Niğde’nin Musevi Milletvekili Vardı

Niğde’den Yahudi bir milletvekili seçildiğini biliyor muydunuz?

ARAŞTIRMA 16.08.2012, 01:59 16.08.2012, 01:59
4797
Niğde’nin Musevi Milletvekili Vardı
banner830
 Niğde’den Yahudi bir milletvekili seçildiğini biliyor muydunuz?

 

Gayrimüslim milletvekilleri ilk kez 1935 seçimleri ile meclise girdi. İlk kez 17 kadın milletvekilinin de meclise girdiği 5. Yasama döneminde Dr. Nikola Toptaş(Ankara vekili-Rum), Dr. Samuel Abroyava Marmaralı (Niğde-Musevi), Av. İbrahim Naum(Yahudi), Av. İstamat Zihni Özdamar(Rum-Eskişehir), Berç Keresteciyan(Afyon-Ermeni) milletvekili oldu.

 

Daha sonra bir teamül haline gelen uygulama yıllarca devam etti. 6. Yasama döneminde Dr. Nikola Toptaş, Berç Keresteciyan, İstemat Zihni, Samuel Abroyeva Marmaralı görev yaptı. 1943 seçimlerinde oluşan 7. dönemde ise Avram Gdanti (Ankara-Musevi), Mihai Kayaoğlu(Ankara), Nikola Toptaş, Samuel Abreyeva milletvekilliği yaptı.

 

Atatürk’ün ölümünden sonra, CHP yönetimi endişeye kapılmış, azınlık milletvekilleri  CHP'nin azınlıklara karşı ayrımcı siyaseti yüzünden partiye üye olmamış; TBMM'de bağımsız milletvekili olarak bulunmuş ve karar verici organlarda yer almamışlardı. Bağımsız milletvekili olarak seçilmek ise DP döneminde de devam etmiş.

 

 

V., VI. ve VII. dönemde  mecliste yer alan gayrimüslim vekillerin bazı ortak özellikleri vardır.

 

Öncelikle, bu kişilerin hepsinin Türkçe soyadları (da) vardır. Türkçe soyadına sahip olmak sanki Türkiye'ye aidiyetlerini kanıtlamanın, 'hepimiz Türk vatandaşıyız' demenin bir koşulu gibi görünmektedir. Gayrimüslim milletvekillerinin o döneme hâkim olan "Türkleştirme politikaları" hakkındaki tutumu da bu konuyla ilgilidir. İçlerinden bazılarının Türkleştirme akımında yer aldığı bilinmektedir. Örneğin, İstamat Zihni Özdamar, önderliğinde Rumları ve Ermenileri Türkleştirmeyi amaçlayan "Laik Türk Hıristiyanlar Birliği" adında bir birlik kurulmuştur.

 

Azınlık milletvekillerinden her biri, kendilerine yabancı olan şehirlerden milletvekili adayı olmuştur. İstanbullu Berç Keresteciyan Türker Afyonkarahisar'dan, İstanbullu Nikola Taptaş Ankara'dan, İzmirli Samuel Abrevaya Niğde'den, Ürgüplü Mihal Kayaoğlu Ankara'dan,  Bodrumlu İstamat Zihni Özdamar Eskişehir'den, Bodrumlu Avram Galanti Ankara'dan bağımsız milletvekili seçilmişlerdir. Özgeçmişleri doğrultusunda, bu kişilerin temsilcisi oldukları şehirler ile o güne kadar bir bağ kurmuş olduklarını söylemek mümkün değildir. Aksine, örneğin Samuel Abrevaya'yı tanıyan bir meslektaşı, Niğde'den bağımsız milletvekili seçilmesinden sonra Abrevaya'nın Niğde'nin nerede olduğunu bulmak için ansiklopediye baktığını hatırlatmıştır.

 

Bu kişiler, seçildikleri dönemde gazetelere kendileri, hedefleri ve programlarına dair benzer demeçler vermişlerdir. Bu demeçlerdeki birinci nokta; hepsinin, azınlıkların değil, tüm Türk ulusunu temsil ettiklerini iddia etmeleridir. İkinci nokta; hepsinin azınlık-çoğunluk ikiliğini reddedip Türkiye'nin vatandaşı olduklarının altını çizmesidir. Üçüncü nokta, hepsinin rejime ve Cumhuriyet'e olan sadakatlerini ifade ediyor olmasıdır. Dördüncü nokta, hepsinin altı kuralı benimsediğini belirtmesidir. Beşinci nokta ise, hepsinin memleketin yararı için çalışacağını, memlekete sahip çıkacağını ifade etmesidir.

 

Bu noktalardan bazıları, Berç Keresteciyan'ın şu sözlerinde belirgindir: "Ben azınlık mümessili olarak değil, sırf müstakil bir Türk yurttaşı olarak namzetliğimi koruyorum."

Niğde Milletvekili Samuel Abrevaya ise aynı noktaya şöyle değinmiştir: "Ben bir Türk yurttaşım ve öteden beri bu gaye ile yürümüştüm... Bazı gazeteler bizi azınlık namzedi diye gösteriyorlar. Hâlbuki benim nazarımda bir Ahmed ne ise Avram da odur."

 

 Niğde Milletvekili Samuel Abrevaya, World Jewry dergisinin muhabiri Betty Rose ile yaptığı söyleşide şöyle söylemiştir:

"Türkiye'de hayatımız emin ve saadetimiz mahfuzdur. Türkler çok misafirperver ve âlicenap bir millettir... Türkiye'de en basit bir Yahudi aleyhtarlığı vaziyetini düşünmekten bile uzak bulunuyorum."  Ancak röportajın Türkçeye çevrilmesiyle fırtına koptu. Abravaya’nın kullandığı ‘misafirperver’ ifadesine atıfta bulunan bir bir Türk gazeteci Yahudi milletini ‘ev sahibinin işi ile, ıstırabı, didinmesi, çalışması, yorulması ile hiç alakadar olmayarak çatı altında ipliğini boyayan misafire’ benzetti. Diğer gazetelerde de benzer yazılar çıktı. 

 

Niğde Milletvekili Samuel Abrevaya Atatürk’ü ölmezden önce tedavi eden doktorlar arasında yer aldığı, 1949'lu yıllarda Yunanistan’da yayınlanan Laiki Metopo(Halk Cephesi) gazetesinde yayınlanan bir dizi yazıda “ Dr. Abrevaya (ve onu Türkiye’ye getiren yine Musevi) Dr. Fischenger cidden fedakarane çalıştılar” denilmekte. Bilindiği üzere Atatürk’ün mason localarını kapatması ve masonların Atatürk’ü öldürdüğü gibi tartışmalar geçmişte gündem oluşturmuş, Abrevaya ve onu Türkiye'ye getiren yine musevi Prof.Dr. N. Fissenger  ile de ilişkilendirilmişti.

Dr. Samuel Abrevaya Milletvekilliğinin yanında Kurucu meclis üyeliği, senatörlük yapmış Musevi bir Rum’dur. Sonra’dan Marmaralı soyadını almıştır.

 

Samuel Abrevaya Marmaralı Kimdir?

Meclisin V. ve VI. döneminde bağımsız milletvekilliği yapmış olan Samuel Abrevaya Marmaralı, mezar taşına göre 1879, arşiv belgelerine göre 1880 yılında İzmir'de doğmuştur.

Binyamin Efendi ve Rina Hanım'ın oğlu olan Samuel Abrevaya, 1897'de İzmir İdadisi'ni bitirmiştir. 1903'te İstanbul Mülkiye Tıbbiyesi'nden diplomasını almıştır. 1904'te Selanik'e bağlı Tikveş kazasında, 1904-1907 yılları arasında ise Dedeağaç'ta belediye tabibi olarak görev yapmıştır.

1909 yılında Darülfünun Tıp Fakültesi Seririyat Dâhiliye Muallimliği'ne (asistanlığı) atanmıştır. 1910-1914 arasında Dâhiliye Şefliği, 1914-1915 arasında İhtiyat Zabit Yüzbaşılığı, 1918-1919 arasındaysa Tıp Fakültesi Müderris Muavinliği görevlerinde bulunmuştur.[18]

Evlenmiş ve üç kız çocuk sahibi olmuştur.

Dr. Abrevaya'nın Türk tıp tarihine katkıları olmuştur. Bunlardan en önemlisi, "Garip Bir Karın Sendromu" diye adlandırdığı ve günümüzde FMF (Akdeniz Aile Ateşi) diye anılan hastalığı teşhis etmiş olmasıdır.

V. dönem seçimlerinde Niğde'den milletvekili seçilen Dr. Abrevaya seçim öncesi verdiği bir demeçte şöyle söylemiştir;

"...Saylav(Milletvekili)  seçilecek olursam, doktorluğu bırakacak değilim, mesleğime aşıkım."

Saylavlık dönemi boyunca Sıhhat ve İçtimai Muavenet Encümeni üyeliğinde bulunmuştur.

Atatürk'ü tedavi eden müşavir hekimler arasında yer alan Prof. Abrevaya, Atatürk'ün vefatından sonra TBMM'de söz alıp bir konuşma yapmıştır.

 

Meclisin VI. döneminde de Niğde'den milletvekili seçilen Samuel Abrevaya Marmaralı, 1950 yılında Yahudi Cemaati Cismani Meclis Başkanlığı'na da seçilmiştir. Fransızca, Almanca ve Rumca bilmekte olan Abrevaya aynı zamanda İstanbul Balat (Or-Ahayim) Hastanesi'nin fahri başkanlığını da yapmıştır.

22 Mart 1953'te ölmüştür, İstanbul'da Arnavutköy Musevi Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.


Çeşitli Kaynaklardan Selim GÖKEL tarafından Derlenmiştir. 

 

 




Kaynak: Selim GÖKEL
banner697
Yorumlar (3)
Lafola Beri Gele 9 yıl önce
sevgili selim gökel kaleminin güçlü olduğunu bilir ve meramını düzgün anlatabilirdin.ancak bu yazıda:
1.samuel abroyava hiç niğdeye gelmiş midir?
2.samuel abroyava seçilirken karşısında rakibi varmıydı?(hani tek pati malum açık oy gili tasnif falan)
3.şimdi de bir yahudi ermeni yada rum hatta süryani niğdeden milletvekili olursa ne düşünürsünüz?
mete 9 yıl önce
önenli olan hizmettir herkez hizmet eder zerre kadar bile olsa hizmet edenden allah razı olsun niğde 2 şehir doğurmuştur gelmiş geçmiş bütün milletvekillerinden memnunum
MASUM KÖYLÜ ÇOCUĞU 9 yıl önce
sayin yazar yazilariniz güzel bilgilendirici ama avram galantinin de 1939 yilindan niğde milletvekili seçildiğini yazmamişiniz..
http://tr.wikipedia.org/wiki/avram_galanti_bodrumlu
Son Yorumlar
Artık İlk cag dönemini yaşıyoruz. Herkesin yaptığı yanına kar kalıyor iceri giren uc ay sonra dışarıda. Çünkü adalet bitmiş çok şükür elhamdülillah hamdolsun. Bademler.
Türkiye nin tarımı bitmek üzere. Çünkü ABD istiyor Emir harfiyen uygulanıyor. Heyyyt Amerika karışma Turkiyenin Tarımına.
Niğde bu durumdayken lise 9 10 11. Sınıflarda yüzyüze eğitime geçilmesi isabetli olmuş. İşte bu, bu kararı alan insanların işini iyi yaptığını gösteriyor. Öğretmene ne kadar değer verdiğini gösteriyor. Bu insanlara madalya takıp plaket vermek ; bu insanları ödüllendirmek lazım.
Hemen Altyapı çalışmalarına Başlanır Herhalde Yatırım Kazanmak için ARSA Bile Ücretsiz Verilmeli Ulusal Basında REKLAM Yapılması gerekir.
28 şubat ta sen kaç yaşındaydında ahkam kesiyorsun çocuk
açık
banner696
Günün Anketi Tümü
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
BOR'da Hangi Yatırım Gerçekleştirilmeli... Geliştirilmeli...
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 07 Mart 2021
İmsak 05:37
Güneş 06:58
Öğle 12:57
İkindi 16:13
Akşam 18:47
Yatsı 20:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 27 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Denizlispor 27 24
20. Ankaragücü 26 23
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 25 32
11. Ümraniye 24 31
12. Menemenspor 25 27
13. Adanaspor 24 26
14. Boluspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. Leicester City 28 53
3. M. United 27 51
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Brighton 27 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Valencia 26 30
12. Celta de Vigo 25 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 25 20

Gelişmelerden Haberdar Olun

@