20.07.2014, 18:06 2227

At Sırtında Kütüphaneci Abdülkadir Köylü öldü

 Niğde yakın tarihinin önemli tanıklarından Abdulkadir Köylü vefat etti. Öğretmen ve gezici kütüphaneciliğin kurucularındandı.  At sırtında kütüphaneyi köylere taşıyarak, köyden kente eğitim için emek vermiş bir değerdi. Abdulkadir Köylü Niğde’de geçen çocukluğunun ardından Kayseri, Adana, Erzurum’da okuyarak öğretmen olmuştu ve 1948 yılında Ağrı’da öğretmenliğe başlamıştı.

Farklı illerden sonra 1954 yılında Niğde İl Kütüphanesine atandı. 1975 yılında Ankara’ya tayin oluncaya kadar Niğde’de yalnız kütüphane için değil her alanda gelişmesi adına çok emek verenlerdendi. Niğde yıllıklarında, Niğde tarihi araştırmalarında, turizm ile ilgili çalışmalarda onun adı vardı. Ankara Niğde Başkent Vakfı kurucusu, yöneticisi, Niğdemiz Dergisi yazarı Niğde aşığı bir hemşehrimiz di. 1927 yılında doğmuştu. Babası Kadir Bey Annesi Miyase Hanımdı. Babası ve annesi ile ilgili anılarını şöyle anlatmıştı. “Babam 1926’da Kurtuluş Savaşı’ndan döndükten iki sene sonra vefat etmiş. Ve üzerinde üç-dört tane mermi varmış, çıkartılamayan. Suvariymiş. Sekiz senesi savaşlarla geçmiş. İnönü Muharebesi’nden çıkmış, Sakarya Meydan Muharebesi’ne, oradan gelmiş Şeyh Sait İsyanı’na kadar hep savaşmış. İki senelik memuriyetten sonra vefat etmiş. Şimdiki defterdarlık karşılığı galiba, maliye, muhasebe baş mümeyyiziymiş. Yalınız, Allah devlete zeval vermesin, devlet çok iyi maaş verdi bize. Yani annem de ben de, maddi sıkıntı çekmedik.”Abdulkadir Köylü tarihe tanıklık eden anıları Milliyet Gazetesin de de yer aldı. (Burada Tıklayın)


Yaşamından özet bölümler kendi anlatımı ile” 1940’lı yıllar  –‘Ortaokula başladım, İkinci Dünya Savaşı başladı. Alman ordularının Edirne hududuna geldiği haberleri var. O zaman radyo çok az, belirli kahvelerde var, çok zengin insanların evinde var. Herkes ajans zamanı oldu mu koşuyor oraya, çünkü büyük bir korku var. Almanlar efendim, Anadolu’yu tepeleyerek, Kafkasya’dan Rusya’ya geçecek diye bir şayia var. Çok sıkı tedbir alınıyor, siyah perdeler, kaput bezlerini hep siyaha boyadılar, ışık göstermek yasak, akşam daha karanlık çökmeden perdeler geriliyor. Belediye başkanı, şube reisi, vilayetten yetkili bir kişi, kapı kapı dolaşıyorlar, tahıl maddesini yazıyorlar. Yani, evde ne varsa. Dedemin hali vakti iyiydi. Bize de geldiler. Dedem dedi ki, ‘80 çerik buğday var.’ Büyük iki tenekeye bir çerik denirdi. Dediler ‘60 çeriği vereceksiniz’, 20 çerik tohumluk olarak bıraktılar. Ve 60 çeriği verdik, hayvanları sordular. İki tane atımız vardı, atın biri çok boylu posluydu, 1.70’ten yüksek olan atları tespit ettiler. Bir senet verdiler, dedem imzaladı. Şube istediği zaman, atı götürüp teslim edecek. Ve tabii, Almanların istikameti değiştiği için savaşa girmedik ama ekmek vesikaya bindi.” Niğde’de dünya savaşının uzak etkilerinin böylesi derin yaşandığı yıllarda ortaokul öğrencisi olan Abdülkadir Köylü dedesi ve annesiyle birlikte İstasyon Caddesi’ndeki bir evde oturmaktadır.


Savaşın etkileriyle ekonomisi bozulan bir ülkede, Anadolu’nun bir kentinde yaşamı kolaylaştıran yardımlaşmayı yakından gözler: “Fakat Anadolu’da hakikaten Türk aile kültürünün büyük önemini o anda anladım. Çünkü yufka ekmek yapılır, adam boyunca. Bir kışlık ekmek yapılır ve bir kış o ekmek yenir. Efendim, bulguru yapılır, aşlığı yapılır, işte sucuğu, pastırması, kışlık bütün yiyecek yapıldığı için, yabancı memurlara, yerli halk yardımda bulundu. Çünkü yerlinin kışlık hazırlığı vardı. Ve Türk aile kültüründe, önemli konulardan birisi de mahalle, muhakkak ki fakirini kendi desteklerdi. Ahmet Pınarı diye bir bağımız, bahçeli yerimiz vardı. 63 hane, beş ay oraya bağa taşınırız, beş aydan sonra, şehre taşınırız. Taşınmadan evvel, bizim evin karşısında cami varıdı, çok zaman katipliği de bana yaptırırlardı. Orada toplanır erkekler, en yaşlı olan kişi sorardı. ‘İşte, filan Hidayet kadın, ekmekliğini yaptı mı, etliğini yaptı mı?’ Hidayet kadın dul, kimsesi yok, fakir kadın. Fakir, 63 hanenin içinde, 12-13 hane çıkardı, herkes onun ekmeğine, buğdayına, etliğine, her şeyine yardım eder. Onun da her şeyini yaptırır, gönderirlerdi.


Sosyal bakımdan, yardımlaşmayı ve herkesin birbirine sevgisini, saygısını, maddeyle de göstermeyi bildiren bir sistemdi bu.” İlk olarak 1948'de Ağrı'ya tayin oldum, Ağrı bir fecaat. Yatacak yer, yiyecek yer yok. Postaneye gittim, para yatıracağım, Türkçe konuşacak memur bulamadım. Hep Kürtçe, Arapça konuşuluyor.” "Öğretmenken 163 lira alıyordum. Öğretmene büyük önem veriliyordu. Bir öğretmenin maaşıyla beş takım elbise dikilirdi. O zaman en meşhur Kız marka İngiliz kumaşları... Pahalı, millet birbirine gösterirdi, 'Bak yahu, Kız marka kumaş giyiyor adam' diye. Kumaşın kenarında kız resimleri var. Kız marka deniyordu bu yüzden."    


1955 yılına kadar dedesi Niğde’de han işletir:  Abdulkadir Köylü şöyle anlatır “Dedemin ‘5’e kadar hanı vardı. Ondan sonra taksimde yarısı dayıma, yarısı bana düştü. Ben şimdi orada üç tane dükkan yaptırdım. Çamlıbel’in Han Duvarları şiiri biliyorsunuz; Niğde’de geçiyor. Efendim, Niğde’ye 1932’de Devlet Demiryolları gelmiş. Ondan evvel kervanlarla, efendim, yaylı arabalarla taşıma, nakliyat yapılıyormuş. Bu bakımdan da Niğde’de Saruhan, Kınacıların Hanı, Germiyanoğulları Hanı, Paşa Hanı, Andaval Hanı, Kayseri’ye doğru giden yol üzerinde bu hanlar var. Bunlardan Germiyanoğulları Hanı da dedemin hanı.””Efendim, hanlar çok emin yerlerdi. Adam parasını, malını, her şeyini hancıya teslim eder, giderken teslim alır gider. Hepsi büyük, geniş salonda yattıkları için, akşam oldu mu herkes parasını, şunu bunu verir, saymaz da, keseylen toplanır, bağlarlar bir torbaya götürürler, ertesi sabah torba açılır, herkes gelir, kendi malını alır.


Yani o devirde insanlar arasında büyük bir güven, söze itimat, işte bunların hepsi vardı.’ Ve Abdulkadir Köylü’de vefat ederek yaşamdan ayrıldı ama  anlatıları anıları ile Niğde tarihine tanıklığı ile her zaman anılacak Allah rahmet eylesin.





Yorumlar (4)
hiç 6 yıl önce
inna lillâhi ve innâ ileyhi raciûn
zekai keser 6 yıl önce
Allah gani gani rahmet etsin çok değerli bir insanı kaybettik ondan çok şey öğrendik mekanın cennet olsun kadir abi unutmayinki herkese nasip olmaz bu mubarek ayda vefat etmek
habibe beşer 6 yıl önce
Degerli büyügümüz akrabam Tarih kitabı derdik hikaye gibi anlatıldı kulagımıza tarihimiz sayesinde syn köylüoğlu mekanın cennet olsun
Teoman Köylü 2 yıl önce
Cennet mekanı olsun..Evlatları olarak onunla her zaman gurur duyduk..Bu güzel makale için çok teşekkür ederiz..Sağolun..
Son Yorumlar
ülkem insanı kafayı yedi birileride türkiye normalleşiyor diyor güllük gülistanlık gösteriyor aferin böyle devam
Sahi nigdenin iki milletvekili daha var onlar nerde gören varmi
af af af diyen akp ve mhp sorumludur.
Milletin pisikolojisi hiç iyi değil bu ara hayırlısı inşAllah duzeliriz halk olarak
Milletin pisikolojisi hiç iyi değil bu ara hayırlısı inşAllah duzeliriz halk olarak
24°
açık
24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60 24_09_2013_02 Image Banner 142 x 60
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 12 Temmuz 2020
İmsak 03:37
Güneş 05:22
Öğle 12:52
İkindi 16:44
Akşam 20:12
Yatsı 21:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 32 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 33 38
13. İstanbulspor 32 37
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Sheffield United 35 54
7. Wolverhampton 34 52
8. Arsenal 34 50
9. Burnley 35 50
10. Tottenham 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 35 51
8. Valencia 35 50
9. Granada 35 50
10. Athletic Bilbao 35 48
11. Osasuna 36 48
12. Levante 35 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@