13.06.2016, 14:24 250

Erol Güngör'ü Anarken

“Yeni bir İslam medeniyeti de elbette ilim, fikir ve sanat eseri yaratanların omuzlarında yükselecektir.” (Erol Güngör, İslamın Bugünkü Meseleleri, S.248)
 
Ülkemiz ve İslam dünyası bir yığın sorunla uğraşıyor. Bu sorunların çözümü iddiasıyla bazı oluşumların ortaya çıktığını görüyoruz. Ortalıkta kulaktan dolma bilgiler, menkıbeler, doğruluğu - yanlışlığı üzerine düşünülmemiş ve nesilden nesle aktarılmış nakiller dolaşıyor. Ve olaylara slogancı yaklaşımlar söz konusu. Karşılaştığımız sorunların çözümü için çıkış yolumuz veya bakış açımız ne olmalıdır?

“Türkiye'de hiç bir dini doğma, aydınların vehimleri ve peşin hükümleri kadar tehlikeli olmamıştır...” diyerek farklı bir aydın profili çizen 1983 yılında kaybettiğimiz değerli bilim adamı Prof.Dr. Erol Güngör’ün eserleri ve bu eserleri meydana getirirken izlediği yol bize birçok konuda ışık tutmaktadır. Onun “İslamın Bugünkü Meseleleri” ve “İslam Tasavvufunun meseleleri” adlı eserlerinden edindiğim bilgilerden yola çıkarak Erol Güngör’ün bazı düşünceleri ve izlediği yöntem konusu üzerinde duracağım.

Genel olarak, onun, önce meseleleri bilimsel olarak ele aldığını ve olayların köküne indiğini, karşılaştırmalar yaparak mevcut anlayışlara aykırı da olsa kendi düşüncelerini cesaretle ortaya koyduğunu görüyoruz. Bu eserlerden yola çıkarak şunlar söylenebilir:

“İslamın Bugünkü Meseleleri” adlı eserinde; İslam, Hıristiyanlık, Brahmanizm, Budizm vb. milyonlarca mensubu olan dinlerin özünü ve mesajını ortaya koyuyor. Sonra da bu dinler arasında karşılaştırmalar yaparak gelecekleri hakkında düşüncelerini belirtiyor. İslam’ın özünün çok sağlam olduğunu, eskimez bir kitap olan Kur’ana dayandığını, insanlığı kurtuluşa ulaştıracak tek din olduğunu ifade ediyor.

Günümüzde bunları yapacak aydın kadroların ve kurumların yetersizliğini belirtiyor. İçtihat kapısının kapalı olduğu algısını eleştirerek bu anlayıştan dolayı “hukuk” alanında toplumsal gelişme ve değişmelerin beraberinde getirdiği sorunların çözümü için yeni kanunların yapılamadığını ve zorunlu olarak Batı hukukuna yöneliş olunduğunu dile getiriyor. Özünü Kur’an, sünnet ve geçmiş tecrübelerden alan yeni kanunların yapılması gerektiğini ama bunun yapılamadığını vurguluyor.
Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerine eleştiriler getirerek şunları söylüyor: “Osmanlılarda Tanzimat'tan itibaren Batı tesirinin sâdece kültürel, siyasî veya iktisadî münâsebetlerle dolaylı bir şekilde değil, doğrudan doğruya diplomatik kanallarla da geldiğini hepimiz biliyoruz. Modern Türkiye'nin kurucularının ise Lozan Konferansında İ'tilâf devletlerine Batı tipi bir devlet nizâmı vâdettikleri anlaşılmaktadır.” (S.92)

Bizce Hukuk fakültelerinde “İslam Hukuku” na da yer verilmesi hukuk alanında yaşadığımız sorunlara bir çıkış yolu getirebilir. Ancak bu bugüne kadar yapılamadı. Erol Güngör’ün belirttiği gibi Türkiye’de hukukçuların büyük çoğunluğu Avrupa kanunlarını müdafaa etti ve İslam hukukuna objektif olarak değil de duygusal olarak karşı çıktı.  

“Kanun ve Laiklik” başlıklı, 1966 yılında yayımlanmış bulunan bir yazısında lâiklik adına nice traji-komik hâdiselerin meydana geldiğini belirten E.Güngör bu konuda da şunları söylüyor: “Biz lâikliği bugün dahi dinle devletin ayrılması gibi korkunç bir basitlik içinde anlıyoruz. ... Lâiklik din ve devletin ayrılması demek olursa önce bu ayrılığın yapılması, sonra dinin ve devlet işlerinin sınırlarının bilinmesi ve en mühimi, dinin ne olduğunun iyice bilinmesi gerekir. Evvelâ Türkiye’de din ve devlet birbirinden ayrılmış değildir; bütün dinî gruplar kendi işlerini cemaat teşkilâtıyla yürüttükleri halde Müslümanların din işleri devletin elindedir, yani Başvekâlete bağlı bir Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yürütülür: Bu hâdise hukukî bakımdan siyasî kuvvetin dinî kuvveti elinde tutması, yani dinle siyasetin birbirine karıştırılması demektir:..”

“İslam Tasavvufunun Meseleleri” adlı eserinde de “Tasavvuf” düşüncesini bilimsel bir metotla irdeliyor. Tasavvufun tarihi gelişimini, doğu ve batıdaki düşüncelerden hangi derecede etkilendiğini ve bu etkilenme sonucu ortaya çıkan durumları belirterek şöyle diyor: “İslam tasavvufu, kaynağında ve seyri esnasında birtakım yabancı tesirler almış olsa bile esas itibariyle İslam karakteri taşımaktadır. Bu haliyle tasavvuf bizim medeniyetimizin çok kıymetli bir parçasını teşkil eder.” (S.220)

Bunun yanında tasavvufla birlikte gelen atalet ve şeyhin sözünden çıkmamanın getirdiği sorunlara dikkat çekerek; “İslâmcı genç kitlelerin sâhip bulundukları büyük potansiyeli tasavvuf girdâbında hebâ etmeleri tehlikesine karşı uyanık olmak zorundayız.” der.

 Cüneyd-i  Bağdadi veya Beyazıt-ı Bestami’ye ait olduğu söylenen “Şeyhi olmayanın şeyhi şeytandır.” Sözünü de doğru anlamak gerekir. Burada şeyhten kast edilen “rehber, kılavuz” olmalıdır. O kılavuzlar da Kur’an, Peygamberimiz ve alimlerdir. “Allah bir, kapısı bindir.” diye bir söz vardır. Bir insan, alim, ahlaklı ve insan-ı kamil derecesinde  bir tarikat şeyhine bağlanarak da hakikate ulaşabilir. Bunu anlayış ve saygıyla karşılamak gerekir. Başka bir insan da fizik, kimya, biyoloji veya tabiatı gözlemleyerek oralarda gördüğü olağanüstü durumlardan dolayı hakikate ulaşabilir. Dolaysıyla tasavvuf bağlıları ve tasavvuf karşıtları birbirlerine saygı göstermeli kendilerinin tek hakikat olduğu yanlışına düşmemelidirler.

Her iki eserin sonundaki dipnotlar ve konuyla alakalı alimlerin eserlerinden seçkilerin, bu kitaplara farklı bir boyut ve ciddiyet getirdiğini de belirtmemiz gerekir.

Değerli bilim adamı Erol Güngör’ü rahmetle anıyor ve ülkemiz ve İslam dünyasının böyle aydınlara çok ihtiyacının olduğunu ve bu gibi aydınların yetişmesi için gerekli çalışmaların yapılmasının şart olduğunu düşünüyoruz.

 
Yorumlar (0)
banner833
kapalı
banner832
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Fenerbahçe 14 25
3. Başakşehir 13 25
4. Beşiktaş 13 24
5. Trabzonspor 13 23
6. Galatasaray 14 23
7. Alanyaspor 14 22
8. Göztepe 14 20
9. Malatyaspor 14 20
10. Denizlispor 13 17
11. Çaykur Rizespor 13 17
12. Gaziantep FK 13 16
13. Gençlerbirliği 14 14
14. Konyaspor 13 13
15. Kasımpaşa 13 12
16. Antalyaspor 13 12
17. Ankaragücü 14 9
18. Kayserispor 13 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 14 30
2. Akhisar Bld.Spor 14 25
3. Erzurum BB 13 24
4. Bursaspor 13 23
5. Ümraniye 14 22
6. Keçiörengücü 13 21
7. Menemen Belediyespor 13 21
8. Fatih Karagümrük 14 20
9. Balıkesirspor 14 19
10. Altay 13 16
11. Giresunspor 13 16
12. Adana Demirspor 13 15
13. İstanbulspor 14 15
14. Boluspor 14 11
15. Osmanlıspor 13 10
16. Altınordu 13 10
17. Adanaspor 13 9
18. Eskişehirspor 14 5
Takımlar O P
1. Liverpool 16 46
2. Leicester City 15 35
3. Man City 16 32
4. Chelsea 16 29
5. M. United 16 24
6. Tottenham 16 23
7. Wolverhampton 15 23
8. Crystal Palace 16 22
9. Sheffield United 15 19
10. Arsenal 15 19
11. Newcastle 15 19
12. Brighton 15 18
13. Burnley 16 18
14. Everton 16 17
15. Bournemouth 16 16
16. West Ham 15 16
17. Aston Villa 15 15
18. Southampton 15 15
19. Norwich City 15 11
20. Watford 16 9
Takımlar O P
1. Barcelona 15 34
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 15 30
4. Real Sociedad 15 26
5. Athletic Bilbao 15 26
6. Atletico Madrid 16 26
7. Valencia 16 26
8. Getafe 15 24
9. Granada 16 24
10. Osasuna 15 22
11. Levante 16 20
12. Villarreal 16 19
13. Real Betis 15 19
14. Real Valladolid 15 18
15. Deportivo Alaves 16 18
16. Eibar 15 15
17. Mallorca 16 14
18. Celta de Vigo 15 13
19. Espanyol 16 9
20. Leganés 15 6
banner219
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@