Seyyah Koron Kalesinde...

Seyyah Erkan Baysal, Niğde ili Altuhisar İlçesi Çömlekçi Köyündeki Koron Kalesini yazdı...

KÜLTÜR 05.11.2020, 22:28 05.11.2020, 22:39 Faruk
1331
Seyyah Koron Kalesinde...
banner830

         Çömlekçi Köyü, Niğde ili, Altunhisar ilçesine bağlı bir köydür. Köy ve çevresinin tarihi oldukça eskiye gitmektedir.  MÖ 1200 veya 1300 tarihleri arasında yerleşim alanı olarak kullanılan köy ve çevresinin bilinen ilk adı ‘Athar’, sonraki adı ise ‘Korana’dır. Daha sonraki dönemlerde ‘Opsar’(Geniş, yuvarlak tabanlı, büyük çömlek) ismini alan köyün günümüzde ise  (ölmüş çömlekçilik zanaatıyla ünlü olduğu için) Çömlekçi olarak değiştirilmiştir.  Koron (Arapça Qurra) Türkçe’deki anlamı “taç” demekmiş. Kale Çömlekçi’nin  ortalama 2 km. kuzeyinde, Melendiz Dağları’nın güneyinde, Niğde’nin 32 km. batısındadır. Tıpkı Melendiz Ovasında olduğu gibi M.s. 8.-10. yüzyılda Arap-Bizans savaşları açısından çok önemli bir müstahkem mevkii  olduğu düşünülen kale;  M.S. 9. yüzyıldan önce pek bilinmemektedir.  Kale muhtemelen Arap istilaları yüzünden, Bizanslılarca bölgeyi savunmaya yönelik yapılmış olmalı. Melendiz Dağları ve tabiatıyla Koron Kalesi Kapadokya’nın stratejisi için özel bir öneme sahipmiş. Koron Kalesi Araplar tarafından ilk kez 803 yılında kuşatılmış. 830 yılında el-Memun tarafından kuşatılan kale yerle bir edilmiş ancak ele geçirilememiş. Aslında bu bölgede ki kaleler Bizanslılar ve Araplar arasın da sık sık el değiştiriyor.  Kale komutanı Durra 5 soyludan biri, daha önce Arapları ezici bir yenilgiye uğratmış. Ancak 838 sonbaharında Araplar kaleyi fethediyor, kale komutanı Durra yaralı olarak kaçmayı başarıyor.

       Kale fethedilmeden önce miladi  842-847 tarihleri arasın da ünlü Arap alim ve seyyah olan Muhammed ibn Musa araştırma maksatlı bölgeye gelmiştir. Koron kalesine de uğrayan Arap seyyah  kale hakkında şu bilgileri yazmıştır; “neredeyse girişi yok ve  kale duvarlarının bir kısmı vadiye bakıyor. Yan duvarların çeşitli yerlerin de mağara çıkışları bulunuyor, şelalelere açılan geçitler var, geçittin üzerinde ki yamaçta dikey olarak yükselen duvarlar var, kayaya oyulmuş kale dört katlı. Katlar arası 40 basamaklı  sarnıç mevcut” demektedir.

      Melendiz Bölgesine 13. yüzyılda  Türklerin yerleştikleri bilinmektedir. Koron Kalesi ve civarına ise Türklerin 13. yüzyılın ortalarında yerleştikleri tahmin edilmektedir. Kalenin şimdi ki durumu ise şöyledir;  katlar arası sarnıç vardır. Sarnıç içleri merdivenlidir. Derinlik mesafesi 58 metredir. Basamak sayısı 48 adettir. Sarnıç yüksekliği ortalama 2m. eni ise 1,5 metredir. Sarnıç içerisinden vadi yatağına ulaşılarak vadi tabanından alınan temiz su, sarnıçlar sayesin de üst katlara kadar taşınırmış. Kale yüksekliği yaklaşık 2000 metredir. Kaleyi görünce o dönemin şartlarında böylesine büyük ve oldukça sarp bir yapıdaki kaya kütlesinin nasıl oyularak şekil verildiğini hala tartışma konusudur. Kale sur duvarlarının bir kısmı ayaktadır. Horasan ile adlandırılan kireç bazlı harcın kullanıldığı düzgün kesme taşlar hala sağlamdır. Mühendislik ve mimarlık harikası olan kale, zamana, savaşlara, doğal afetlere (deprem vs.) ve iklime dayanarak günümüze sağlam şekilde ulaşmıştır.

      Kaleye tırmanmak oldukça zordur. Tırmandıkça yeni bir şey keşfediyor insan, muhteşem bir manzarası var. Hatta Çömlekçi’ye adını veren bir dönem çömlek yapımın da kullanılan toprak katmanını da bu alanda görebiliyoruz. Tırmandıkça sizi bir şey karşılıyor bir bakmışsınız ki kayalara oyulmuş kilerler hemen üstünde kale muhafızları için gözetleme kulesi. Bir seyyah  gözüyle vadiyi boylu boyuna görüyorsunuz. Ve vadi sonunda Emen Ovası bende buradayım diyor. Nefes nefese kalsanız da, benim limitim bu kadar deseniz de. İçinizde ki ses biraz daha yukarı diyor. Bir de fotoğraf çekmeyi seviyorsanız, muhteşem kareler sizi bekliyor. Peki burası gerçek Koron kalesi mi, bölge komutanı bir yüzyıl bu kaledeydi. Bölgede ki diğer kalelere nispeten bu kale çok küçük ve bölgede koron adıyla anılan diğer kalelerde var. 80’li yıllar da gelen Avusturyalı araştırmacılar burası koron kalesi diyor. Arap haritalarına göre gerçek korona kalesi Melendiz Dağında. Durum onu gösteriyor ki araştırmaya hala ihtiyaç var. Bu arada kale ile Çömlekçi köyü arası yaklaşık 2 km yürüyüş için güzel bir patika yol mevcut, hatta yol üzerinde küçük bir şelalede var. Özellikle kış gelmeden bu şirin Anadolu köyünü ve kalesini görün derim. Yalnız tekrar yazıyorum kaleye çıkmak zor ve TEHLİKELİ. Özellikle tek başınıza tırmanmaya kalkmayın benden uyarısı…

     Bize gezimiz için yardım eden, Çömlekçi köyü muhtarı Erkan Erginer Bey’e çok teşekkür ederim.

                                                                                                                               Erkan Baysal

                                                                                                         

Kaynakça:  

            Friedrich Hild, Marcel Restle (Kapatokya, Vienna 1981)

           Mustafa Eryaman, Niğde Şehri Su Değirmenleri, Göksu Matbaa, İstanbul- 2020

           Ayça Olcaytu İşçen, Nicole Thierry -Bir Kapatokya Efsanesi-  2010

Kaynak: TİYO AJANS
Yorumlar (2)
Ali 4 ay önce
Çömlekçi köyünde külcü keleri diğer adı kırk göz olarak bilinir aynı zamanda köy içinde aşağı mahalle caminin altındaki magara dereden girilir bu magara köyün altını gezer
Hasandağlı 4 ay önce
25 sene önce çıkmıştım bu kaleye ve zeminde kalenin tabanına ilerleyen tünel gibi merdivenin içine kayalar atılarak doldurulmuştu ve o zamanlar 52 basamak olduğu söylenmişti. Dereye birkaç kayada yuvarlamıştık. Köye indiğimizde açlık susuzluktan perişan olmuştuk ☺
Son Yorumlar
Matematiğinizi sevsinler
Netice???
Polis ve askerimize şehit oldu değil de “oldu” yazan haber şirketi. YAZIKLAR OLSUN!!!
Eurofert
Ditaş altı üst geçit ve özel idare önü üst geçit arasına 60 metrelik geniş düz bir bulvar açılabilir. Yol kenarlarına 2 mt. kaldırım, 2 mt. yürüyüş yolu, 3 mt. bisiklet yolu, 2 mt. engelli yolu, (3+3+3 mt.) Medaş -Telekom – Belediyenin ayrı ayrı alt yapı güzergâhları, Tramvay hattı 10 mt. 7 metrelik yeşil alan ve yol güzergâhı araç park ve dinlenme yerleri yapılırsa şehrimizin iki yakasını bir nebzede olsa birleştirebiliriz. Bu aradaki derenin yapılmayan kısmını da ıslak edilir. Bu kısmın planlanması çok geri kaldı. Ayrıca eski sanayi alanı kentsel dönüşümle planlanarak takviye olunur.
açık
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 05:49
Güneş 07:09
Öğle 12:59
İkindi 16:08
Akşam 18:39
Yatsı 19:54
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19

Gelişmelerden Haberdar Olun

@