Seyyah Koron Kalesinde...

Seyyah Erkan Baysal, Niğde ili Altuhisar İlçesi Çömlekçi Köyündeki Koron Kalesini yazdı...

KÜLTÜR 05.11.2020, 22:28 05.11.2020, 22:39 Faruk
1225
Seyyah Koron Kalesinde...
banner830

         Çömlekçi Köyü, Niğde ili, Altunhisar ilçesine bağlı bir köydür. Köy ve çevresinin tarihi oldukça eskiye gitmektedir.  MÖ 1200 veya 1300 tarihleri arasında yerleşim alanı olarak kullanılan köy ve çevresinin bilinen ilk adı ‘Athar’, sonraki adı ise ‘Korana’dır. Daha sonraki dönemlerde ‘Opsar’(Geniş, yuvarlak tabanlı, büyük çömlek) ismini alan köyün günümüzde ise  (ölmüş çömlekçilik zanaatıyla ünlü olduğu için) Çömlekçi olarak değiştirilmiştir.  Koron (Arapça Qurra) Türkçe’deki anlamı “taç” demekmiş. Kale Çömlekçi’nin  ortalama 2 km. kuzeyinde, Melendiz Dağları’nın güneyinde, Niğde’nin 32 km. batısındadır. Tıpkı Melendiz Ovasında olduğu gibi M.s. 8.-10. yüzyılda Arap-Bizans savaşları açısından çok önemli bir müstahkem mevkii  olduğu düşünülen kale;  M.S. 9. yüzyıldan önce pek bilinmemektedir.  Kale muhtemelen Arap istilaları yüzünden, Bizanslılarca bölgeyi savunmaya yönelik yapılmış olmalı. Melendiz Dağları ve tabiatıyla Koron Kalesi Kapadokya’nın stratejisi için özel bir öneme sahipmiş. Koron Kalesi Araplar tarafından ilk kez 803 yılında kuşatılmış. 830 yılında el-Memun tarafından kuşatılan kale yerle bir edilmiş ancak ele geçirilememiş. Aslında bu bölgede ki kaleler Bizanslılar ve Araplar arasın da sık sık el değiştiriyor.  Kale komutanı Durra 5 soyludan biri, daha önce Arapları ezici bir yenilgiye uğratmış. Ancak 838 sonbaharında Araplar kaleyi fethediyor, kale komutanı Durra yaralı olarak kaçmayı başarıyor.

       Kale fethedilmeden önce miladi  842-847 tarihleri arasın da ünlü Arap alim ve seyyah olan Muhammed ibn Musa araştırma maksatlı bölgeye gelmiştir. Koron kalesine de uğrayan Arap seyyah  kale hakkında şu bilgileri yazmıştır; “neredeyse girişi yok ve  kale duvarlarının bir kısmı vadiye bakıyor. Yan duvarların çeşitli yerlerin de mağara çıkışları bulunuyor, şelalelere açılan geçitler var, geçittin üzerinde ki yamaçta dikey olarak yükselen duvarlar var, kayaya oyulmuş kale dört katlı. Katlar arası 40 basamaklı  sarnıç mevcut” demektedir.

      Melendiz Bölgesine 13. yüzyılda  Türklerin yerleştikleri bilinmektedir. Koron Kalesi ve civarına ise Türklerin 13. yüzyılın ortalarında yerleştikleri tahmin edilmektedir. Kalenin şimdi ki durumu ise şöyledir;  katlar arası sarnıç vardır. Sarnıç içleri merdivenlidir. Derinlik mesafesi 58 metredir. Basamak sayısı 48 adettir. Sarnıç yüksekliği ortalama 2m. eni ise 1,5 metredir. Sarnıç içerisinden vadi yatağına ulaşılarak vadi tabanından alınan temiz su, sarnıçlar sayesin de üst katlara kadar taşınırmış. Kale yüksekliği yaklaşık 2000 metredir. Kaleyi görünce o dönemin şartlarında böylesine büyük ve oldukça sarp bir yapıdaki kaya kütlesinin nasıl oyularak şekil verildiğini hala tartışma konusudur. Kale sur duvarlarının bir kısmı ayaktadır. Horasan ile adlandırılan kireç bazlı harcın kullanıldığı düzgün kesme taşlar hala sağlamdır. Mühendislik ve mimarlık harikası olan kale, zamana, savaşlara, doğal afetlere (deprem vs.) ve iklime dayanarak günümüze sağlam şekilde ulaşmıştır.

      Kaleye tırmanmak oldukça zordur. Tırmandıkça yeni bir şey keşfediyor insan, muhteşem bir manzarası var. Hatta Çömlekçi’ye adını veren bir dönem çömlek yapımın da kullanılan toprak katmanını da bu alanda görebiliyoruz. Tırmandıkça sizi bir şey karşılıyor bir bakmışsınız ki kayalara oyulmuş kilerler hemen üstünde kale muhafızları için gözetleme kulesi. Bir seyyah  gözüyle vadiyi boylu boyuna görüyorsunuz. Ve vadi sonunda Emen Ovası bende buradayım diyor. Nefes nefese kalsanız da, benim limitim bu kadar deseniz de. İçinizde ki ses biraz daha yukarı diyor. Bir de fotoğraf çekmeyi seviyorsanız, muhteşem kareler sizi bekliyor. Peki burası gerçek Koron kalesi mi, bölge komutanı bir yüzyıl bu kaledeydi. Bölgede ki diğer kalelere nispeten bu kale çok küçük ve bölgede koron adıyla anılan diğer kalelerde var. 80’li yıllar da gelen Avusturyalı araştırmacılar burası koron kalesi diyor. Arap haritalarına göre gerçek korona kalesi Melendiz Dağında. Durum onu gösteriyor ki araştırmaya hala ihtiyaç var. Bu arada kale ile Çömlekçi köyü arası yaklaşık 2 km yürüyüş için güzel bir patika yol mevcut, hatta yol üzerinde küçük bir şelalede var. Özellikle kış gelmeden bu şirin Anadolu köyünü ve kalesini görün derim. Yalnız tekrar yazıyorum kaleye çıkmak zor ve TEHLİKELİ. Özellikle tek başınıza tırmanmaya kalkmayın benden uyarısı…

     Bize gezimiz için yardım eden, Çömlekçi köyü muhtarı Erkan Erginer Bey’e çok teşekkür ederim.

                                                                                                                               Erkan Baysal

                                                                                                         

Kaynakça:  

            Friedrich Hild, Marcel Restle (Kapatokya, Vienna 1981)

           Mustafa Eryaman, Niğde Şehri Su Değirmenleri, Göksu Matbaa, İstanbul- 2020

           Ayça Olcaytu İşçen, Nicole Thierry -Bir Kapatokya Efsanesi-  2010

Kaynak: TİYO AJANS
Yorumlar (2)
Ali 3 hafta önce
Çömlekçi köyünde külcü keleri diğer adı kırk göz olarak bilinir aynı zamanda köy içinde aşağı mahalle caminin altındaki magara dereden girilir bu magara köyün altını gezer
Hasandağlı 3 hafta önce
25 sene önce çıkmıştım bu kaleye ve zeminde kalenin tabanına ilerleyen tünel gibi merdivenin içine kayalar atılarak doldurulmuştu ve o zamanlar 52 basamak olduğu söylenmişti. Dereye birkaç kayada yuvarlamıştık. Köye indiğimizde açlık susuzluktan perişan olmuştuk ☺
Son Yorumlar
Herkes demokrasiden söz eder.Herkes adalet ve eşitlik ister.Ama koltuğa oturanlar bir daha kalmak bilmiyor.Mesela Bakkal ve bayiler oda başkanı şinasi bey 199 yılından bu yana oda başkanı.Başka sözüm yok.
bu gün 29 kasım 2020 01:32 o halkadan şuanda yine var
esnaf ve servis çiler seçim gecesi yollarda datt dat korna basıyordunuz. bir daha sandıkda yanlış yapamayın. sizi bu duruma düşürenler ile yola devam etmeyin
Soba zehirlenmesi konusunda şöyle eğitim verdik böyle eğitim verdik diyen bir çapsız vardı.Nerelerde o sesi sedası çıkmıyor.AKP ye son 10 yılda 100.000 km takla attı ama buna rağmen yine görevden alınmış galiba.
Yalan olan nedir açıkla bizde bilelim. Eğer sayın Gürer' i AKP milletvekili olarak biliyorsan ona birşey diyemem.
hafif yağmur
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 30 Kasım 2020
İmsak 06:04
Güneş 07:30
Öğle 12:35
İkindi 15:08
Akşam 17:29
Yatsı 18:50
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 9 16
5. Kasımpaşa 10 15
6. Gaziantep FK 10 15
7. Başakşehir 10 14
8. Karagümrük 9 13
9. Konyaspor 9 12
10. Rizespor 9 12
11. Malatyaspor 9 12
12. Hatayspor 7 12
13. Trabzonspor 10 12
14. Göztepe 8 11
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 8 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 8 7
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Samsunspor 11 20
4. Adana Demirspor 10 18
5. İstanbulspor 10 18
6. Tuzlaspor 10 18
7. Altay 9 16
8. Giresunspor 10 16
9. Bursaspor 11 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Adanaspor 9 12
13. Bandırmaspor 11 11
14. Ümraniye 11 10
15. Menemen Belediyespor 9 9
16. Ankaraspor 10 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 9 18
5. Southampton 10 17
6. Wolverhampton 10 17
7. Everton 10 16
8. M. United 9 16
9. Aston Villa 8 15
10. Man City 9 15
11. West Ham 9 14
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. West Bromwich 10 6
18. Burnley 9 5
19. Fulham 9 4
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 10 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Deportivo Alaves 11 13
13. Valencia 11 12
14. Real Betis 10 12
15. Osasuna 10 11
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 11 10
18. Celta de Vigo 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7

Gelişmelerden Haberdar Olun

@