Bir Hüzün Abidesi; Eski Postane Binası

Niğde İl Kültür Müdürü Alper GÖNCÜ Eski Postane binasını yazdı.

KÜLTÜR 15.12.2021, 23:33 15.12.2021, 23:47 Faruk
1013
Bir Hüzün Abidesi; Eski Postane Binası

30 Kasım 2021 günü Niğde kırsalındaki kum fırtınası şehirlerarası yolların kapanıp zincirleme trafik kazalarının peşi sıra gelmesine yol açarken aynı gün, yerel basın organlarına bir güvenlik kamerası görüntüsü ile vatandaşın kafasına çanak anten düştühaberi yansıdı.

Görüntüde, sakin adımlarla İstasyon Caddesi kaldırımında yürüyen vatandaşın başına, Eski Postane binasının duvarına şuursuzca monte edilen uydu antenlerinden birinin düştüğü, talihsiz adamın sendeleyip kafasını tuttuğu görülüyor. Kazazede, ilk anda ne olduğunu anlamasa da kafasından kan fışkırdığını fark edince duvara yaslanıyor. O sırada Esirgen Eczanesi’nin tecrübeli kalfası Gülüceli Bekir derhal yardıma koşup ilk müdahaleyi yapıyor, ambulans gelene kadar adamın yarılan kafasına tampon uyguluyor. Bekir’in bu müdahalesi, verilmiş sadakası olan vatandaşta kan kaybını önlüyor, hastanede kafasına 18 dikiş atıldıktan sonra taburcu ediliyor.  

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 65. Maddesindeki; “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının bu kanuna göre tebliğ veya ilân edilmiş olmasına rağmen yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarar görmesine (izin alınmaksızın yapılan uygulamalar, projesinden farklı yapılan uygulamalar, izinsiz ilaveler vb.)  kasten sebebiyet verenler ile izin alınmaksızın inşaî ve fizikî müdahale yapanlar veya yaptıranlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.” Hükmüne karşın, tescilli binanın dış cephesi delik deşik edilip soba bacası ile klima hortumları sokulmuş, binanın çatısı ise çanak anten mezarlığına dönüşmüş olmasına rağmen bugüne kadar bir Allah’ın kulu da “bu nasıl iştir, burası tescilli değil midir? ”diye sormamış.

Bina, uzunca bir süredir terk edilmiş olduğundan hızla yıpranmış, ahşap kısımları çürümüş, balkonu ise  her an çökecekmiş hissi veriyor. Yılların yorgunluğunu taşıyan bina, iç savaştan çıkmış Beyrut binalarını andırıyor. Böylesine bir korku evi kıvamındaki zombi mekânından çanak, çömlek düşmesi kaçınılmaz olup, ahşap balkondan kopacak tahta parçalarının da birilerinin kafasına düşebileceği, akıldan çıkarılmamalıdır.   

Binanın yapılış öyküsü ise şöyledir:

Manevî büyükbabam Hacı Mustafa Göncü, 1923 senesinde şimdi sekiz dükkân olarak bölünen Göncüzâde Mustafa ve Mahdumları mağazasının temelini açtırdığında killi bir tabaka olduğunu görür. Bu yumuşak tabaka üzerine bina kondurulamayacağı aşikârdır. Bunun üzerine İstanbul’a gider ve arkadaşı olan ünlü bir inşaat mühendisine bu hususu danışır. O da, Melendiz Dağlarından büyük kayaların getirilip temele konmasını ve inşaatın bu temel üzerine yapılmasını söyler. Bunun üzerine, koca kayaları kağnılarla getirtip temele koyduran Dede’nin ne zahmetlerle bu binayı yaptırdığını pek kimse bilmez.   

 

Dükkânların inşaatı bittiğinde yekpare bir yapı ortaya çıkar. Bunu gören tüccar Arif Bayhan, binanın oturumunun geniş olduğunu, dükkânlar bu haliyle kalırsa damın akacağını söyler. Göncüzâde ise “benim yaptırdığım binaların çatısı akmaz” diye iddialı konuşur. Mustafendi ile Arif Bey, Terzi Raci’nin halis İngiliz kumaşından dikeceği birinci kalite takım elbisesine iddiaya girerler. Göncü Dede derhal kolları sıvar, dükkânların üzerine üst örtü vazifesi görecek özgün mimariye sahip iki katlı taş binayı yaptırır. Taraflar çatının akıp akmadığını 3 yıl boyunca kontrol ederler. Bu zaman zarfında dükkânlara 3 damla bile su girmez. Dede böylece iddiayı kazanır, takım elbiseyi de senelerce giyer.  

Niğde’nin gelişimi Cumhuriyetle birlikte ivme kazanmıştır. Niğde Kale’sinin batısındaki “İmaret Tarlası” adıyla bilinen geniş sahada modern şehir inşâ edilmeye başlanır. Bu projenin merkezini oluşturan ve 1890 yılında inşâsı tamamlanan Hükümet Konağıyla Kırbağları’ndaki tren istasyonunu bağlayan İstasyon Caddesi (Hükümet Caddesi) 1923-24 yıllarında projelendirilip sağlı sollu dükkanlar yapılır. Aynı zamanda şehrin giriş kapısı olan bu cadde kısa zamanda gelişir, ticaret hayatının kalbi burada atmaya başlar. O yılların şartlarında demiryolunun Niğde’ye uzanması ancak 1932 senesinde gerçekleşir.

1926 yılında hizmete açılan bu üç cepheli bina, 1937 yılına kadar “Göncü’nün Apartımanı” olarak bilinegelmiştir. Bu tarihten, yetmişlerin başına kadar PTT binası olarak hizmet veren bina, kent merkezinde geleneksel dokuyu yansıtan özelliğe sahip birkaç yapıdan biridir. 1929 senesinde başlayan ve Niğde’den geçen Kayseri-Ulukışla demiryolu projesini hayata geçirmek üzere Niğde’ye gelen mühendis ve teknisyenlerden oluşan 7 kişilik Alman ekip, 1932 senesine kadar Göncü’nün yeni yaptırdığı apartmanda kiracı olarak kalmışlardır. Dr. Hasan Ulusoy’un anılarından öğrendiğimize göre Niğdelilerin de büyük misafirperverlik gösterdiği bu ekip aynı zamanda Niğde’de futbolun gelişmesini sağlamıştır.  

İkinci Kânun (Ocak) 1937 tarihindeki Resmî Niğde Gazetesi haberi şöyledir:

Posta ve Telgraf Müdürlüğü Hükümet Konağından Çıkıyor: 

“Hükûmet Konağının ihtiyaca ancak kâfi gelebilecek bir durumda olması, Posta Telgraf merkezinin de çarşı içerisinde bulunmasının daha muvafık ve bilhassa halkın Posta Telgraf işlerinin kolaylaştırılması cihetinden daha elverişli bir binaya taşınmasının kararlaştırılmış olduğunu evvelce yazmıştık. Şimdiye kadar tahsisat verilmediğinden dolayı münasip bir bina bulunamamış ve Posta Telgraf merkezi de yerinde kalmıştı. Bu defa haber aldığımıza göre Posta ve Telgraf Müdürlüğü İstasyon Caddesinde Mustafa Göncü’nün apartmanını kiralıyarak buraya taşınmaya karar verilmiştir. Posta Müdürlüğü pek yakında tesisatını ikmal ederek yeni binasına taşınacaktır.”

Yetmişli yıllarda postanenin kendi yerine taşınması ve mülkün el değiştirmesiyle birlikte otel olarak kullanılmaya başlanan bina, seksenlerin ortasında Şato Müzikhol adı altında gazino olarak işletildi. Mülk sahibi rahmetli Tahsin Yüzbaşıoğlu, tescilli yapıyı tadilat yaptırmak için kuruldan karar çıkartıp onarıma başlayacakken alt katta bulunan esnafın projeyi durdurmasıyla tüm planları suya düştü ve kahrından genç yaşta vefat etti. Bina hâlihazırda şahıs mülkiyetinde olduğundan emlâkçı vasıtasıyla satma ve birkaç kez kamulaştırma girişiminde bulunuldu ise de günümüze kadar ilerleme kaydedilemedi.

Şehrin kalbindeki bu tarihî yapı tez vakitte elbirliğiyle kurtarılmalıdır. Kamulaştırmanın yanı sıra diğer bir seçenek de duyarlı bir sermaye erbabının veya bir şirketin burayı almasıdır. Niğde’nin ovasından yaylasından, dağından taşından, kumundan toprağından, arsasından tarlasından ekmek yiyen arkadaşlara, odaların, borsaların, sivil inisiyatiflerin muhterem başkanlarına çağrımdır:

Başka şehirlerde olduğu gibi binayı satın alıp restore ettirdikten sonra diledikleri gibi tefriş edebilirler. Söğürmeyi, Niğde Tavayı, koyun yoğurdunu özel misafirlerine bu tarihî ortamda ikram etseler; ara sıra davet, kokteyl, sıra gecesi, ürün lansmanı, şirket toplantısı, moral gecesi, şiir akşamları, mevlid, gülbank, iftar daveti v.s organize etseler fena mı olur? Binayı irtibat bürosu veya vakıf binası olarak da kullanabilirler. Bunu bir sosyal sorumluluk projesi olarak düşünsünler…

Niğde’de bunca proje gerçekleşirken hele ki çarşının göbeğindeki bu binanın kaderine terk edilmesi kabul edilir bir durum değildir. Kısa vadede  Eski Postane binasının restore edilip fonksiyon kazandırılması, binanın bânisi Hacı Mustafa Göncü ile yapının harap haline gözyaşı döken Tahsin Yüzbaşıoğlu’nun ruhlarını şâd edecektir. 

Kaynak: TİYO AJANS
Son Yorumlar
Milliyetçi düşmanı iktidarın sopası haline getirilen bir ülkü ocakları. Yazık ettiler.
Yaşasın Ülkü Ocakları
Gazi Allahını seversen ocağın genel merkez internet sitesini bir aç da bir bak, partiye dönüştürmüşler. 10 faaliyetin 9 u Devletli Bahçeci yapmışlar. Yersen iyi yazı.
Bu çalışmalara Kastamonu'daki EYT eylemlerinin ardından tepki için o bölgeyi ülkücülerin gülsüyu ile yıkamalarını da ekleseydin da gazi gardaş, 40 yıllık ocak sevgimi bu hareket bitirdi.
Emeği geçenlerden rabbim razı olsun
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 24 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@