Türk Dünyasında İlk Aydınlanma Hareketi: Ceditçilik

Niğde Üniversitesi Kaşgarlı Mahmud Uygur-Çin Araştırmaları Merkezi aracılığıyla "Türk Dünyası'nda İlk Aydınlanma Hareketi:Ceditçilik" konulu bir panel gerçekleştirildi. Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, Doç. Dr. İbrahim Maraş ve Doç. Dr. Saime Selenga Gökgöz'ün konuşmacı olarak katıldığı panelin başkanlığını Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat yaptı.

EĞİTİM 20.12.2013, 18:59 22.12.2013, 23:55
1349
Türk Dünyasında İlk Aydınlanma Hareketi: Ceditçilik
 Niğde Üniversitesi Kaşgarlı Mahmud Uygur-Çin Araştırmaları Merkezi aracılığıyla "Türk Dünyası'nda İlk Aydınlanma Hareketi:Ceditçilik" konulu bir panel gerçekleştirildi. Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, Doç. Dr. İbrahim Maraş ve Doç. Dr. Saime Selenga Gökgöz'ün konuşmacı olarak katıldığı panelin başkanlığını Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat yaptı.


Haber: Harun Öztürk - Niğde Tek. Bil. MYO Radyo TV Programcılığı 1. Sınıf (II.Öğretim)

 

Fen Edebiyat Fakültesi Konferans Salonunda gerçekleştirilen panel, Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat'ın konuyla ilgili yaptığı giriş konuşmasıyla başladı. Prof. Dr. Polat, düzenlenen panelin önemine değinerek Ceditçilik için yapılan çalışmaların geç kaldığını, bu yüzden yeterli kitleye ulaşılamadığını söyledi. Meselenin çok yönlü olarak halka anlatılamadığını belirten Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat, bu doğrultuda çok sayıda bilimsel çalışmanın yapılması gerektiğini söyleyerek sözü panelin ilk konuşmacısı Doç. Dr. İbrahim Maraş'a bıraktı.

 

CEDİTÇİLİK HAREKETİ NASIL GELİŞTİ VE NASIL YAYILDI

 

Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İbrahim Maraş, Ceditçiliğin başlama noktasının "Nereye gidiyoruz?" sorusundan yola çıktığını belirterek hareketin tarihi sürecini anlattı. Doç. Dr. Maraş, Ceditçilik hareketlerinin en ciddisinin Rusya'ya bağlı İdil-Ural bölgesinde başladığına dikkat çekerek, "16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Rusların kıyımı yüzünden o coğrafyada hep bir ölüm-kalım savaşı olmuştur. Bu kıyıma rağmen Ceditçilik 18. yüzyılın sonlarına doğru en üst düzeye çıkmıştır. Kazan'da ki hareketliliği gören Katarina, hemen hoşgörü politikası sergileyerek yeni bir misyonerlik faaliyeti başlatmışsa da bu durum daha çok Türklerin işine yaramış, Türkler  gittikleri bölgelerde yetiştirdikleri öğrencileri teşkilatlandırmışlardır" diye konuştu. Kursavi dönemine de değinen Doç. Dr. İbrahim Maraş, Kursavi'nin  eğitimdeki bozuklukları dile getirdiğini ve insanlardaki din algısını eleştirdiğini söyledi. Kursavi'nin "Din kalıplaştırılamaz. Kutsallaştırılacak tek şey fikirlerdir, yani hakikattır. Alimler değil" şeklindeki düşüncesinin başına her zaman sorun açtığını belirten Doç. Dr. Maraş konuşmasının devamında eğitim ve din konularının dışında tarihle de ilgilenen bir alim olan Mircani'ye de değindi. Mercani'nin ilk kez müslümanlık dışında bir kimlik vurgusu yaptığını belirten Doç. Dr. İbrahim Maraş, bu düşüncenin kısa sürede Ceditçilik adı altında hız kazandığını söyledi. Konuşmasını günümüzdeki durumun değerlendirilmesiyle bağlayan Doç. Dr. Maraş, günümüzde bir zihniyet dönüşümüne ihtiyaç olduğunu söyleyerek sözlerini tamamladı.

 

UYGUR VE OSMANLI ETKİLEŞİMİ

 

Doç. Dr. Maraş'tan sonra kürsiye çıkan Niğde Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, Uygur yenileşme sürecini ve bu yenileşme sürecinde İstanbul aydınlarından nasıl etkilenildiğini anlattı. İlk olarak Uygur coğrafyasındaki o döneme ait durumdan bahsederek sözlerine başlayan Prof. Dr. Qarluq, Osmanlı zamanında yaşanan Uygur yenileşmesine değindi. Uygur bölgesinde kurulan devlete Osmanlı sancağının asıldığını, Osmanlı sultanlarının adlarına hutbeler okutulduğunu söyleyen Prof. Dr. Qarluq, bu durumdan rahatsız olan Çin'in yeniden Uygur bölgesine saldırdığını ifade etti. Bu saldırıdan sonra Osmanlı-Uygur arası siyası ilişkilerin kesintiye uğradığını ancak kültürel ilişkilerin hiç bir zaman kesilmediğine dikkat çeken Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, bu ilişkiler bağlamında özellikle eğitim ile ilgili çalışmalara değindi. O dönemin öne çıkan önemli isimlerinden olan Mesut Efendi'nin eğitimini İstanbul'da tamamladıktan sonra Uygur coğrafyasına geri döndüğünü söyleyen Prof. Dr. Qarluq, "Mesut Efendi Türkçülük konusunda ısrarlıdır, bölgeye döndükten sonra milletin ruhunu, zihniyetini temizlemek için mektep açma faaliyetlerine başlamıştır. İlk açtığı mektebin adı ise Mekteb-i Turandır. Bu mekteplerde yetiştirdiği öğrencilerden gitmek isteyenleri Hindistan üzerinden Anadolu'ya göndermiştir. Fakat bu durum yine Çinlilerin hoşuna gitmemiş çeşitli yollarla engellemeyi başarmışlardır" diye konuştu. Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq, konuşmasının son kısmında bölgenin günümüzdeki durumundan bahsederek konuşmasını tamamladı.

 

"TARİHİ DÜŞÜNCE OLARAK OKUYORSAK DEĞİŞİMİ DE OKUYORUZ"

 

Son konuşmacı olarak kürsüye çıkan Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Saime Selenga Gökgöz ise "Yeniden Ceditçilik" diyerek başladığı konuşmasında Ceditçilik hareketinin günümüzde ortaya çıkış biçimlerine örneklerle değindi. Ceditçilik kapsamında, bir milleti yeniden anlamaya başlamalıyız diyen Doç. Dr. Gökgöz, 19. ve 20. yüzyıllarda ki Türk-Rus ilişkilerine değinerek Atatürk döneminden ve Atatürk'ün Türk dünyasında oluşturduğu etkilerden bahsetti. 1. Dünya Savaşı'ndan sonra Asya'daki etkileşimlerden ve Türkistan hareketliliğinden bahseden Doç. Dr. Saime Selenga Gökgöz, bu doğrultuda yeni bir hareketlilik için tarihi yeniden okumamız gerektiğini söyleyerek konuşmasını sonlandırdı. 

 

Soru cevap kısmından sonra sona eren panelde Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat, panelistlere teşekkür ederek plaket takdim etti. Kaşgarlı Mahmud Uygur-Çin Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Abdureşit Jelil Qarluq da Prof. Dr. Nazım Hikmet Polat'a bir plaket takdim ederek teşekkürlerini iletti.

 

banner697
Yorumlar (0)
Son Yorumlar
Kanal çalmıyor
Vali Şimşek gerçekten son zamanlarda özlemini duyduğumuz 'Devletin Valisi'olma özelliklerini yaşatıyor.Yolu açık olsun.İnşAllah çok daha büyük illerde Türk Milletine hizmet etme imkanı verilir.Yolu açık olsun.
Bir rektör gelsin kapatsın diğeri gelsin açsın.Eğitim sistemimizin durumunu varın siz değerlendirin.Artema musluğu sanki aç kapa değiştir.Sonuç belli.
Tanrı rahmet eylesin. Zor günler yaşıyor insanlar. Üzüldüm
Yogun Kar yağışı, buzlanma ve soğuk havanın neden olduğu olumsuz hava koşulları niğde ömer halisdemir üniversitesi personelini etkilemiyor mu onlara mevsim yaz mı
banner832
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 28 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@