"Soykırım ülkesi" Bosna Hersek

1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşta, büyük çoğunluğu Boşnak, 100 bine yakın insan hayatını kaybetti, 50 bine yakın kadın tecavüze uğradı, 2 milyon insan evini terk etmek zorunda kaldı

ARAŞTIRMA 10.07.2015, 13:35 10.07.2015, 13:37 nigdehaber
"Soykırım ülkesi" Bosna Hersek
banner830
 Avrupa'da, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından yaşanan en büyük insanlık trajedisi olarak kabul edilen ve 8 binden fazla Boşnak erkeğin katledildiği Srebrenitsa'daki soykırımın yanı sıra Bosna Hersek'in başta Saraybosna, Vişegrad, Priyedor, Zvornik, Foça ve Biyelina olmak üzere birçok şehrinde yaşayan Boşnak halk katliamlara, işkencelere ve sürgünlere maruz kaldı.

Bosna Hersek'in, Yugoslavya'nın parçalanmaya başlamasıyla birlikte, 29 Şubat - 1 Mart 1992 tarihlerinde düzenlenen referandumla bağımsızlığını ilan etmesinin ardından başlayan ve 1995 yılına kadar süren kanlı savaşta, yüzde 60'tan fazlası Boşnak olmak üzere, 100 bine yakın insan hayatını kaybetti, 50 bine yakın kadın tecavüze uğradı, 2 milyon insan evini terk etmek zorunda kaldı.

Savaşın başlamasının hemen ardından Sırp güçleri tarafından başkent Saraybosna'daki üç buçuk yıllık kuşatma, modern tarihin en uzun kuşatması olarak kayıtlara geçti. Saraybosna'daki kuşatma boyunca 10 binin üzerinde sivil hayatını kaybederken, 50 binin üzerinde insan yaralandı, her gün ortalama 329 bombanın düştüğü şehirde 100 bin bina zarar gördü.

Saraybosna kuşatması boyunca şehir merkezindeki Markale pazar yerine düzenlenen iki saldırı, insanların hafızalarında en çok yer eden katliamların başında geliyor. Sırp birlikleri tarafından 5 Şubat 1994 tarihinde düzenlenen ilk saldırıda 68 kişi hayatını kaybetmiş, 144 kişi ise yaralanmış; 28 Ağustos 1995 tarihindeki ikinci saldırıda ise 43 kişi hayatını kaybetmiş, 84 kişi yaralanmıştı.

- Savaşın "ölüm" kampları

Bosna'daki savaşın ilk yılından itibaren açılmaya başlayan irili ufaklı toplama kampları birçok Boşnak erkeğin son durağı oldu. Bosna Hersek Toplama Kampları Mağdurları Birliğinin verilerine göre, savaş boyunca ülke genelinde 657 toplama kampı açıldı, bu kamplarda 30 bine yakın insan hayatını kaybetti.

Manyaça, Keraterm, Omarska, Trnopolye, Dretely, Gabela, Heliodrom, Luka Brçko, Batkoviç, Suşitsa ve Kula gibi en bilinen toplama kamplarının yanı sıra ülkenin farklı bölgelerinde kurulan "ölüm kampları"nda 200 bine yakın insan türlü işkencelere maruz kaldı, 25 bin kadına tecavüze uğradı.

Toplama kamplarında öldürülenlerin büyük çoğunluğu ülkenin dört bir yanındaki toplu mezarlara gömülürken, savaşın sona ermesinin ardından kayıpları bulmak için yapılan çalışmalarda bugüne kadar toplu mezarlara gömülen toplam 20 bin Boşnak'ın cesedine ulaşıldı, 7 bin 324 kurbanın cesedi ise hala kayıp.

Toplama kamplarının en yoğun olduğu Priyedor'da, 1992-1995 yılları arasında 4 bin 93'ü sivil olmak üzere, 5 bin 209 Boşnak öldürüldü.

- Travnik yakınlarında iki büyük katliam

Ülkenin orta kesimlerindeki Travnik şehri yakınlarında meydana gelen iki büyük katliam, Bosna'daki savaşın silinmeyen izleri arasında yer alıyor.

Priyedor'daki Trnopolye toplama kampından Travnik'e götürülen 224 Boşnak, 21 Ağustos 1992'de, Koriçanske Stiyene mevkisinde Sırp birliklerince öldürülmüştü. Bu katliamdan sağ kurtulmayı başaran 12 kişi, Lahey'deki mahkemede yargılanan Bosnalı Sırpların eski siyasi lideri Radovan Karaciç'in davasında tanıklık yapmıştı. Koriçanske Stiyene'de katledilenlerin 118'inin cesedine aradan geçen 23 yıla rağmen hala ulaşılamadı.

Travnik yakınlarındaki bir diğer büyük katliam ise Ahmiçi'de meydana geldi. 16 Nisan 1993 tarihinde Ahmiçi köyüne giren Hırvat Savunma Konseyi (HVO) bünyesindeki birlikler 43'ü kadın ve çocuk 116 Boşnak'ı katletmişti.

- Zvornik, Biyelina ve "Arkan'ın Kaplanları"

Bosna Hersek'in doğusundaki Zvornik şehri, Boşnak halka yönelik ilk büyük katliamların yapıldığı yerlerden biri. Yugoslavya Halk Ordusu'nun (JNA) 9 Nisan 1992'de saldırdığı şehirdeki operasyona "Arkan" lakaplı Jelyko Rajnatoviç'in "Arkan'ın Kaplanları" isimli paramileter birliği ve diğer Sırp paramiliter birlikler de katıldı.

Birçok ailenin tamamen yok edildiği Zvornik ve civarındaki saldırılarda, binlerce insan toplama kamplarına götürüldü, binlercesi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Toplama kamplarına götürülenlerin büyük çoğunluğu öldürülüp toplu mezarlara gömülürken, bugüne kadar bölgedeki toplu mezarlarda bin 200 kurbanın cesedine ulaşıldı, bin 500 kişi ise hala kayıp.

Arkan'ın komutasındaki Sırp askerler, 1992 yılında Biyelina'da da büyük katliamlar gerçekleştirdi. Sırp paramiliter birliklerin Biyelina'da 500 Boşnak'ı katlettiği tahmin ediliyor.

- Vişegrad ve Foça'daki katliamlar

Savaş öncesinde Boşnak nüfusun yoğun olarak yaşadığı ancak savaşın ardından "azınlık" konumuna düştüğü bir diğer "katliam" şehri de Vişegrad. Sırp birliklerin katliamlar, işkenceler ve sürgünler yaptığı Vişegrad'da bin 700 kişinin öldürüldüğü, 14 bin kişinin ise evlerini terk etmek zorunda kaldığı biliniyor.

Vişegrad'daki katliamlar arasında en korkuncu 1992 yılında Pionirska sokağındaki bir evde gerçekleşmişti. Aralarında 2 günlük bir bebeğin de bulunduğu 59 sivil, sırp askerlerince bir eve kapatılmış, önce evinin içine el bombaları atılmış, ardından ev ateşe verilmişti. Evin dışında bekleyen Sırp askerler ise evden çıkmak isteyenleri kurşuna dizmişti.

Pionirska sokağında da benzer bir olay yeniden yaşanmış, aralarında çocuk ve kadınların da bulunduğu 70'in üzerinde Boşnak, Aliç ailesine ait eve kapatılmış, ardında ev ateşe verilmişti. Evdekilerden sadece birkaçı, bu katliamdan canlı kurtulmayı başarabilmişti.

Sırpların "Sırp şehri" anlamına gelen "Srbinye" olarak adlandırdığı Foça'da yaşayan Boşnak halkı da savaş boyunca birçok katliama, etnik temizliğe, işkenceye ve sürgüne maruz kaldı.

Foça'daki katliamlarda çoğu Boşnak bin 900 kişinin öldürüldüğü, 850 kişinin ise hala kayıp olduğu belirtiliyor.

Kaynak: Sitemizden haber fotoğraf alınması kesinlikle yasaktır... Hukuki işlem yapılır...
Yorumlar (0)
banner833
10°
açık
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@