Niğde’de Nazara Karşı Korunma Gelenekleri

Halk arasında özellikle mavi gözlü ya da gök gözlü insanların nazar gücünün daha kuvvetli olduğuna inanılır ayrıca yeşil gözlü veya çakır gözlü kişilerin nazarının değdiği de söylenir.

KÜLTÜR 23.09.2020, 22:04 23.09.2020, 22:14 tiyo
1062
Niğde’de Nazara Karşı Korunma Gelenekleri
banner830

Şair Yazar Mehmet BAŞ yazdı

İnsanlarımız güzel bir şey gördüklerinde aman nazar değmesin maşallah derler. Nazar değmesi güzel olana ulaşılmaz olana haset duyulan şeylere karşı insanını negatif enerjisini boşaltmasıdır. Bir nevi yanan ocağa bir kucak kar atmaya benzer. Gerçekten bazı insanların bakışlarında bu negatif enerjiyi görmek mümkündür. Onlar baktıkları zaman insanların ve eşyanın üzerinde büyük bir yıkıma yol açarlar. ” Nazar deveyi kazana insanı mezara sokar “diye boşuna söylenmemiştir.  Nazarın bir diğer adı da göz değmesidir. Göz değmesine karşı çeşitli önlemler alınır. 

İlimizde nazara karşı alınan önlemlerden bilebildiğimiz kadarını burada aktarırken konuyla ilgili bir hatıramı paylaşmak istiyorum. Yıllar önce Çamardı’nın bir köyünde bir düğün merasimine kucağında yavrusu ile birlikte gelen bir anneye kaynanasının kızdığını gördüm. Çocuğu niye getirdin burada şu kadın var onu nazarı değer dedi. Hemen çocuğun yüzüne biraz çamur biraz kül sürdü. İlimizde az da olsa bu gelenek hala birçok köyde yaşıyor.  Çocuk daha kundaktayken gözüne nazar değmesin diye sürme çekilmektedir.

Nazara karşı alınan önlemlerden biriside kurşun döktürme geleneğidir. Kurşun dökme işi, farklı yerlerde birbirine benzer şekillerde yapılmaktadır. Kurşun, bir kepçenin ya da küçük bir tavanın içine konup ateşte eritilir. Diğer taraftan hasta dizüstü oturtulur ve başına bir tülbent örtülür. Eritilen kurşun, birtakım dualar ya da çeşitli sözler eşliğinde, hastanın başının üstünde tutulan içi su dolu kaba boşaltılır. Kurşunun suyun içinde aldığı şekillere bakılarak nazarı değdirenin cinsiyeti, fiziksel özellikleri vb. hakkında yorumlarda bulunulur. Kurşunun ateşte eritilip suya dökülmesi işi, üç kez tekrarlanır. Daha sonra kaptaki suyla hastanın yüzü üç kez yıkanır ve bu su ayak basılmayan bir yere dökülür.

Bunun dışında Niğde”de üzerlik tüttürme geleneği hala devam etmektedir. Üzerlik tohumları yakılarak dumanı evin içinde dolaştırılır. Bu geleneklerin ta Orta Asya’ya uzanan bir yolu vardır. İslamiyet öncesi Türk tıbbında, bazı hastalıkların tedavisinde; cin çarpmasında hastanın yüzüne soğuk su serpilir; üzerlik veya öd ağacı ile tütsülenir; çocukları perilerden ve nazarlardan korumak amacı ile tütsü yapılır. İçine üzerlik konulan bir tava ağzı kapalı olarak ateşte tutulur. Üzerlik patlamaya başlayınca tava ocaktan indirilip kapağı açılır ve böylece çıkan dumanın nazara uğramış kişiye doğrudan yönelmesi sağlanır. Bebekler, küçük çocuklar, tütsünün üzerinden geçirilir veya tütsü kabı onların etrafında dolaştırılır. Daha sonra bu kap evin içinde gezdirilerek kalan son dumanla ev tütsülenir. Evin tütsülenmesiyle nazarın ortadan kaldırılmasının yanı sıra bir köşede saklanmış olan cinlerin de üzerlik tütsüsü sayesinde evden kaçacağına inanılır.

 İlimizde kıskançlık dolu ya da kötü niyetli bir bakışın etkisini ortadan kaldırmak için yaygın olarak “nazar boncuğunun kullanıldığı da görülür. Mavi renkli olup üzerinde göz resimleri ya da çeşitli göz şekilleri bulunan bu boncuk, çocukların kundağına, omzuna, yastığına iliştirilir; büyüklerin de isteğe bağlı olarak boyunlarına, bileklerine hatta yüzük şeklinde olmak üzere parmaklarına ya da kıyafetlerinin görünecek bir yerine takılabilir

Niğde’ye geldiğinde tarlanın ortasında kurumuş bir inek kafası görenlerin şaşırmasına gerek yoktur. Çünkü Niğde’nin çoğu köyünde mahsulleri nazardan korumak için bağ-bahçe ya da tarlanın içine bir sırık üzerinde at, eşek, koyun, inek, köpek gibi hayvanlardan birinin kafatası dikilir.

Şap da kötü bakışları kendisine çeken nazarlıklardan biridir. İlimizin bazı köylerinde şap bir beze sarılarak üstte taşınır ya da evin bir köşesine asılır. Şap’ın kötü niyetli bakışlara maruz kaldıkça kendiliğinden eridiği söylenir.

Vatandaşlarımız arasında madenden yapılmış el şeklindeki süslerde nazarlık olarak kullanılmaktadır. İlimizde bazı evlerin hemen girişine, üzerine insan gözü çizilen ya da mavi göz boncuğu yapıştırılan, bakırdan yapılmış bir elin asıldığını görebiliriz.

Niğde’nin köylerinde nazarlık olarak at ve eşek nalı sıkça kullanılır. Nalın bulunmadığı durumlarda nal şeklindeki madenlerden ya da üzerine mavi boncuk yapıştırılmış plastik nallardan yararlanılır. Bunlar genellikle evlere, arabalara asılır. Asıl eşek veya at nalları da birkaç boncukla beraber hayvanların boyunlarına takılır

Halk arasında özellikle mavi gözlü ya da gök gözlü insanların nazar gücünün daha kuvvetli olduğuna inanılır ayrıca yeşil gözlü veya çakır gözlü kişilerin nazarının değdiği de söylenir.

Küçük çocukları ya da yetişkinleri nazardan korumak için alınan tedbirlerden birisi; hocaya ya da bir din adamına “nazar muskası” hazırlatmaktır. Kur’an’ın bir veya birkaç suresi yahut çeşitli duaların bir kâğıda yazıldıktan sonra bunun üçgen şekline getirilip yedi kat muşambaya sarılmasıyla yapılan muska, bir bez kılıf içerisinde omuzda, boyunda ya da koyunda taşınır.

Dinsel açıdan ise daha ziyade Felak ve Nas surelerini ve Ayetel Kürsi’yi okuyarak önlem alınmaya çalışılır. Bu konuda hurafelerin ve din dışı tedbirlerin alanı dinin önüne geçmiş durumdadır. Hatta dinde olmadığı halde din adına yapılan işler dinsel bir hava kazanmıştır.

Elemtere fiş kem gözlere şiş, kırk bir kere maşallah nazar değmez inşallah diyor ‘nazar etme ne olur, çalış seninde olur’ diyerek yazımızı nihayete erdiriyoruz. Allah işlerimizi nazardan, yollarımızı düşmandan hayatımızı nankör kullarından uzak tutsun. 

Kaynak: TİYO AJANS
Yorumlar (0)
Son Yorumlar
Benim 4 ogrencim var esimde insaattan dustu is yapamiyor bizimde ihtiyacimiz var cocuklarim derse giremiyor
bunlar genç mülteci hani 65 yaş üzeri türk vatandaşlarına vurulacaktı.
önce suriyelilere mi vuruluyor bunlar suriyeli ya
Aksaray'a Kaptırmakta Olduğunuz NARLIGÖLÜ Niğde'ye Kazandırılması için ugraşılmalı Niğde'nin olanı Niğdeye kazandırılması lazım Bırakın Tebrikleri işe yarayın koltuk işgal etmeyi Niğdeye Bişeyler kazandırın...
Bu Toplantılarda Hibelerden bahsediliyor. Bu Hibeleri NARLIGÖLÜ Kazanmak için ve Turizm Sektörü Ayağına Katmak için Kullanılmalı ve O Çevrenin HAYAT bulması için ugraşılmalı Niğde'nin olanı Niğdeye kazandırılması Çevre illere değil
-10°
açık
banner832
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 21 Ocak 2021
İmsak 06:22
Güneş 07:46
Öğle 12:58
İkindi 15:36
Akşam 17:59
Yatsı 19:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12

Gelişmelerden Haberdar Olun

@