Türk Dünyasında İlk Aydınlanma Hareketi: Ceditçilik

Niğde Üniversitesi Kaşgarlı Mahmud Uygur-Çin Araştırmaları Merkezi aracılığıyla "Türk Dünyası'nda İlk Aydınlanma Hareketi:Ceditçilik" konulu bir panel gerçekleştirildi. Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, Doç. Dr. İbrahim Maraş ve Doç. Dr. Saime Selenga Gökgöz'ün konuşmacı olarak katıldığı panelin başkanlığını Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat yaptı.

EĞİTİM 20.12.2013, 18:59 22.12.2013, 23:55
1256
Türk Dünyasında İlk Aydınlanma Hareketi: Ceditçilik
banner830
 Niğde Üniversitesi Kaşgarlı Mahmud Uygur-Çin Araştırmaları Merkezi aracılığıyla "Türk Dünyası'nda İlk Aydınlanma Hareketi:Ceditçilik" konulu bir panel gerçekleştirildi. Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, Doç. Dr. İbrahim Maraş ve Doç. Dr. Saime Selenga Gökgöz'ün konuşmacı olarak katıldığı panelin başkanlığını Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat yaptı.


Haber: Harun Öztürk - Niğde Tek. Bil. MYO Radyo TV Programcılığı 1. Sınıf (II.Öğretim)

 

Fen Edebiyat Fakültesi Konferans Salonunda gerçekleştirilen panel, Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat'ın konuyla ilgili yaptığı giriş konuşmasıyla başladı. Prof. Dr. Polat, düzenlenen panelin önemine değinerek Ceditçilik için yapılan çalışmaların geç kaldığını, bu yüzden yeterli kitleye ulaşılamadığını söyledi. Meselenin çok yönlü olarak halka anlatılamadığını belirten Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat, bu doğrultuda çok sayıda bilimsel çalışmanın yapılması gerektiğini söyleyerek sözü panelin ilk konuşmacısı Doç. Dr. İbrahim Maraş'a bıraktı.

 

CEDİTÇİLİK HAREKETİ NASIL GELİŞTİ VE NASIL YAYILDI

 

Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İbrahim Maraş, Ceditçiliğin başlama noktasının "Nereye gidiyoruz?" sorusundan yola çıktığını belirterek hareketin tarihi sürecini anlattı. Doç. Dr. Maraş, Ceditçilik hareketlerinin en ciddisinin Rusya'ya bağlı İdil-Ural bölgesinde başladığına dikkat çekerek, "16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Rusların kıyımı yüzünden o coğrafyada hep bir ölüm-kalım savaşı olmuştur. Bu kıyıma rağmen Ceditçilik 18. yüzyılın sonlarına doğru en üst düzeye çıkmıştır. Kazan'da ki hareketliliği gören Katarina, hemen hoşgörü politikası sergileyerek yeni bir misyonerlik faaliyeti başlatmışsa da bu durum daha çok Türklerin işine yaramış, Türkler  gittikleri bölgelerde yetiştirdikleri öğrencileri teşkilatlandırmışlardır" diye konuştu. Kursavi dönemine de değinen Doç. Dr. İbrahim Maraş, Kursavi'nin  eğitimdeki bozuklukları dile getirdiğini ve insanlardaki din algısını eleştirdiğini söyledi. Kursavi'nin "Din kalıplaştırılamaz. Kutsallaştırılacak tek şey fikirlerdir, yani hakikattır. Alimler değil" şeklindeki düşüncesinin başına her zaman sorun açtığını belirten Doç. Dr. Maraş konuşmasının devamında eğitim ve din konularının dışında tarihle de ilgilenen bir alim olan Mircani'ye de değindi. Mercani'nin ilk kez müslümanlık dışında bir kimlik vurgusu yaptığını belirten Doç. Dr. İbrahim Maraş, bu düşüncenin kısa sürede Ceditçilik adı altında hız kazandığını söyledi. Konuşmasını günümüzdeki durumun değerlendirilmesiyle bağlayan Doç. Dr. Maraş, günümüzde bir zihniyet dönüşümüne ihtiyaç olduğunu söyleyerek sözlerini tamamladı.

 

UYGUR VE OSMANLI ETKİLEŞİMİ

 

Doç. Dr. Maraş'tan sonra kürsiye çıkan Niğde Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, Uygur yenileşme sürecini ve bu yenileşme sürecinde İstanbul aydınlarından nasıl etkilenildiğini anlattı. İlk olarak Uygur coğrafyasındaki o döneme ait durumdan bahsederek sözlerine başlayan Prof. Dr. Qarluq, Osmanlı zamanında yaşanan Uygur yenileşmesine değindi. Uygur bölgesinde kurulan devlete Osmanlı sancağının asıldığını, Osmanlı sultanlarının adlarına hutbeler okutulduğunu söyleyen Prof. Dr. Qarluq, bu durumdan rahatsız olan Çin'in yeniden Uygur bölgesine saldırdığını ifade etti. Bu saldırıdan sonra Osmanlı-Uygur arası siyası ilişkilerin kesintiye uğradığını ancak kültürel ilişkilerin hiç bir zaman kesilmediğine dikkat çeken Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, bu ilişkiler bağlamında özellikle eğitim ile ilgili çalışmalara değindi. O dönemin öne çıkan önemli isimlerinden olan Mesut Efendi'nin eğitimini İstanbul'da tamamladıktan sonra Uygur coğrafyasına geri döndüğünü söyleyen Prof. Dr. Qarluq, "Mesut Efendi Türkçülük konusunda ısrarlıdır, bölgeye döndükten sonra milletin ruhunu, zihniyetini temizlemek için mektep açma faaliyetlerine başlamıştır. İlk açtığı mektebin adı ise Mekteb-i Turandır. Bu mekteplerde yetiştirdiği öğrencilerden gitmek isteyenleri Hindistan üzerinden Anadolu'ya göndermiştir. Fakat bu durum yine Çinlilerin hoşuna gitmemiş çeşitli yollarla engellemeyi başarmışlardır" diye konuştu. Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, konuşmasının son kısmında bölgenin günümüzdeki durumundan bahsederek konuşmasını tamamladı.

 

"TARİHİ DÜŞÜNCE OLARAK OKUYORSAK DEĞİŞİMİ DE OKUYORUZ"

 

Son konuşmacı olarak kürsüye çıkan Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Saime Selenga Gökgöz ise "Yeniden Ceditçilik" diyerek başladığı konuşmasında Ceditçilik hareketinin günümüzde ortaya çıkış biçimlerine örneklerle değindi. Ceditçilik kapsamında, bir milleti yeniden anlamaya başlamalıyız diyen Doç. Dr. Gökgöz, 19. ve 20. yüzyıllarda ki Türk-Rus ilişkilerine değinerek Atatürk döneminden ve Atatürk'ün Türk dünyasında oluşturduğu etkilerden bahsetti. 1. Dünya Savaşı'ndan sonra Asya'daki etkileşimlerden ve Türkistan hareketliliğinden bahseden Doç. Dr. Saime Selenga Gökgöz, bu doğrultuda yeni bir hareketlilik için tarihi yeniden okumamız gerektiğini söyleyerek konuşmasını sonlandırdı. 

 

Soru cevap kısmından sonra sona eren panelde Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat, panelistlere teşekkür ederek plaket takdim etti. Kaşgarlı Mahmud Uygur-Çin Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq da Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat'a bir plaket takdim ederek teşekkürlerini iletti.

 

Yorumlar (0)
Son Yorumlar
Benim 4 ogrencim var esimde insaattan dustu is yapamiyor bizimde ihtiyacimiz var cocuklarim derse giremiyor
bunlar genç mülteci hani 65 yaş üzeri türk vatandaşlarına vurulacaktı.
önce suriyelilere mi vuruluyor bunlar suriyeli ya
Aksaray'a Kaptırmakta Olduğunuz NARLIGÖLÜ Niğde'ye Kazandırılması için ugraşılmalı Niğde'nin olanı Niğdeye kazandırılması lazım Bırakın Tebrikleri işe yarayın koltuk işgal etmeyi Niğdeye Bişeyler kazandırın...
Bu Toplantılarda Hibelerden bahsediliyor. Bu Hibeleri NARLIGÖLÜ Kazanmak için ve Turizm Sektörü Ayağına Katmak için Kullanılmalı ve O Çevrenin HAYAT bulması için ugraşılmalı Niğde'nin olanı Niğdeye kazandırılması Çevre illere değil
-2°
az bulutlu
banner832
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 21 Ocak 2021
İmsak 06:22
Güneş 07:46
Öğle 12:58
İkindi 15:36
Akşam 17:59
Yatsı 19:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12

Gelişmelerden Haberdar Olun

@