Gürer “patates üretimi azaldı”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer CHP grubu adına TBMM yaptığı konuşmada patates ve soğan üzerinden ülkenin tarım politikasını değerlendirdi.

EKONOMİ 16.01.2020, 21:52 tiyo
411
Gürer “patates üretimi azaldı”
banner830

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer CHP grubu adına TBMM yaptığı konuşmada patates ve soğan üzerinden ülkenin tarım politikasını değerlendirdi.

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer “ülkemizde tarımla ilgili sorunlar her geçen gün artıyor. Bu bağlamda, patates ürünüyle ilgili de soğan ürünüyle ilgili de bakanların açıklamalarını dinliyoruz. Yurt dışına patates ve soğanın gönderilmesiyle ilgili yeni düzenlemelere gidildi. Onun için bu konuyu enine boyuna burada değerlendirip yetkilileri bir kez daha uyarmak istedim.

Bildiğiniz gibi, ülkemizin 71 ilinde patates ürünü yetişiyor, keza soğan da yetişiyor. Bu ürünlerden patates 1999 yılında 6,5 milyon ton üretimi olan bir ürün olmasına karşın 2018 yılında üretim miktarı 4,5 milyon tona geriledi. Yani patates ürünü geçmişe göre ülkemizde yaklaşık 1,5 milyon ton daha az üretiliyor. Geçtiğimiz yıl da rekoltenin düşük olması nedeniyle patates ve soğan ithal etmek durumunda kaldık. Patates, stratejik bir ürün, keza soğan da hemen hemen her evde kullandığımız, tükettiğimiz bir ürün. Bunlarla ilgili planlamayı dahi doğru yapmayınca sorunlar ortaya çıkıyor. “dedi.

GEÇEN YIL ÜRETİCİ TERORİST İLAN EDİLDİ.

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer sözlerine şöyle devam etti” Bakınız, patatesten 30'a yakın ürün elde etmemiz olası ama Türkiye'de patatesin en çok üretildiği Niğde ilinde patatesi işleyecek bir entegre tesisimiz yok. Onun için de patates hasat edildikten sonra satılmazsa depolanır, bir yıl sonrasının Nisan ayına kadar bu ürünün satışı gerçekleştirilir. Geçtiğimiz yıl, Ticaret Bakanlığı, depoları bastığında patates üreticisini, soğan üreticisini stokçu ilan etti. Esasında hasat edilen ürünün depolanıp turfanda ürün çıkıncaya kadar bu ürünlerin satışa sunulduğunu bilselerdi böyle bir vahim hata yapmaz, kendi çiftçisine "terörist" demezlerdi. Bu yıl ise geçtiğimiz yıl patates ve soğan para ettiği için çiftçi daha çok patates ve soğan ekti.” dedi.

PATATES TOHUMUNUN TAMAMI İTHAL

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer “Patates ürününün 500 bin tona yakın tohumu ithal olarak ülkemize gelir; Hollanda'nın, Fransa'nın tohumuyla Türkiye'de patates ekeriz yani yerli patates tohumumuz yok. Son olarak Niğde Patates Araştırma Enstitüsünün geliştirdiği, birine de Niğde'nin tarihî adı olan Nahita ismini verdiği patates tohumu nasip olursa 2020'de ülkemizde tohum olarak değer bulmaya başlayacak. Patates gibi bir üründe dahi dışa bağımlı tohum elde ederek ürün eken bir ülkeyiz. “diye konuştu.

TARIMDA SORUN VAR

Gürer” patates ve soğanda sorunlar daha ekim anında başlıyor. Bakınız, gübresi, tohumu, ilacı ithal olan, mazotun pahalı olduğu yerde patates ürünü özellikle Orta Anadolu'da yer altından çıkarılan sulama suyuyla sulanır. Bu yer altından çıkarılan sulama suyu içinde elektrik gideri vardır. Son iki yılda elektriğe gelen yüzde 60'ın üzerindeki zam çiftçiyi gerçek anlamda mağdur etmiştir. Artık bir yere gittiğinizde tohumdan, gübreden, ilaçtan daha çok söylenen "Bu elektrik faturasını nasıl ödeyeceğiz vekilim?" sorusudur. Onun için, destekleme adı altında verilen teşvikler de ne yazık ki üreticinin sorunlarını çözmüyor.

Üretici ilacını, tohumunu, gübresini attıktan sonra ürünün üretim dönemi genelde ekim-kasım dönemidir. Orada hasat ettikten sonra da ürünü tüccar gelir alır, onun dışında satacağı bir yer yok, yalnızca tüccara ürününü verir çünkü devlet Toprak Mahsulleri Ofisini geçmişte 1-2 kere bu amaçla kullansa da son dönemlerde devreye almıyor. Geçtiğimiz yıllarda patates çürüdü, teşvik yurt dışı satış için verilmediği için çiftçi mağdur oldu, 2 kez de yurt dışı için teşvik sağlanmıştı. “ dedi.

YURT DIŞI SINIRLANDI

CHP milletvekili Ömer Fethi Gürer “yurt dışına da sattığımız patates öyle atla deve değil, 200 bin ton civarında bir patates yurt dışına gider; Irak, Suriye gibi ülkelere göndeririz. Ama Mısır gibi ülkelerle ilişkilerimiz bozulunca patates göndereceğimiz çok ülke de yok. Fakat, bu yıl Avrupa'da ve Türkiye’de yaşanan kuraklık nedeniyle patatesin Avrupa'dan farklı ülkelere ihracında sınırlamalar getirilmeye başlanınca, Türkiye de bundan herhâlde çekindi ki hemen patatesle ilgili farklı sınırlamalara gitmeye başladı. Önce ne yapıldı? Önce bugüne kadar uygulanmayan patatesle ilgili, Kasım ayında, bir düzenleme getirildi. Pestisit ve ağır metallerle ilgili laboratuvar analizi istendi. Bu konuda Niğde bölgesindeki analizler çok geçerli olmadığı için ürünü yurt dışına satacaksanız önce tıra yükleyeceksiniz, tıra yüklediğiniz ürünü Mersin'e götüreceksiniz, Mersin'de laboratuvarda kontrol edilecek, eğer orada olumsuz bir rapor olursa tüccarın aldığı ürün kamyonun üstünde kalacak, geriye de getiremeyecek. Öyle olunca tüccar bu işe yaklaşmak istemiyor. İstiyor ki bana getirilen bu sınırlamaların alanda kontrolü yapılsın -tarım il müdürlüklerimiz var- kontroller tamamlansın ben de ihracat yapabileyim. Bunun sağlanmamasının dışında Ocak ayında Ticaret Bakanımız çıktı, dedi ki; "Artık, patates ve soğan izne tabi ürün olarak Tarım Bakanlığının vereceği karar doğrultusunda yurt dışına gidecek." Tabii büyük bir tepki oluştu. Neden? Çünkü tüccar 90 kuruşa mal olan patatesi Niğde bölgesi ve Nevşehir'de 60 kuruşa almadı. Şimdi sorunun önemli bölümü buradan kaynaklanıyor. 60 kuruşa tüccarın gelip depodan almadığı patatesi tüketici de 4 liradan, 5 liradan almak zorunda kalıyor. Aracılık sisteminin ortadan kaldırılmaması sebebiyle ürünün üreticiden çıktıktan sonra tüketiciye de pahalı gitmesine neden oluyor. Yıllardır bu seyrediliyor. “diye konuştu.

TMO ALMALI

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer sözlerine şöyle devam etti.

“Bununla ilgili düzenleme yapılamaz mı? Yapılır. Örneğin, şimdi, yurt dışına gidişle ilgili getirilen düzenleme oluştuğunda mevcut iktidar Toprak Mahsulleri Ofisine demeli ki: "Bak, depoda patates varmış..." Patates, nisan ayında, mayıs ayında Çukurova Bölgesi'nde turfanda olarak çıktığında Niğde'de, Nevşehir'de depodaki patatesler mevsim etkisiyle çürümeye başlar, çimlenir çünkü bizim oradaki depolar da çok gelişmiş değildir, Niğde lisanlı depoculuk kapsamına da alınmadı, herkes evinin altındaki depoda bu patatesi korumak durumunda. Patates çimlendiği zaman yenmez, çürür. Ee, bu, bir millî servet, Toprak Mahsulleri Ofisi, maliyeti 90 kuruş olan patatesi gidip çiftçiden 1,2-1,5 lira aralığında almalı ve bunu tüketiciye ucuz yolla ulaşımının da yolunu açmalı çünkü çiftçinin başka türlü ekim yapabilme şansı yok. “dedi.

KREDİ İLE KREDİ BORCU ÖDENİYOR

Gürer” bütün çiftçilerin krediyle kredi döndürdüğü bir döneme geldik. Çiftçi borçlarının ötelenmesi, faizinin silinmesi için kanun teklifleri veriyoruz, Mecliste bu konular görüşülmüyor. Oysa çiftçiler her sene ekimden uzaklaşıyor. Çifti Kayıt Sistemi'ne dâhil olan çiftçi sayısı son beş yılda 800 bin civarına düştü. Ayrıca, afetlerle uğranılan zararlar var. Bu zararlarda, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıt olmayıp TARSİM'de de sigortalı değilseniz devlet sizi desteklemiyor. Oysa o çiftçinin ekim yaptığı koşullarda Çiftçi Kayıt Sistemi'ne dâhil olup olamayacağına bakan yok çünkü ülkenin miras yoluyla el değiştiren tarlalarının çoğunda çiftçinin gidip Çiftçi Kayıt Sistemi üzerinden üretimin içinde olma şansı yok, sistem buna izin vermiyor. Hazine arazisine ekim yapanlar var.

Şimdi, Niğde'de 840 bin ton patates yetiştiriliyor, Türkiye 1'incisi, patatesin yüzde 16'sı Niğde'de üretiliyor; 2'nci Konya, 3'üncü Afyon. Şimdi, burada, patates üretiminin yüzde 16'sının yapıldığı Niğde'de hazine arazilerinde yetişen patates kayıtlara girmiyor. Bakanlığın en büyük hatası, 840 bin ton rekolteyi görüyor, Türkiye'yle ilgili hesaplamaları yapıyor ve ona göre olaya bakıyor, oysa dönem dönem kayıt dışı ile Niğde’de 1 milyon 200 bin tona erişen patatesin varlığından haberdar olmadığı için piyasa dengeleri oynuyor, onun sonucunda da patatesin değer bulmayıp çürüdüğü dönemler oluyor. Bakanın açıklamasıyla eğer yurt dışı satışı için gerekli düzenleme yapılmış olsaydı, bugün çiftçinin patatesi 60 kuruşa depoda beklemeyip değer bulacak, çiftçi mağdur olmayacaktı.

İktidarın bu konudaki düzenlemelerini gözden geçirmesini temenni ediyorum. “ dedi.

Kaynak: TİYO AJANS
Yorumlar (0)
kapalı
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 23 46
2. Trabzonspor 22 45
3. Galatasaray 23 45
4. Sivasspor 23 45
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 23 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Gençlerbirliği 23 27
11. Antalyaspor 23 25
12. Malatyaspor 22 24
13. Denizlispor 23 24
14. Çaykur Rizespor 22 24
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 23 20
17. Kasımpaşa 23 19
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 23 45
2. Erzurum BB 23 42
3. Bursaspor 23 39
4. Adana Demirspor 23 37
5. Altay 23 34
6. Fatih Karagümrük 23 34
7. Keçiörengücü 23 32
8. Ümraniye 23 32
9. Akhisar Bld.Spor 23 32
10. Menemen Belediyespor 23 32
11. Balıkesirspor 23 31
12. Giresunspor 22 28
13. İstanbulspor 22 27
14. Altınordu 23 24
15. Osmanlıspor 23 21
16. Adanaspor 23 18
17. Boluspor 23 17
18. Eskişehirspor 23 16
Takımlar O P
1. Liverpool 27 79
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. M. United 27 41
6. Tottenham 27 40
7. Sheffield United 27 40
8. Wolverhampton 27 39
9. Arsenal 27 37
10. Burnley 27 37
11. Everton 27 36
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 27 24
19. Watford 27 24
20. Norwich City 27 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Atletico Madrid 25 43
4. Sevilla 25 43
5. Getafe 25 42
6. Real Sociedad 24 40
7. Villarreal 25 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 25 36
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 25 31
12. Osasuna 25 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 25 30
15. Real Valladolid 25 29
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 25 19
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@