin Kongar ve Manisa Tarzanı’nı yakından tanımış,  o tarihlerde yaşanan acı tatlı olaylara tanıklık etmiştir.  O günleri bana şöyle aktarır:

“1956 yılında yitirdiğimiz Eylül ayında ilk dağcı şehidimiz Engin Kongar’ın Çukurbağ köyündeki anıt mezarının açılış töreni için Manisa Tarzan’ı gelecek dediler. Tarzan’ın adını duyardık, o yıllarda bizim kuşak için yarı efsane, epik bir figürdü.  1959 tarihinde Manisa Dağcılık kulübü üyeleriyle beraber geldi. Anıtın açılışı sırasında konuşma yaptı, “ilk dağcı şehidimiz Engin Kongar ismini zirvelerde yaşatacağız” dedi. Bizim için çok önemli bir gündü.  Bugün Demirkazık’tan sonra en çok tırmanış yapılan 3734 metre yükseklikteki Emler zirvesine Engin Tepe adı verildi. Biz de dağlara çıkmak istiyorduk. Tarzan’ın ekibiyle beraber Demirkazık zirvesine çıkmayı kafaya koyduk.

Manisa Dağcılık Kulübüne bağlı dağcılar da gelmişti. İlk gün Hoputkeleri mevkiindeki damlarda kaldık. Avcı Mehmet Ecemiş, akraba gençleri toplayıp Aladağlar’a tırmanış grubu kurmuştu. Ne doğru düzgün ayakkabımız, ne çadırımız, ne giysimiz vardı... Her şeyimiz derme çatmaydı. Ellili yılların ikinci yarısı... Potsiyet lüks sayılırdı, bazı arkadaşlarda Churchill denilen asker postalı ve lastik çizmeler vardı. Ekibimizde, Zeki Ecemiş, Hacimin abi (Emin Necdet Öner), Hacıosman Ecemiş ile Eskigümüş’ten gelen Şahiner ve Akdoğan’lardan  iki arkadaş vardı. Zeki Dedemizin Mavzerini omzuma asmıştım. “Çandarlı’nın Fehmi” adlı bir arkadaşımız da bizimle birlikteydi. Ecemiş çayından eliyle Alabalık tutardı. O zamanlar Ecemiş Çayı Alabalık kaynardı. Bizimle beraber akrabamız Askeri Lise öğrencisi Tevfik Ecemiş de vardı. Talat Aydemir hareketinden sonra intihar etti.

Arkadaşlarla Hoputkeleri’nden yola çıktık. Yürüyüşe başladıktan hemen sonra Manisa Dağcılık Kulübüne üyelerine rastladık. Cimbar Boğazı’na girdik. Arpalık yaylasına kadar çıktık. Burada Manisa Tarzanı da mola vermişti.  Bizi yanına çağırdı. “Gençler” dedi; “Dağlara bu kadar hızlı tırmanılmaz;  ağır ağır, bastığınız yeri bilerek çıkacaksınız” Tarzan’ın üzerinde sadece bir don vardı. Bizim asker postallarıyla zar zor tırmandığımız patikada yalınayak sekiyor, ekibindekilere bir şeyler anlatarak ilerliyordu. Zirve külahının altına geldiğimizde Manisa Dağcılık ekibi gözden kaybolmuştu. Zirveye tırmandılar. Bizim gruptan bazısı zirve yaptı bazısı zirve külahından geri döndü .”

Manisa Dağcılık Kulübü üyelerinden Haydar Aksakal;  Engin Kongar ve Manisa Tarzanı ile ilgili şunları yazmıştır: 

Engin Kongar, 1956 yılında, Aladağlar’da Dağcılık Federasyonu’nun açmış olduğu dağcılık kursuna katıldı. Eylül ayı başlarında fakülteden arkadaşı Yalçın Müftüler ile birlikte Aladağlar’a gitti. Demirkazık zirvesine, batı cephesinden tırmanırken 8 Eylül 1956 günü, bir kaza sonucu düştü ve vefat etti. Manisa Dağcılık Kulübü, ilk Türk Dağcı Şehidi Engin Kongar için bir anıt yaptırdı. Anıtın granit taşları ve lahit kısmı Manisa’dan, Çukurbağ Köyü’ne (Niğde-Çamardı) gönderildi.

Anıtın yapımında Sadık Karaöz, Cenap Görgün, Halil Erdoğan, Öner Arıcı ve Haydar Aksakal çalıştı. Bor İlçesi’nde olan Engin Kongar’ın eski mezarı açıldı. Naaşı oradan Çukurbağ Köyü’ne getirildi. Dağcılar naaşın başında nöbet tuttular.

 

Anıtın projesi Manisa’da çizildi, anıt yapılırken kullanılacak mimari parçalar numaralandı. Anıtın yapı taşları, mermerleri sessiz ve sakin bir ustanın nezaretinde yerine kondu. Anıtın ustası, sağır ve dilsizdi, onunla yazışarak anlaştık. Şimdilerde Teknik Üniversite’de Prof. olan Öner Arıcı ile beraber, her gün anıta Ecemiş çayından su taşıyorduk, bu görev bizimdi. Anıtın bitimine doğru Manisa’dan Tarzan, Erdoğan Karaöz, Halit ve Yıldız Ögüt geldi. Anıtın açılışı 26 Temmuz 1959 günü, törenle yapıldı. Törene İstanbul’dan Kongar ailesi, Niğde İli’nden Daire Müdürleri, gazeteciler, spora gönül verenler, Niğde Lisesi İzcileri, Civar köylerden ve Bor ilçesinden gelenler katıldı. Halil Erdoğan’ın okuduğu mevlidin sözleri, Demir Kazık zirvesine kadar ulaştı. Annesi Mediha Kongar ‘oğlum’ diyerek anıta sarıldı ve törene katılanlar duygusal anlar yaşadı. Manisa Tarzan’ı Ahmet Bedevi, Kongar’ları teselli etti, ‘Engin Kongar ismini dağların doruklarında yaşatacağız’ dedi. Bir gün sonra Manisalı Dağcılar Engin Kongar anısına 3734m yüksekliğindeki Demirkazık zirvesine, ertesi gün de Kızıltepe’ye tırmandılar. Anıt mezar, Çukurbağ Köyü yakınında, Demirkazık Zirvesi’ne bakan bir yamaçtadır.  

Yorumlar (0)
Son Yorumlar
Komik.. bunlar yav..citcinin elindeki mali satin alirsin biz aldirdik derler..yav...bu CHP.GERCEKTEN..KOMIK.
Unlu sovmen sahnede...ama biktirdi..bor haber bu adamla..nasil teklam anlasmasi yapmis bilmiyorum...
Akp den baska kimse yokmuydu cenazede. Yaziklarolsun gazeteciliginize
Niğde'de Basın Vicdani hür Baskı altında kalmadan Şipariş haber yapmadan birilerine yaranmak için Niğde'nin gerçek sorunların ı yazıp dile getiriyorlarsa Vicdani hür ve rahatsa?.. ne mutlu yoksa basma kalıp aynı fotoları paylaşıp siyasilere yaranmaksada o da vebaldir.
Vali beyin Polis teşkilatını ve nöbet tutan polislerimizi ziyaret etmesini beklerdim.
-1°
kapalı
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 11 Nisan 2021
İmsak 04:40
Güneş 06:05
Öğle 12:47
İkindi 16:26
Akşam 19:20
Yatsı 20:40
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@